प्रमादेनापि यैर्गौरि लिंगं रत्नेशमर्चितम्
गौरी, ज्या लोकांनी चुकूनसुद्धा रत्नेशाचं लिंग पूजलं आहे—
त्रैलोक्ये यानि वस्तूनि रत्नभूतानि तानि तु 4.2.67.
तीनही लोकांमधली जी सर्व रत्ने आहेत—
पूजयिष्यंति ये लिंगं रत्नेशं कामवर्जिताः
जे लोक कोणतीही इच्छा न ठेवता रत्नेशाचं लिंग पूजतात—
रुद्राणां कोटिजप्येन यत्फलं परिकीर्तितम्
रुद्राचं कोटी वेळा जप केल्याने जे फळ मिळतं असं सांगितलं आहे—
लिंगे चानादिसंसिद्धे यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि ते
ज्या लिंगाचं आदिकाळापासूनच सिद्धत्व आहे, त्याच्याशी घडलेली गोष्ट मी तुला सांगतो.
पुरेह नर्तकी काचिदासीन्नाट्यार्थकोविदा
पूर्वी इथे एक नर्तकी होती, ती नृत्यकलेत पारंगत होती.
ननर्त जागरं प्राप्य जगौ गीतं च पेशलम्
ती जागरणात नाचली आणि सुंदर गाणंही गायली.
तेन तौर्यत्रिकेणापि प्रीणयित्वाथ सा नटी
त्या नृत्य-संगीताच्या आनंदाने तिने सर्वांना प्रसन्न केलं.
कालधर्मवशंयाता तत्र सा वरनर्तकी
ती उत्तम नर्तकी काळाच्या नियमाने तिथेच मरण पावली.
संगीतस्य सवाद्यस्य तस्य लास्यस्यपुण्यतः
त्या संगीत, वाद्य आणि नृत्याच्या पुण्यामुळे—
रम्या रत्नावली नाम रूपलावण्यशालिनी
ती रम्य, रूपवान आणि लावण्यसंपन्न रत्नावली म्हणून जन्माला आली.
पितुरानंदकृन्नित्यं वसुभूतेर्घटोद्भव 4.2.67.
ती वसुभूतीच्या घरात जन्मली आणि नेहमीच वडिलांना आनंद देणारी होती.
मुने सखीत्रयं तस्याश्चारु चातुर्यभाजनम्
मुनी, तिला तीन मैत्रिणी होत्या, त्या तितक्याच चतुर आणि गोड होत्या.
तिसृभिस्ताभिरेकत्र वाग्देवीपरिशीलिता
त्या तिघींसोबत एकत्र असताना तिला वाणीदेवीने शिक्षण दिलं.
प्राप्य रत्नावली गौरि सा जन्मांतरवासनाम्
गौरी, रत्नावलीला तिच्या मागील जन्माच्या आठवणी मिळाल्या.
रत्नभूतस्य लिंगस्य काश्यां रत्नेश्वरस्य वै
काशीमध्ये रत्नेश्वराचं रत्नमय लिंग—
इत्थं नियमवत्यासीत्सा गंधर्वसुतोत्तमा
अशा प्रकारे नियम पाळणारी ती गंधर्वांची श्रेष्ठ कन्या झाली.
एकदाराध्य रत्नेशं ममैतल्लिंगमुत्तमम्
एकदा तिने माझ्या त्या श्रेष्ठ लिंगरूप रत्नेशाची भक्तीपूर्वक पूजा केली.
सख्यः प्रदक्षिणीकर्तुं लिंगं तिस्रोऽप्युमे गताः
तीनही मैत्रिणी तेथे लिंगाची प्रदक्षिणा घालायला गेल्या.
यस्त्वया रंस्यते रात्रावद्य गंधर्वकन्यके
गंधर्वकन्ये, जिच्या सोबत तू रात्र घालवशील, ती दोषरहित आहे.
इति लिंगांबुधेर्जातां परिपीय वचःसुधाम्
लिंगाच्या समुद्रासारख्या त्या मधुर वचनांचा अमृतरस तिने आस्वादला.
गताथ व्योममार्गेण सखीभिः स्वपितुर्गृहम् 4.2.67.
नंतर ती आपल्या मैत्रिणींना घेऊन आकाशमार्गाने झोपलेल्या वडिलांच्या घरी गेली.
ताभिर्दिष्ट्येति दिष्ट्येति सखीभिः परिनंदिता
मैत्रिणींनी तिला पुन्हा पुन्हा 'भाग्याने! भाग्याने!' असे म्हणत अभिनंदन केले.
यद्यायाति स ते रात्रावद्य कौमारहारकः
दोषरहिते, जर तो तुझ्या कौमार्याचा चोर त्या रात्री आला—
गोचरीक्रियतेस्माभिर्यथा स सुकृतैकभूः
तो एकटा पुण्यवान सापडावा म्हणून आम्ही पहारा ठेवू.
यातास्वस्मासु हृष्टासु भवती शयगौरवात्
आम्ही आनंदाने निघून गेल्यावर, तू शय्येच्या जडपणामुळे तशीच राहशील.
अहोभाग्योदयो नृणामहो पुण्यसमुच्छ्रयः
अहो, माणसांचे भाग्य कसे फुलते! अहो, पुण्य कसे वाढते!
सत्यं वदंति नासत्यं दैवप्राधान्यवादिनः
दैवाचे महत्त्व सांगणारे जे खरे बोलतात, ते खोटे बोलत नाहीत.
भवत्या अपि चास्माकमेक एव हि चोद्यमः
तुझ्यासाठी आणि आमच्यासाठी एकच प्रयत्न आहे.
लोकानां व्यवहारोयमालिप्रोक्तप्रसंगतः
हीच जगाची चाल आहे, ज्ञानी लोकांनी सांगितल्याप्रमाणे.