सदाचारविनिर्मुक्ताः सत्यशौचपराङ्मुखाः
जे सत्कर्मांपासून मुक्त झाले आहेत, सत्य आणि शुद्धतेकडे पाठ फिरवणारे आहेत,
शूद्रान्नसेविनो विप्रा जिह्वाला अतिलालसाः
जे ब्राह्मण शूद्रांच्या अन्नावर जगतात आणि ज्यांची जीभ फारच लोभी आहे,
कृत्तिवासेश्वरं प्राप्य सर्वपापविवर्जिताः
ते कृत्तिवासेश्वर प्राप्त केल्यावर सर्व पापांपासून मुक्त होतात.
कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सेव्यं काश्यां ततो नरैः
म्हणून पुरुषांनी काशीमध्ये कृत्तिवासेश्वराच्या लिंगाची पूजा करावी.
कृत्तिवासेश्वरे लिंगे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना नश्येत्सद्यो विनश्येत कृत्तिवासे श्वरेक्षणात् ।।4.2.68.
कृत्तिवासेश्वराच्या लिंगाची पूजा केल्याने एका जन्मातच मुक्ती मिळते; कृत्तिवासेश्वराकडे एकदा पाहिल्यावरही पापे त्वरित नष्ट होतात.
कृत्तिवासेश्वरं लिंगं येर्चयिष्यंति मानवाः
जे पुरुष कृत्तिवासेश्वराच्या लिंगाची पूजा करतील—
अविमुक्तेऽत्र वस्तव्यं जप्तव्यं शतरुद्रियम्
अविमुक्त या ठिकाणी राहावे आणि शतरुद्राचे पठण करावे.
सप्तकोटिमहारुद्रैः सुजप्तैर्यत्फलं भवेत्
सात कोटी महान रुद्रांनी योग्य रीतीने शतरुद्र जप केला, त्याने जे फळ मिळते—
माघ कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य निशि जागृयात्
माघ महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला उपवास करून रात्रभर जागावे.
शुक्लायां पंचदश्यां यश्चैत्र्यां कर्ता महोत्सवम्
चैत्र महिन्यातील शुक्ल पक्षातील पंधराव्या दिवशी जो कोणी मोठा उत्सव साजरा करतो—
कथयित्वेति देवेशस्तत्कृत्तिं परिगृह्य च
देवांच्या अधिपतीने असे सांगून, ती कृती स्वीकारली.
महामहोत्सवो जातस्तस्मिन्नहनि कुंभज
त्या दिवशी, कुंभज, एक मोठा उत्सव झाला.
यत्रच्छत्रीकृतो दैत्यः शूलमारोप्य भूतले
तेथे, त्या दैत्याला जिंकून, पृथ्वीवर त्रिशूळावर चढवले.
तस्मिन्कुंडे नरः स्नात्वा कृत्वा च पितृतर्पणम्
त्या कुंडात स्नान करून आणि पितरांना तर्पण केले—
स्कंद उवाच काका हंसत्वमापन्नास्तत्तीर्थस्य प्रभावतः ।। 4.2.68.
स्कंद म्हणाले: त्या तीर्थाच्या प्रभावामुळे कावळ्यांना हंसाचे रूप मिळाले.
एकदा कृत्तिवासे तु चैत्र्यां यात्राऽभवत्पुरा
एकदा कृतिवास येथे चैत्र महिन्यात यात्रा झाली.
बहुदेवलकैर्विप्र तं दृष्ट्वा पक्षिणो मिलन्
अनेक देवांना पाहून, ब्राह्मण, तिथे अनेक पक्षी एकत्र आले.
बलिपुष्टैरपुष्टांगा रटतः करटाः कटु
बलवान आणि दुर्बल अशा माकडांनी कडवट आवाजात ओरडायला सुरुवात केली.
ते हन्यमाना न्यपतंस्तस्मिन्कुंडे नभोंगणात्
ते मारले गेले आणि आकाशातून त्या कुंडात पडले.
आश्चर्यवंतस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः
त्या यात्रेला जमलेले लोक हे पाहून फारच आश्चर्यचकित झाले.
अस्मासु वीक्षमाणेषु काकाः कुंडेत्र ये पतन्
आम्ही पाहत असताना, त्या कुंडात जे कावळे पडले—
हंसतीर्थं तदारभ्य कृत्तिवास समीपतः
त्या दिवसापासून, कृतिवासाजवळ ते हंसतीर्थ म्हणून ओळखले जाऊ लागले.
अतीव मलिनात्मानो महामलिन कर्मभिः
जे अत्यंत मलिन आत्म्याचे आणि मोठ्या पापी कर्मांनी भरलेले होते—
काश्यां सदैव वस्तव्यं स्नातव्यं हंसतीर्थके
नेहमी काशीमध्ये राहावे आणि हंसतीर्थावर स्नान करावे.
काश्यां लिंगान्यनेकानि मुने संति पदेपदे 4.2.68.
कश्यामध्ये, प्रत्येक पावलावर असंख्य लिंगं आहेत, हे ऋषी.
कृत्तिवासं समाराध्य भक्तियुक्तेन चेतसा
जो भक्तीभावाने कृतिवासाचं पूजन करतो,
जपो दानं तपो होमस्तर्पणं देवतार्चनम्
मंत्रजप, दान, तप, होम, तर्पण आणि देवतांची पूजा—
तीर्थं त्वनादिसंसिद्धमेतत्कलशसंभव
हे तीर्थ आदिकाळापासून सिद्ध झालेलं असून, ते कलशातून उत्पन्न झालं आहे.
एतानि सिद्धलिंगानिच्छन्नानि स्युर्युगेयुगे
ही सिद्ध लिंगं प्रत्येक युगात लपलेली असतात.
हंसतीर्थस्य परितो लिंगानामयुतं मुने
हंसतीर्थाच्या सभोवताली, हे ऋषी, दहा हजार लिंगं आहेत.