कालरात्रीं समाहूय कांत्या त्रैलोक्यसुंदरीम्
काळरात्रीला, जी आपल्या सौंदर्याने त्रैलोक्यालाही लाजवते, तिला बोलावले.
कालरात्री समासाद्य तं दैत्यं दुष्टचेष्टितम्
काळरात्री त्या दुष्टकृत्य असुरासमोर उभी राहिली.
त्रिलोकीं लभतामिंद्रस्त्वं तु याहि रसातलम्
"इंद्राला तीनही लोकं मिळू देत; पण तू मात्र पाताळात जा."
अथ चेद्गर्वलेशोऽस्ति तदायाहि समाजये
"आणि जर तुझ्यात अजूनही गर्व उरला असेल, तर माझ्याशी सामना करायला ये."
इति वक्तुं महादेव्या महामंगलरूपया
अशी ही महादेवी, सर्वात मंगल रूप असलेली, बोलली.
अतो यदुचितं कर्तुं तद्विधेहि महासुर 4.2.71.
"म्हणून आता जे योग्य आहे ते कर, हे महाअसुरा."
इत्याकर्ण्य वचो देव्या महाकाल्याः स दैत्यराट्
महाकाळी देवीचे हे शब्द ऐकून, त्या दैत्यांचा राजा म्हणाला—
त्रैलोक्यमोहिनी ह्येषा प्राप्ता मद्भाग्यगौरवैः
"ही जी त्रैलोक्याला मोहात टाकते, ती माझ्या मोठ्या भाग्यामुळे आणि पुण्यामुळे आली आहे.
एतदर्थं हि देवर्षि नृपा बंदी कृता मया
याच कारणासाठी, हे देवरषे, मी देव आणि राजे यांना बंदी केले आहे."
अवश्यं यस्य योग्यं यत्तत्तस्येहोपतिष्ठते
ज्याच्यासाठी जे योग्य आहे, तेच त्याच्या वाट्याला इथे येते.
अंतःपुरचरा एतां नयंत्वंतःपुरं महत्
"राजमहलातील स्त्रिया तिला मोठ्या अंतःपुरात घेऊन जा."
अहो महोदयश्चाद्य जातो मम महामते
"अरे, आज माझ्यासाठी मोठं भाग्य उगवलं, हे बुद्धिमान मित्रा!"
नृत्यंतु पितरश्चाद्य मोदंतां बांधवाः सुखम्
"माझे पितर आज नाचू देत, माझे नातेवाईक आनंदात राहू देत!"
इति यावत्समायातास्तां नेतुं सौविदल्लकाः
असं म्हणता म्हणता, अंतःपुरातील सेविका तिला घेऊन जायला आल्या—
वयं दूत्यः परवशा राजनीतिविदुत्तम
आम्ही दूत आहोत, दुसऱ्याच्या इच्छेनुसार वागत असतो, राजकारणात निपुण असलेल्या राजन, हे लक्षात घ्या.
अल्पोपि दूतसंबाधां न विदध्यात्कदाचन 4.2.71.
दूतांची अगदी छोटी सभा सुद्धा कधीच जमवू नये.
दूतीषु कोनुरागोयं महाराजाल्पिकास्विह
राजा, दूतांमध्ये कोणते प्रेम असते? आणि तेही इथे फार थोडे असताना?
विजित्य समरे तां तु स्वामिनीं मम दैत्यप
हे दैत्यप, युद्धात तिला जिंकून मी तिला माझी स्वामिनी केले आहे.
अद्यैव ते महासौख्यं भावितस्याविलोकनात्
आजच तुला तुझ्या नशिबात असलेल्या तिचे दर्शन घेऊन मोठे सुख मिळेल.
संपत्स्यंतेऽद्य ते कामाः सर्वे ये चिरचिंतिताः
आज तुझ्या मनात जे जे दीर्घकाळापासून इच्छा आहेत, त्या सगळ्या पूर्ण होतील.
सर्वरूपमयी चैव तां भवान्द्रष्टुमर्हति
ती सर्व रूपांनी युक्त आहे, ती तुला पाहण्यास योग्य आहे.
धृतायामपि चैकस्यां कस्ते कामो भविष्यति
एकच मिळाली तरी, तुझ्या कोणत्या इच्छा अपूर्ण राहतील?
ततो निवारयैतान्मामादित्सून्सौविदल्लकान्
म्हणून, हे सुविदल्लक, तिला मला द्यायची इच्छा असणाऱ्यांना तू थांबव.
तामेव बह्वमंस्तैकां दूतीं मृत्योरिवासुरः
त्याने फक्त तिलाच, एकमेव दूत म्हणून महत्त्व दिले, जसे एखादा असुर मृत्यूला देतो.
इति तेन समादिष्टाः सर्वे वर्पवरा मुने
म्हणून, त्याच्या आज्ञेने सर्व वर्पांमध्ये श्रेष्ठ असणारे, हे मुनी,
सा तान्भस्मीचकाराशु हुंकारजनिताग्निना 4.2.71.
तिने 'हुं' असा उच्चार करताच निर्माण झालेल्या अग्नीने त्यांना क्षणात भस्म केले.
क्षणेनैव तया दूत्या दैत्त्यास्त्र्ययुतसंमितान्
त्या दूतिने एका क्षणात दहा हजार दैत्यांचा नाश केला.
सीरपाणिं पाशपाणिं सुरेंद्रदमनं हनुम्
ही दुष्ट आहे, तिच्या हातात नांगर आणि दोरी आहे, तिने देवेंद्रालाही जिंकले आहे—तिला दोऱ्यांनी बांधून लगेच इथे आणा, हे दानवांनो.
बद्ध्वा पाशैरिमां दुष्टामानयंत्वाशु दानवाः
ही दुष्ट आहे, तिला दोऱ्यांनी बांधा आणि पटकन इथे आणा, हे दानवांनो.
इति दैत्याधिपादेशाद्दुर्धरप्रमुखास्ततः
मग दैत्याधिपतीच्या आज्ञेने दुर्धर आणि इतर सर्वांनी