यूनः प्रत्येकमद्राक्षीदशेषाञ्छेष वंशजान्
तिने प्रत्येक तरुणाला, त्यांच्या वंशातील उरलेल्या सर्वांना पाहिले.
पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि 4.2.67.
पुलिका, अनंत, कर्कोटक आणि भद्रसंतानाचे पुत्र यांनाही तिने पाहिले.
एतस्यावगतं सर्वं देशनामान्वयादिकम् 4.2.67.
या सर्व शिकवणी, परंपरा आणि इतर गोष्टी समजून घेतल्या आहेत.
कोसौ मत्स्वामिनो नाम रत्नेशस्य महेशितुः 4.2.67.
माझा हा स्वामी, रत्नेश नावाचा, हा मोठा प्रभू नेमका कोण आहे?
हृदि रत्नेश्वरं लिंगं यस्य सम्यग्विजृंभते ।। 4.2.67.
ज्याच्या हृदयात रत्नेश्वराचे लिंग पूर्णपणे प्रकट होते.
अकारण सखा कोसौ प्रांतरे समुपस्थितः 4.2.67.
हा मित्र कोण आहे, जो कारण नसताना दूरवरून इथे आला आहे?
आरभ्य बाल्यमप्येषा लिंगं रत्नेश्वराभिधम् 4.2.67.
लहानपणापासूनच हे रत्नेश्वर नावाचे लिंग येथे आहे.
निशम्येति स पुण्यात्मा नागराजकुमारकः 4.2.67.
हे ऐकून त्या पुण्यवान राजपुत्राने, जो नगरराजाचा मुलगा होता, उत्तर दिले.
एषा मंदाकिनी नाम दीर्घिका पुण्यतोयभूः 4.2.67.
ही मंदाकिनी नावाची पवित्र जलाशय आहे, जिथे पावन पाणी आहे.
वृद्धकालेश्वरस्यैष प्रासादो रत्ननिर्मितः ।। । प्रतिदर्शं वसेद्यत्र रात्रौ चंद्रः सतारकः ।। 4.2.67.
हा वृद्धकालेश्वराचा रत्नांनी बांधलेला मंदिर आहे; प्रत्येक रात्री येथे चंद्र आणि तारे पाण्यात उमटतात.
अथ सा कथयामास दनुजापहृतेः कथाम् रत्नेश्वरं वरावाप्तिं स्वप्नावस्थां विहाय च।।4.2.67.
मग तिने दैत्याने अपहरण केलेली कथा, रत्नेश्वराने दिलेले वर आणि स्वप्नावस्था सोडली याची गोष्ट सांगायला सुरुवात केली.
यावद्बहिः समागच्छेद्रम्याद्रत्नेशमंडपात 4.2.67.
इतक्यात, सुंदर रत्नेशाच्या मंडपाबाहेर कुणीतरी आले.
विनिवेदितवृत्तांतो रत्नेशानुग्रहस्य च 4.2.67.
घडलेल्या घटना आणि रत्नेशाचा कृपाप्रसाद याची माहिती सांगण्यात आली.
मूर्तः षडाननस्तत्र तव पुत्रः सुमध्यमे 4.2.67.
अगं सुकुमारिणी, तिथे तुझा मुलगा षडानन रूपात प्रत्यक्ष प्रकट झाला.
इतिहासमिमं श्रुत्वा नारी वा पुरुषोपिवा
ही कथा ऐकून, स्त्री असो वा पुरुष,
अन्यच्च शृणु विप्रेंद्र वृत्तातं तत्र संभवम्
आणखी एक गोष्ट ऐक, श्रेष्ठ ब्राह्मण, तिथे काय घडले ते सांगतो.
इत्थं कथां प्रकुर्वाणे रत्नशेस्य महेश्वरे
रत्नेश या महेश्वराची कथा सांगितली जात असताना,
महिषासुरपुत्रोसौ समायाति गजासुरः
महि्षासुराचा मुलगा गजासुर तिथे आला.
यत्रयत्र धरायां स चरणं प्रमिणोति हि
तो पृथ्वीवर जिथे पाऊल ठेवतो,
ऊरुवेगेन तरवः पतंति शिखरैः सह
त्याच्या मांड्यांच्या जोराने झाडे त्यांच्या टोकांसह कोसळतात.
यस्य मौलिजसंघर्षाद्घ(?)नाव्योम त्यजंत्यपि
ज्याच्या जटांच्या घर्षणाने ढगसुद्धा आकाश सोडून जातात.
यस्य निःश्वाससंभारैरुत्तरंगा महाब्धयः
ज्याच्या श्वासामुळे मोठ्या समुद्रांना मोठमोठ्या लाटा येतात.
योजनानां सहस्राणि नवयस्य समुच्छ्रयः
ज्याची उंची नऊ हजार योजनांएवढी आहे.
यन्नेत्रयोः पिंगलिमा तथा तरलिमा पुनः
ज्याच्या डोळ्यांना पिंगट रंग आहे आणि पुन्हा ते चमकदारही आहेत.
यांयां दिशं समभ्येति सोयं दुःसह दानवः 4.2.68.
तो भयंकर दानव ज्या दिशेला जातो, तिथे कोणालाही त्याचा सामना सहन होत नाही.
ब्रह्मलब्धवरश्चायं तृणीकृतजगत्त्रयः
जो ब्रह्मदेवाकडून वर मिळवून, तीनही जगाला तृणासारखे समजतो.
ततस्त्रिशूलहेतिस्तमायांतं दैत्यपुंगवम्
मग तू त्रिशूळाने त्या दैत्यांचा श्रेष्ठ असलेल्या दानवावर वार केला.
प्रोतस्तेन त्रिशूलेन स च दैत्यो गजासुरः
त्या त्रिशूळाने भेदल्यावर, गजासुर नावाचा दैत्य मारला गेला.
तव हस्ते मम वधः श्रेयानेव पुरांतक
नगरांचा संहार करणाऱ्या, तुझ्या हातून माझा मृत्यू होणेच मला अधिक श्रेयस्कर वाटते.
किंचिद्विज्ञप्तुमिच्छामि अवधेहि ममेरितम्
मला काही सांगायचे आहे; कृपया माझे बोल ऐक.