चतुर्विधानि वाद्यानि शंभुप्रीतिकराण्यलम्
चार प्रकारची वाद्यं, शंभूला आनंद देणारी, वाजवली जातात.
मंगलारार्तिकज्योतिस्त्रिसंध्यं पक्षिणोस्तयोः 4.2.76.
त्या दोन पक्ष्यांसाठी मंगल आरती, दिवे आणि त्रिसंध्याही केली जाते.
प्राणयात्रां विहायापि कदाचित्स्थिरमानसौ
कधी कधी, अगदी प्राणांचीही पर्वा न करता, मन स्थिर ठेवून,
तत्र भक्तजनाकीर्णं प्रासादं परितो मुने
तेथे, हे मुनी, सर्व बाजूंनी भक्तांनी वेढलेले एक मंदिर आहे,
देवदक्षिणदिग्भागे चतुःस्रोतस्विनी जलम्
त्या मंदिराच्या दक्षिण बाजूला चार प्रवाहांनी वाहणारे पाणी आहे,
तयोरित्थं विचरतोस्त्रिलोचनसमीपतः
अशा रीतीने दोघेही फिरत असताना, त्रिनेत्राच्या जवळ,
अथ देवालयस्कंधे गवाक्षांतर्गतौ च तौ
मग त्या देवळाच्या खांद्यावर, त्या दोघांनी खिडकीतून प्रवेश केला,
तच्च पारावतद्वंद्वं श्येनः परिजिघृक्षुकः
त्या दोन कबुतरांना गरुड पकडण्यासाठी टपून बसला होता,
ततो विलोकयामास तदागमविनिर्गमौ
मग त्याने त्यांच्या येण्या-जाण्याकडे लक्ष दिले,
केनाध्वना च निर्यातः क्व काले कुरुतश्च किम्
कोणत्या वाटेने ते गेले, केव्हा गेले, आणि काय केले,
मध्ये दुर्गप्रविष्टौ च ममवश्याविमौ न यत्
मधल्या किल्ल्यात शिरल्यावर, हे दोघे माझ्या हाती लागत नाहीत,
अहो दुर्गबलं प्राज्ञाः शंसंत्येवेति हेतुतः 4.2.76.
खरंच, बुद्धिमान लोक नेहमी किल्ल्याच्या बळाचे कौतुक करतात, आणि ते योग्यच आहे.
करिणां तु सहस्रेण वराश्वानां न लक्षतः
हजार हत्ती असले, आणि असंख्य उत्तम घोडे असले,
दुर्गस्थो नाभिभूयेत विपक्षः केनचित्क्वचित्
किल्ल्यात असणाऱ्याला कोणताही शत्रू कुठेही जिंकू शकत नाही,
इति दुर्गबलं शंसञ्श्येनो रोषारुणेक्षणः
अशा रीतीने किल्ल्याच्या बळाचे वर्णन करत, रागाने डोळे लाल झालेले गरुड,
अथ पारावतीदक्षा विपक्षं प्रेक्ष्य पक्षिणम्
मग, हुशार कबुतरीने, समोर शत्रू पक्षी दिसल्यावर,
तव दृग्विषयं प्राप्तः श्येनोय प्रबलो रिपुः
हे प्रिये, तुझ्या नजरेसमोर आता गरुड हा बलवान शत्रू आला आहे,
सावज्ञं वाक्यमाकर्ण्य पारावत्याः स तत्पतिः
कबुतरीच्या उपहासपूर्ण शब्दांनी तिचा नवरा ऐकून,
कति देवालयेष्वेषु खगा नोपविशंति हि
या मंदिरांत किती पक्षी बसत नाहीत,
कति चैव न पश्यंति नौ सुखस्थाविह प्रिये
आणि किती जण आपल्याला इथे सुखात पाहत नाहीत, प्रिये,
रमस्व त्वं मया सार्धं त्यज चिंतामिमां शुभे
हे शुभे, माझ्यासोबत इथे विश्रांती घे, या चिंता सोडून दे.
इत्थं पारावतवचः श्रुत्वा पारावती ततः 4.2.76.
पारावताचे हे शब्द ऐकून, त्या पारावतीने पुढे—
हितवर्त्मोपदिश्यापि प्रिय प्रियचिकीर्षया
प्रियकराने तिच्या हितासाठी योग्य मार्ग दाखवला, पण तिच्या आनंदासाठी आणि प्रेमापोटी—
अन्येद्युरप्यथायातः श्येनो पश्यत्स दंपती
दुसऱ्या दिवशी पुन्हा तो घार आला आणि त्या दोघांना पाहिले.
अथ मंडलगत्या स प्रासादं परितो भ्रमन्
मग तो घार गोल गोल उडत त्या प्रासादाभोवती फिरू लागला.
गतेऽथ नभसि श्येने पुनः पारावतांगना
घार आकाशात गेल्यावर, पुन्हा पारावतीने—
तस्या वाक्यं समाकर्ण्य पुनः कलरवोब्रवीत्
तिचे बोलणे ऐकून, त्याने पुन्हा गोड स्वरात उत्तर दिले.
दुर्गं च स्वर्गतुल्यं मे यत्र नास्त्यरितो भयम्
हे दुर्ग माझ्यासाठी स्वर्गासारखे आहे, इथे मला कुठलाही धोका नाही.
प्रडीनोड्डीन संडीन कांडव्याडकपाटिकाः
खंदक, खोल दरे, काटेरी कुंपण आणि बांबूची तटबंदी—
यथैतास्विह कौशल्यं मयि पारावति प्रिये
जशी तू इथे माझ्यासाठी कौशल्य दाखवलेस, प्रिय पारावती—