इत्युक्तोपि स वै पत्न्या पारावत्या सुमेधया
अशी समजावूनही त्याच्या बुद्धिमान पत्नीने सांगितले,
अथोषसि समागत्य श्येनेन बलिना तदा 4.2.76.
मग पहाटे त्या ठिकाणी बलवान घार आली.
दिनानि कतिचित्तत्र स्थित्वा श्येनो महामतिः
काही दिवस तिथे थांबून, ती बुद्धिमान घार,
किंवा युध्यस्व दुर्बुद्धे किंवा निर्याहि मे गिरा
मूर्खा, लढ किंवा माझ्या सांगण्यावरून निघून जा.
द्वौ भवंतावहं चैकश्चलौ जयपराजयौ !। स्थानार्थं युध्यतः सत्त्वात्स्वर्गो वा दुर्गमेव वा
तुम्ही दोघे मिळून आणि मी एकटा; विजय किंवा पराभव अनिश्चित आहे. आपल्या ठिकाणासाठी धैर्याने लढा—स्वर्ग मिळो किंवा कठीण प्रसंग येवो.
पुरुपार्थं समालंब्य ये यतंते महाधियः
जे मोठ्या बुद्धीचे लोक अनेक उपायांनी प्रयत्न करतात,
इत्थं स श्येनसंप्रोक्तः पत्न्याप्युत्साहितः खगः
अशा प्रकारे त्या घारीने सांगितल्याप्रमाणे आणि पत्नीच्या आग्रहाने तो पक्षी पुढे गेला.
क्षुधितस्तृषितः सोथ श्येनेन बलिना धृतः
भुकेला आणि तहानलेला तो, बलवान घारीने पकडला.
तावादायोड्डयांचक्रे श्येनो व्योमनि सत्वरम्
घारीने दोघांनाही उचलून झपाट्याने आकाशात नेले.
अथ पत्न्या कलरवः प्रोक्तस्तत्र सुमेधया
तेव्हा त्याच्या बुद्धिमान पत्नीनं तिथे करूण स्वरात हाक दिली.
तदा हितं ते वक्ष्यामि कुरु चैवाविचारितम् 4.2.76.
आता मी तुला हिताचं सांगते, ते न विचारता कर.
यावदास्यगतास्म्यस्य यावत्खस्थो न भूमिगः
जोपर्यंत मी ह्याच्या तोंडात आहे आणि तो अजून जमिनीवर पोहोचलेला नाही—
सपीडितो दृढं पादे श्येनश्चीत्कृतवान्बहु
घारीच्या पायाखाली दडपली गेल्यावर तिने पुन्हा पुन्हा मोठ्याने ओरडले.
तेन चीत्करणेनाथ मुक्ता सा मुखसंपुटात्
त्या ओरडण्यामुळे ती घारीच्या चोचीच्या पकडीतून सुटली.
विपद्यपि च न प्राज्ञैः संत्या ज्यः क्वचिदुद्यमः
दुर्दैवातही सुज्ञ लोक कधीच प्रयत्न सोडत नाहीत.
क्व च द्वयोस्तथाभूता दरेर्मोक्षणमद्भुतम्
मृत्यूच्या जबड्यातून दोघांचं असं अद्भुत सुटणं अजून कुठे आहे?
तस्माद्भाग्यानुसारेण फलत्येव सदोद्यमः
म्हणून, नशिबानुसार, सातत्याने केलेला प्रयत्न नक्कीच फळतो.
अथ तौ कालयोगेन विपन्नौ सरयूतटे
मग काळाच्या योगाने ते दोघं सरयूच्या काठावर पडले.
मृतानां यत्र जंतूनां काशीप्राप्तिर्भवेद्ध्रुवम्
जिथे मरण पावलेल्या जीवांना काशी मिळणं निश्चित असतं.
अनेकविद्यानिलयः कलाकौशलभाजनम्
ती जागा अनेक प्रकारच्या विद्या आणि कलाकौशल्याचं माहेरघर आहे.
नियमं चातिजग्राह विजितेंद्रियमानसः 4.2.76.
त्याने मन आणि इंद्रिये जिंकून एक व्रत स्वीकारलं.
परयोषित्समासक्तिरायुः कीर्ति बलं सुखम्
परस्त्रीप्रेमामुळे आयुष्य, कीर्ती, बळ आणि सुख नष्ट होतं.
अपरं चापि नियमं स शुचिष्मान्समाददे
शुद्ध आचरण असलेल्या त्याने आणखी एक व्रत घेतलं.
समस्तपुण्यनिलयं समस्तार्थप्रकाशकम्
ती जागा सर्व पुण्यांचं माहेरघर आणि सर्व अर्थांना उजाळा देणारी आहे.
यावच्छरीरमरुजं यावन्नेंद्रियविप्लवः
जोपर्यंत शरीर निरोगी आहे, आणि इंद्रिये व्यवस्थित आहेत,
इत्थं मांदारदामिः स नित्यं परिमलालयः
मांदारदामी, अशा रीतीने तो नेहमी सुगंधाचा निवासस्थान होतो.
पारावत्यपि सा जाता रत्नदीपस्य मंदिरे
पारावती सुद्धा रत्नदीपाच्या महालात जन्मली होती.
समस्तनागकन्यानां रूपशीलकलागुणैः
सर्व नागकन्यांमध्ये रूप, स्वभाव, कौशल्य आणि गुण यांमध्ये,
तस्या सखीद्वयं चासीदेका नाम्ना प्रभावती
तिला दोन सख्या होत्या; त्यातील एकीचे नाव प्रभावती होते.
स्वदेहादनपायिन्यौ छायाकांती यथा तया
त्या दोघी तिच्या शरीरासारख्या नेहमी सोबत असायच्या, जणू सावली आणि तेज.