प्रतिसंवत्सरं तस्याः कार्या यात्रा प्रयत्नतः
दरवर्षी तिची यात्रा काळजीपूर्वक करावी लागते.
यो न सांवत्सरीं यात्रां दुर्गायाः कुरुते कुधीः
जो अज्ञानामुळे दरवर्षी दुर्गेची यात्रा करत नाही,
दुर्गाकुंडे नरः स्नात्वा सर्वदुर्गार्तिहारिणीम्
जो दुर्गाकुंडात स्नान करतो, जे सर्व दु:ख दूर करते,
सा दुर्गाशक्तिभिः सार्धं काशीं रक्षति सर्वतः
ती दुर्गा आपल्या शक्तींनी मिळून काशीचे सर्व बाजूंनी रक्षण करते.
रक्षंति क्षेत्रमेतद्वै तथान्या नवशक्तयः
हे क्षेत्र तिच्या तसेच इतर नवशक्तींच्या रक्षणाखाली आहे.
शतनेत्रा सहस्रास्या तथायुतभुजापरा 4.2.72.
काहींना शंभर डोळे आहेत, काहींना हजार तोंडे, तर काहींना दहा हजार भुजा आहेत.
विश्वा सौभाग्यगौरी च सृष्टाः प्राच्यादिमध्यतः
विश्वा, सौभाग्य आणि गौरी या पूर्व, इतर दिशा आणि मध्यभागी निर्माण झाल्या.
तथैव भैरवाश्चाष्टौ दिक्ष्वष्टासु प्रतिष्ठिताः
त्याचप्रमाणे, आठ भैरव आठही दिशांना स्थिर आहेत.
रुरुश्चंडोसितांगश्च कपाली क्रोधनस्तथा
रुरु, चंड, उषितांग, कपाली आणि क्रोधन हे देखील आहेत.
चतुःषष्टिस्तु वेताला महाभीषणमूर्तयः
चौसष्ट वेताळ आहेत, जे अत्यंत भीषण रूपाचे आहेत.
श्ववाहना रक्तमुखा महादंष्ट्रा महाभुजाः
ते कुत्र्यावर बसतात, त्यांच्या तोंडाला लाल रंग असतो, मोठ्या दात आणि बलवान भुजा असतात.
नानारूपधराः सर्वे नानाशस्त्रास्त्र पाणयः
सर्वजण वेगवेगळ्या रूपात प्रकट होतात आणि त्यांच्या हातात विविध शस्त्रे व अस्त्रे असतात.
विद्युज्जिह्वो ललज्जिह्वः क्रूरास्यः क्रूरलोचनः
त्यांची जीभ वीजेसारखी चमकते, काहींची जीभ हलते, तोंड भयंकर आणि डोळे क्रूर असतात.
जंभको जृंभणमुखो ज्वालानेत्रो वृकोदरः
जंभक, ज्याचे तोंड जांभईसारखे, डोळे ज्वालासारखे आणि पोट लांडग्यासारखे आहे.
ज्वलत्केशः कंबुशिराः खर्वग्रीवो महाहनुः
त्यांचे केस जळत असतात, डोके शंखासारखे, मान ठेंगणी आणि जबडा मोठा असतो.
इत्यादयो मुने क्षेत्रं दुर्वृत्तरुधिरप्रियाः 4.2.72.
मुनिवर, असे हे दुष्ट व रक्तप्रिय जीव या क्षेत्रात वावरतात.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन काशीभक्तिपरैर्नरैः ।। 4.2.72.
म्हणून काशीच्या भक्तांनी सर्व ताकदीनं प्रयत्न करावा.
काश्यां यस्यास्ति वै प्रेम तेन कृत्वाऽऽदरं गुरुम्
ज्याच्या मनात काशीबद्दल खरी प्रीती आहे, त्यानं आपल्या गुरूला आदरानं जावं.
अगस्त्य उवाच जगदंबिकयायुक्तः किं चकाराशु तद्वद
अगस्त्य म्हणाला: जगदंबेसोबत एकरूप झाल्यावर त्यानं पुढे काय केलं, ते मला सांग.
विरजःसंज्ञकं पीठं यत्प्रोक्तं सर्वसिद्धिदम्
विरज नावाचं जे पवित्र स्थान सर्व सिद्धी देतं असं सांगितलं जातं—
तत्पीठदर्शनादेव विरजा जायते नरः
त्या पवित्र स्थानाचं केवळ दर्शन केल्यावर माणूस निर्मळ होतो.
तीर्थं पिलिपिलाख्यं तद्द्युनद्यंभसि विश्रुतम्
पिलिपिला नावाचं तीर्थ, ज्याची द्युनदीच्या पाण्यात ख्याती आहे—
विष्टपत्रितयांतर्ये देवर्षिमनुजोरगाः
तीनही लोकांमध्ये, देव, ऋषी, माणसं आणि सर्प—
तदारभ्य च तत्तीर्थं तच्च लिंगं त्रिलोचनम्
त्या वेळेपासून ते तीर्थ आणि ते त्रिनेत्रीचं लिंग—
त्रिविष्टपस्य लिंगस्य महिमोक्ताः पिनाकिना
त्रिविष्टपाच्या लिंगाचं माहात्म्य पिनाकीने सांगितलं.
सर्वदृक्सर्वजनक किंचित्पृच्छामि तद्वद
सर्वांना पाहणाऱ्या, सर्वांचे जनक, मला एक विचारायचं आहे—ते कृपया सांग.
इदं तव प्रियं क्षेत्रं कर्मबीजमहौषधम्
हे तुझं प्रिय क्षेत्र, हेच कर्माचं मोठं औषध आहे.
यत्क्षेत्ररजसोप्यग्रे त्रिलोक्यपि तृणायते 4.2.73.
या क्षेत्राची धूळसुद्धा, सुरुवातीला, तीनही लोकांना तृणासारखी वाटते.
यानीह संति लिंगानि तानि सर्वाण्यसंशयम्
इथे जी लिंगं आहेत, ती सगळी निःसंशय आहेत.
यद्यप्येवं तथापीश विशेषं वक्तुमर्हसि
जरी असं असलं तरी, प्रभो, त्यातलं खास सांगावं.