क्षेत्रस्य पूर्वदिग्भागं रक्षंती विघ्नसंघतः
क्षेत्राच्या पूर्वेकडील भागात विघ्नांची एक मोठी टोळी पहारा देते.
पारावारप्रसृमर हस्त न्यस्तारि मोदकाम्
ती कबुतराच्या पंखांसारखी हात पसरते आणि मोदक हातात धरते.
मृणालनालवत्तीव्रं चर्वंतीमस्थि पापिनः
ती पाप्यांची हाडं कमळाच्या देठासारखी तीव्रतेने चावत असते.
कपालमालाभरणां महाभीषणरूपिणीम्
ती कपाळांच्या माळांनी सजलेली असून तिचं रूप फारच भयंकर आहे.
यथैव चर्ममुंडैषा महारुंडापि तादृशी
जशी ही चर्ममुंडा आहे, तशीच महारुंडाही तितकीच आहे.
क्षेत्ररक्षां प्रकुरुत उभेदेव्यौ महाबले
या दोन्ही बलाढ्य देव्या क्षेत्राचं रक्षण करतात.
हयग्रीवेश्वरे तीर्थे लोलार्कादुत्तरे सदा
हयग्रीवेश्वर या पवित्र स्थळी, नेहमीच लोळणाऱ्या सूर्याच्या उत्तरेस,
चर्ममुंडा महारुंडा कथिते ये तु देवते
चर्ममुंडा आणि महारुंडा या येथे सांगितलेल्या देवता आहेत.
एतास्तिस्रः प्रयत्नेन पूज्याः क्षेत्रनिवासिभिः 4.2.70.
या तिघींची क्षेत्रात राहणाऱ्यांनी काळजीपूर्वक पूजा करावी.
उपसर्गानमूर्घ्नंति दद्युर्नैःश्रेयसीं श्रियम्
त्या संकटांचा नाश करतात आणि श्रेष्ठ समृद्धी देतात.
महारुंडा प्रतीच्यां च देवी स्वप्नेश्वरी शुभा
पश्चिमेला महारुंडा ही देवी, शुभ अशी स्वप्नेश्वरी आहे.
तत्र स्वप्नेश्वरं लिंगं देवीं स्वप्नेश्वरीं तथा
तेथे स्वप्नेश्वराचं लिंग आणि देवी स्वप्नेश्वरी आहे.
उपोषणपरो धीमान्नारीवा पुरुषोपि वा
जो कोणी बुद्धिमान स्त्री किंवा पुरुष उपवासाला मन लावतो,
अद्यापि प्रत्ययस्तत्र कार्य एष विजानता
आजही हे व्रत जाणकारांनी पाळावं.
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां निशि वा दिवा
अष्टमी, चतुर्दशी, नवमी या दिवशी, रात्री किंवा दिवसा,
स्वप्नेश्वर्याश्च वारुण्यां दुर्गादेवी व्यवस्थिता
स्वप्नेश्वरीच्या वारुणीत दुर्गा देवी स्थिर आहे.
कथं च काश्यां सा सेव्या समाचक्ष्वेति मामिह
काशीत तिची सेवा कशी करावी, हे मला येथे सांग.
दुर्गा नामाभवद्देव्या यथा सेव्या च साधकैः
दुर्गा नावाची देवी कशी निर्माण झाली आणि साधकांनी तिची सेवा कशी करावी, हे सांग.
दुर्गो नाम मदादैत्यो रुरु दैत्यांगजोभवत्
दुर्ग नावाचा एक दैत्य होता, तो दैत्यांमध्ये रुरु नावाचा हत्ती म्हणून जन्माला आला.
ततस्तेनाखिला लोका भूर्भुवःस्वर्मुखा अपि
मग त्याने भू, भुवः, स्वः यांसह सर्व लोक आपल्या ताब्यात घेतले.
स्वयमिंद्रः स्वयं वायुः स्वयं चंद्रः स्वयं यमः
तो स्वतः इंद्र झाला, स्वतः वायू झाला, स्वतः चंद्र झाला आणि स्वतः यम झाला.
स्वयमीशानरुद्रार्क वसूनां पदमाददे
तो स्वतः ईशान, रुद्र, अर्क आणि वसु यांची जागा घेऊन बसला.
न वेदाध्ययनं चक्रुर्ब्राह्मणास्तद्भयादिताः
त्याच्या भीतीने ब्राह्मणांनी वेदांचे अध्ययन करणे सोडून दिले.
विध्वस्ता बहुशः साध्व्यस्तैरमार्गकृतास्पदैः
अनेक सती स्त्रिया, त्या दुष्टांनी वाईट कृत्यांसाठी स्थाने उभारल्यामुळे, नष्ट झाल्या.
अभोक्षिषुर्दुराचाराः क्रूरकर्मपरिग्रहाः
दुष्ट आणि क्रूर कृत्य करणाऱ्यांनी अन्यायाने सुख उपभोगले.
ज्योतींषि न प्रदीप्यंति तद्भयाकुलितान्यहो 4.2.71.
त्याच्या भीतीने, दिवेही लावले जात नसत; सर्वत्र घबराट पसरली होती.
धर्मक्रियाविलुप्ताश्च प्रवृत्ताः सुकृतेतराः
धार्मिक कृत्ये आणि विधी नष्ट झाले, आणि फक्त पापाचेच वर्चस्व राहिले.
सस्यानि तद्भयात्सूते त्वनुप्तापि वसुंधरा
त्याच्या भीतीने, पेरणी न करता देखील पृथ्वीवर पीक आले.
बंदीकृताः सुरर्षीणां पत्न्यस्तेनातिदर्पिणा
त्या अतिशय गर्विष्ठाने, देवर्षींच्या पत्नींचे बंदी बनवले.
मर्त्या अमर्त्यान्स्वगृहं प्राप्तानपि भयार्दिताः
माणसे इतकी घाबरली होती की, त्यांच्या घरी अमर आले तरी त्यांचे स्वागत करत नसत.