मम सर्वगतस्यापि प्रासादोयं परास्पदम् अमूर्तं तदहं मूर्तो भूयां भक्तकृपावशात्
मी सर्वत्र असलो तरी, हा प्रासाद माझे श्रेष्ठ निवासस्थान आहे; मी मूर्तिरहित असलो तरी, भक्ती आणि कृपेच्या बळावर तेथे साकार होतो.
नैःश्रेयस्याः श्रियो धाम तद्याम्यां मंडपोस्ति मे
तेच सर्वोच्च सौख्याचे धाम आहे; यमाच्या प्रदेशातही माझा एक मंडप आहे.
निमेषार्धप्रमाणं च कालं तिष्ठति निश्चलः
तेथे काळ स्थिर असतो, फक्त डोळ्याच्या पापणीच्या अर्ध्या क्षणाएवढाच असतो.
निर्वाणमंडपं नाम तत्स्थानं जगतीतले
पृथ्वीवरचे ते स्थान 'निर्वाणमंडप' म्हणून ओळखले जाते.
प्राणायामं तु यः कुर्यादप्येकं मुक्तिमंडपे
जो कोणी त्या मुक्तिमंडपात एकदाच प्राणायाम करतो,
निर्वाणमंडपे यस्तु जपेदेकं षडक्षरम्
जो कोणी निर्वाणमंडपात एकदाच षडाक्षरी मंत्राचा जप करतो,
शुचिर्गंगांभसि स्नातो यो जपेच्छतरुद्रियम्
जो शुद्ध होऊन गंगाजलात स्नान करून शतरुद्रीय जपतो,
ब्रह्मयज्ञसकृत्कृत्वा मम दक्षिणमंडपे 4.2.79.
जो कोणी माझ्या दक्षिण मंडपात एकदाच ब्रह्मयज्ञ करतो,
धर्मशास्त्रं पुराणानि सेतिहासानि तत्र यः
जो तेथे धर्मशास्त्र, पुराणे आणि इतिहासांचे अध्ययन करतो,
तिष्ठेदिंद्रियचापल्यं यो निवार्य क्षणं कृती
जो इंद्रियांची चंचलता थांबवून, एक क्षण जरी तेथे स्थिर राहतो,
वायुभक्षणतोन्यत्र यत्पुण्यं शरदां शतम्
इतर कुठेही, शंभर शरद ऋतू उपवास करून फक्त वायूवर जगून जे पुण्य मिळतं,
मितं कृष्णलकेनापि योदद्यान्मुक्तिमंडपे
मुक्तिमंडपात कोणी अगदी एक काळा तीळ जरी दिला,
तत्रैकं जागरं कुर्याद्यस्मिन्कस्मिन्दिनेपि यः
त्या ठिकाणी, कोणत्याही दिवशी, जो जागरण करतो,
तत्र दत्त्वा महादानं तत्र कृत्वा महाव्रतम्
त्या ठिकाणी, जो मोठं दान देतो किंवा मोठं व्रत करतो,
प्रयाणं कुर्वते यस्य प्राणा मे मुक्तिमंडपे
ज्याचं प्राण त्या मुक्तिमंडपात जातो,
जलक्रीडां सदा कुर्यां ज्ञानवाप्यां सहोमया
मी नेहमी उमा सोबत ज्ञानाच्या विहिरीत जलक्रीडा करावी,
तज्जलक्रीडनस्थानं मम प्रीतिकरं महत्
त्या जलक्रीडेच्या ठिकाणी मला मोठा आनंद मिळतो,
तत्प्रासादपुरोभागे मम शृंगारमंडपः 4.2.79.
त्या प्रासादाच्या समोर माझा शृंगारमंडप आहे,
मदर्थं तत्र यो दद्याद्दुकूलानि शुचीन्यहो
माझ्या साठी जो कोणी तिथे स्वच्छ वस्त्र देतो,
नाना नेपथ्यवस्तूनि पूजोपकरणाऽन्यपि
नानाविध अलंकार आणि इतर पूजेची साधनं,
निर्वाणलक्ष्मीर्वृणुते तं निर्वाणपदाप्तये
मुक्तीची लक्ष्मी त्याला निवडते, मुक्तीच्या पदासाठी,
मोक्षलक्ष्मीविलासाख्य प्रासादस्योत्तरे मम
माझ्या प्रासादाच्या उत्तरेला 'मुक्तिलक्ष्मीचा विलास' नावाचा मंडप आहे,
मत्प्रासादैंद्रदिग्भागे ज्ञानमंडपमस्ति यत्
माझ्या प्रासादाच्या पूर्व दिशेला ज्ञानमंडप आहे,
भवानि राजसदने ममास्ति हि महानसम्
भवानी, माझ्या राजवाड्यात मोठं स्वयंपाकघर आहेच,
विशालाक्ष्या महासौधे मम विश्रामभूमिका
विशाल डोळ्यांच्या देवीच्या महालात माझी विश्रांतीची जागा आहे,
नियमस्नानतीर्थं च चक्रपुष्करिणी मम
नियमाने स्नान करण्यासाठी माझं चक्रपुष्करणी तीर्थ आहे,
यदाहुः परमं तत्त्वं यदाहुर्ब्रह्मसत्तमम्
जे परम तत्त्व म्हणतात, जे ब्रह्माचं श्रेष्ठ स्वरूप म्हणतात,
यदाहुस्तारकं ज्ञानं यदाहुरतिनिर्मलम् 4.2.79.
जे तारक ज्ञान म्हणतात, जे अत्यंत निर्मळ म्हणतात,
जगन्मंगलभूर्यात्र परमा मणिकर्णिका
इथे मणिकर्णिका हे जगाला मंगल करणारे आणि सर्वात श्रेष्ठ स्थान आहे.
निर्वाणश्राणने यत्र पात्रापात्रं न चिंतये
इथे मुक्ती मिळवण्यासाठी कोण योग्य आहे किंवा नाही, याची चिंता करावी लागत नाही.