पप्रच्छ दमनं चेति कस्त्वं कस्मादिहागतः
त्याने Damana ला विचारले: 'तू कोण आहेस? आणि इथे का आलास?'
भगोः पाशुपताचार्य सर्वज्ञाराधनप्रिय
तो भगाचे पाशुपताचार्य, सर्वज्ञाच्या उपासनेत रमलेला होता.
कथयामि यथार्थं ते निजचेतोविचेष्टितम्
मी तुला माझ्या मनाच्या हालचाली जशा आहेत तशाच सांगतो.
संसारासारतां ज्ञात्वा वानप्रस्थमशिश्रियम्
संसार निरर्थक आहे हे ओळखून मी वनवास स्वीकारला.
स्नातं बहुषु तीर्थेषु मंत्रा जप्तास्तु कोटिशः
मी अनेक तीर्थांमध्ये स्नान केले, आणि कोट्यवधी वेळा मंत्र जपले.
शुश्रूषिताश्च गुरवो बहवो बह्वनेहसम्
मी अनेक गुरुंची सेवा केली, त्यांपैकी बरेच दोषरहित होते.
शिखराणि गिरींद्राणां मया चाध्युषितान्यहो 4.2.74.
मी खरोखरच मोठ्या पर्वतांच्या शिखरांवर राहिलो आहे.
रसायनानि बहुशः सेवितानि मया पुनः
मी अनेकदा विविध रसायनांची साधना केली आहे.
मया प्रविष्टा बहुशः कृतांतवदनोपमाः
मी मृत्यूच्या तोंडासारख्या अनेक ठिकाणी प्रवेश केला आहे.
परं किंचित्क्वचिन्नैक्षि सिद्ध्यंकुरमपि प्रभो
परंतु प्रभो, मला कुठेही खरी सिद्धीची लहानशीही चिन्ह दिसली नाहीत.
मनसः स्थैर्यमापन्नमिव संप्राप्तसिद्धिना
माझे मन स्थिर झाले होते, जणू काही मी सिद्धी मिळवली आहे.
तेनैव महती सिद्धिर्भवित्री मम नान्यथा
याच्यामुळेच मला मोठी सिद्धी मिळेल, दुसऱ्या कोणत्याही मार्गाने नाही.
अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन प्रथीयसी
या पृथ्वीच्या, बलवान शरीरानेच मी हे साध्य करीन.
प्रत्यक्षदृष्टं प्रोवाच महदाश्चर्यमुत्तमम् मुमुक्षूणां धृतवतां महापाशुपतं व्रतम्
त्याने प्रत्यक्ष पाहिलेली एक अद्भुत आणि श्रेष्ठ गोष्ट सांगितली—मुक्तीची इच्छा असणाऱ्यांसाठी आणि दृढ राहणाऱ्यांसाठी महापाशुपत व्रत.
शृणुष्वावहितो भूत्वा तदा ते कथयाम्यहम्
आता तू लक्ष देऊन ऐक, मी तुला ते सांगतो.
अविमुक्ते महाक्षेत्रे सर्वसिद्धिप्रदे सताम्
अविमुक्त या पवित्र क्षेत्रात, जे सत्पुरुषांना सर्व सिद्धी देणारे आहे,
समाश्रितानां जंतूनां सर्वेषां सर्वकर्मणाम् 4.2.74.
जेथे शरण आलेल्या सर्व जीवांना आणि त्यांच्या सर्व कर्मांना,
कर्मभूरुह दावाग्नौ संसाराब्ध्यौर्वशोचिपि
कर्मरूपी वृक्षाच्या दावानळात, संसारसागराच्या दुःखद ज्वाळांमध्ये,
दीर्घनिद्रा प्रसुप्तानां परमोद्बोधदायिनि
ज्यांना दीर्घ झोपेत गाढ झोप लागली आहे, त्यांना ते परम जागृती देते.
अनेकजन्मजनित महापापाद्रिवज्रिणि
अनेक जन्मांत साचलेल्या महापापांच्या पर्वताला ते वज्रासारखे भेदते.
विश्वेशितुः परेधाम्नि सीम्नि स्वर्गापवर्गयोः
सर्वांच्या स्वामीच्या त्या सर्वोच्च स्थानाच्या सीमारेषेवर, स्वर्ग आणि मुक्ती यांच्या संधीस्थळी,
एवंविधे महाक्षेत्रे सर्वदुःखौघहारिणि
अशा या महान पवित्र क्षेत्रात, जे सर्व दुःखांचे ओघ दूर करते,
यत्र कालभयं नास्ति यत्र नास्त्येनसो भयम्
जिथे काळाची किंवा मृत्यूची भीती नाही, जिथे पापाचीही भीती नाही,
तीर्थानि यानि लोकेस्मिञ्जंतूनामघहान्यहो
या जगातील तीर्थस्थाने, जी सर्व जीवांच्या पापांचा नाश करतात — खरंच,
अपि काश्यां वसेद्यस्तु सर्वाशी सर्वविक्रयी
कोणी जरी काशीमध्ये राहिला, सर्व काही इच्छित असेल किंवा सर्व काही विकत असेल,
रागबीजसमुद्भूतः संसारविटपो महान्
रागाच्या बीजातून उगवलेले हे संसाराचे मोठे झाड,
सर्वेषामूषराणां तु काशी परम ऊषरः 4.2.74.
सर्व वाळवंटांमध्ये काशी हेच सर्वोच्च वाळवंट आहे.
स्मरिष्यंतीह ये काशीमवश्यं तेपि साधवः
जे येथे काशीचे स्मरण करतात, तेही नक्कीच साधू होतात.
विभूतिः सर्वलोकानां सत्यादीनां सुभंगुरा
सर्व लोकांची, सत्याची वगैरेची कीर्ती फारच नाशवंत असते.
कृमिकीटपतंगानामविमुक्ते तनुत्यजाम्
अविमुक्त क्षेत्रात जिथे किडे, कीटक आणि पतंग आपले शरीर सोडतात,