इति श्रुत्वा महेशस्य वचनं ते पतत्त्रिणः
महेशाचे हे शब्द ऐकून त्या पक्ष्यांनी उत्तर दिले,
इतोपि त्र्यक्ष यत्साक्षात्तिर्यक्त्वेपि समीक्षिताः
त्रिनेत्रा, आम्ही प्राण्यांच्या रूपात असतानाही तुझा प्रत्यक्ष दर्शन घेतला आहे.
लाभाः संतूद्यमवतां गिरीशेह परः शताः
गिरीशा, जे प्रयत्न करतात त्यांना येथे शेकडो उत्तम लाभ मिळो.
यदेतद्दृश्यते नाथ तत्सर्वं क्षणभंगुरम्
नाथा, येथे दिसणारी प्रत्येक गोष्ट क्षणभंगुर आणि नाशवान आहे.
विचित्रजन्मकोटीनां स्मृतिर्नोत्र परिस्फुरेत्
अनेक विचित्र जन्मांच्या आठवणी येथे कुठेच उरलेल्या नाहीत.
देवयोनिरपि प्राप्ता चिरमस्माभिरीशितः
ईश्वर, आम्ही फार काळापासून देवयोनीही मिळवली आहे.
आसुरी दानवी नागी नैर्ऋती चापि कैन्नरी
आम्ही असुर, दानव, नाग, नैरृत आणि किन्नरही झालो आहोत.
नरत्वे भूपतित्वं च परिप्राप्तमनेकशः 4.2.79.
मानवजन्म आणि राजेपणही आम्ही अनेकदा मिळवले आहे.
वने वनौकसो जाता ग्रामेषु ग्रामवासिनः
आम्ही कधी जंगलात राहणारे, तर कधी गावात राहणारे झालो आहोत.
सुखिनोपि वयं जाता दुःखिनो वयमास्म च
आम्ही कधी सुखी, तर कधी दु:खीही झालो आहोत.
अधीतिनोपि मूर्खाश्च स्वामिनः सेवका अपि
कधी आम्ही शिकलेले, कधी अडाणी, कधी मालक, तर कधी सेवकही झालो आहोत.
अभूम भूरिशः शंभो न क्वापि स्थैर्यमागताः
शंभो, आम्ही अनेक रूपे घेतली, पण कुठेच स्थैर्य मिळाले नाही.
पिनाकिन्क्वापि न प्रापि सुखलेशो मनागपि
पिनाकी, कुठेही आम्हाला सुखाचा क्षणभरही अनुभव आला नाही.
तापनेःसुतपो वह्निज्वालाप्रज्वलितैनसः
सूर्याच्या तापाने, तपाने आणि अग्नीच्या ज्वाळांनी आमचे पाप जळून गेले.
तथापि चेद्वरो देयस्तिर्यक्ष्वस्मासु धूर्जटे
धूर्जटी, आम्ही जरी जनावरांसारखे असलो, तरीही एखादी कृपा द्यायचीच असेल तर ती आम्हाला दे.
येन ज्ञानेन मुक्ताः स्मोऽमुष्मात्संसारबंधनात्
ज्या ज्ञानामुळे आम्ही या संसाराच्या बंधनातून मुक्त होऊ, तेच ज्ञान आम्हाला दे.
ऐंद्रं पदं न वांछामो न चांद्रं नान्यदेव हि
आम्हाला इंद्रपद नको, चंद्रपदही नको, किंवा दुसरे काहीही नको.
त्वत्सान्निध्याद्विजानीमः सर्वज्ञ सकलं वयम् 4.2.79.
सर्वज्ञा, तुझ्या सान्निध्यात आम्हाला सर्व काही समजते.
एतदेव परं ज्ञानं संसारोच्छित्तिकारणम्
हेच खरे सर्वोच्च ज्ञान आहे, जे संसाराचा नाश करणारे आहे.
निर्मथ्य विष्वग्वाग्जालं सारभूतमिदं परम्
सर्व बाजूंनी शब्दांचे जाळे घोटून, जे सार मिळते तेच श्रेष्ठ आहे.
यद्वाच्यं बहुभिर्ग्रंथैस्तदष्टाभिरिहाक्षरैः
अनेक ग्रंथांत जे सांगायचे आहे, ते इथे या आठ अक्षरांत सांगितले आहे.
याज्ञवल्क्यो मुनिवरः प्रोक्तवान्मुनिसंसदि
मुनिसंघात ऋषी याज्ञवल्क्य यांनी हे सांगितले.
स्वामिनापि जगद्धात्री पुरतो मंदराचले
स्वामींनीही जगदंबेच्या समोर, मंदार पर्वतावर हे सांगितले.
कृष्णद्वैपायनोप्येवं शंभो वक्ष्यति नान्यथा
कृष्णद्वैपायनही, शंभो, असेच बोलेल; दुसरे काही म्हणणार नाही.
वदंत्यन्येपि मुनयस्तीर्थसंन्यासकारिणः
तीर्थस्थळी संन्यास घेतलेल्या इतर ऋषीही हेच सांगतात.
वयमप्येवं जानीमो यत्र स्वर्गतरंगिणी
स्वर्गगंगेच्या किनारी आम्हालाही हे तसेच माहीत आहे.
भूतं भावि भविष्यं यत्स्वर्गे मर्त्ये रसातले
स्वर्गात, पृथ्वीवर किंवा पाताळात जे काही झाले, आहे किंवा होईल ते सर्व—
अतो हिरण्यगर्भोक्तं हरिप्रोक्तं मुनीरितम् 4.2.79.
म्हणून हिरण्यगर्भ, हरि आणि ऋषी यांनी जे सांगितले—
करामलकवत्सर्वमेतद्ब्रह्मांडगोलकम्
संपूर्ण ब्रह्मांड हे हातातील आवळ्यासारखे सर्व बाजूंनी व्यापलेले आहे.
धर्मराजस्य तपसा तिर्यञ्चोपि वयं विभो
धर्मराजाच्या तपामुळे, प्रभो, आम्ही जनावरं असूनही असे घडले.