यद्वाच्यं बहुभिर्ग्रंथैस्तदष्टाभिरिहाक्षरैः
अनेक ग्रंथांत जे सांगायचे आहे, ते इथे या आठ अक्षरांत सांगितले आहे.
याज्ञवल्क्यो मुनिवरः प्रोक्तवान्मुनिसंसदि
मुनिसंघात ऋषी याज्ञवल्क्य यांनी हे सांगितले.
स्वामिनापि जगद्धात्री पुरतो मंदराचले
स्वामींनीही जगदंबेच्या समोर, मंदार पर्वतावर हे सांगितले.
कृष्णद्वैपायनोप्येवं शंभो वक्ष्यति नान्यथा
कृष्णद्वैपायनही, शंभो, असेच बोलेल; दुसरे काही म्हणणार नाही.
वदंत्यन्येपि मुनयस्तीर्थसंन्यासकारिणः
तीर्थस्थळी संन्यास घेतलेल्या इतर ऋषीही हेच सांगतात.
वयमप्येवं जानीमो यत्र स्वर्गतरंगिणी
स्वर्गगंगेच्या किनारी आम्हालाही हे तसेच माहीत आहे.
भूतं भावि भविष्यं यत्स्वर्गे मर्त्ये रसातले
स्वर्गात, पृथ्वीवर किंवा पाताळात जे काही झाले, आहे किंवा होईल ते सर्व—
अतो हिरण्यगर्भोक्तं हरिप्रोक्तं मुनीरितम् 4.2.79.
म्हणून हिरण्यगर्भ, हरि आणि ऋषी यांनी जे सांगितले—
करामलकवत्सर्वमेतद्ब्रह्मांडगोलकम्
संपूर्ण ब्रह्मांड हे हातातील आवळ्यासारखे सर्व बाजूंनी व्यापलेले आहे.
धर्मराजस्य तपसा तिर्यञ्चोपि वयं विभो
धर्मराजाच्या तपामुळे, प्रभो, आम्ही जनावरं असूनही असे घडले.
मधुरं मृदुलं सत्यं स्वप्रमाणं सुसंस्कृतम्
हे मधुर, कोमल, सत्य, स्वतः सिद्ध आणि उत्तम प्रकारे संस्कारित आहे.
देवोतिविस्मयापन्नो ऽवर्णयत्पीठगौरवम्
देवतांच्या आश्चर्याने भारावून जाऊन, त्याने त्या आसनाचे महत्त्व वर्णन केले.
तत्रापि भोगभवनमनर्घ्यमणिनिर्मितम्
तेथेही एक सुंदर आनंदमंदिर आहे, जे अनमोल रत्नांनी बांधलेले आहे.
पतत्त्रिणो पिमुच्यंते यं कुर्वाणाः प्रदक्षिणम्
त्या महालाभोवती दिव्य पक्षी प्रदक्षिणा घालत उडतात.
मोक्षलक्ष्मीविलासाख्य प्रासादस्य विलोकनात्
मुक्तिलक्ष्मीच्या विलास नावाच्या त्या प्रासादाचे दर्शन घेतल्यावर,
मोक्षलक्ष्मीविलासस्य कलशो यैर्निरीक्षतः
मुक्तिलक्ष्मीच्या विलासाच्या कळसाकडे जे लोक पाहतात,
दूरतोपि पताकापि मम प्रासादमूर्धगा
दूरवरूनही माझ्या प्रासादाच्या शिखरावरची पताका दिसते.
भूमिं भित्त्वा स्वयं जातस्तत्प्रासादमिषेण हि 4.2.79.
त्या प्रासादाच्या पुण्यामुळे, तो महाल पृथ्वी फोडून आपोआप उभा राहिला.
ब्रह्मादिस्थावरांतानि यत्र रूपण्यनेकशः
तेथे ब्रह्मादि देवांपासून स्थावर जीवांपर्यंत अनेक रूपे प्रकट होतात.
ससौधो मेखिले लोके स्थानं परमनिर्वृतेः
भिंतींनी वेढलेल्या त्या जगात, परम आनंदाचे स्थान असलेला एक प्रासाद आहे.
मम सर्वगतस्यापि प्रासादोयं परास्पदम् अमूर्तं तदहं मूर्तो भूयां भक्तकृपावशात्
मी सर्वत्र असलो तरी, हा प्रासाद माझे श्रेष्ठ निवासस्थान आहे; मी मूर्तिरहित असलो तरी, भक्ती आणि कृपेच्या बळावर तेथे साकार होतो.
नैःश्रेयस्याः श्रियो धाम तद्याम्यां मंडपोस्ति मे
तेच सर्वोच्च सौख्याचे धाम आहे; यमाच्या प्रदेशातही माझा एक मंडप आहे.
निमेषार्धप्रमाणं च कालं तिष्ठति निश्चलः
तेथे काळ स्थिर असतो, फक्त डोळ्याच्या पापणीच्या अर्ध्या क्षणाएवढाच असतो.
निर्वाणमंडपं नाम तत्स्थानं जगतीतले
पृथ्वीवरचे ते स्थान 'निर्वाणमंडप' म्हणून ओळखले जाते.
प्राणायामं तु यः कुर्यादप्येकं मुक्तिमंडपे
जो कोणी त्या मुक्तिमंडपात एकदाच प्राणायाम करतो,
निर्वाणमंडपे यस्तु जपेदेकं षडक्षरम्
जो कोणी निर्वाणमंडपात एकदाच षडाक्षरी मंत्राचा जप करतो,
शुचिर्गंगांभसि स्नातो यो जपेच्छतरुद्रियम्
जो शुद्ध होऊन गंगाजलात स्नान करून शतरुद्रीय जपतो,
ब्रह्मयज्ञसकृत्कृत्वा मम दक्षिणमंडपे 4.2.79.
जो कोणी माझ्या दक्षिण मंडपात एकदाच ब्रह्मयज्ञ करतो,
धर्मशास्त्रं पुराणानि सेतिहासानि तत्र यः
जो तेथे धर्मशास्त्र, पुराणे आणि इतिहासांचे अध्ययन करतो,
तिष्ठेदिंद्रियचापल्यं यो निवार्य क्षणं कृती
जो इंद्रियांची चंचलता थांबवून, एक क्षण जरी तेथे स्थिर राहतो,