तस्यां वाप्यां नरः स्नात्वा कर्कोटेशं समर्च्य च
त्या विहिरीत स्नान करून, कर्कोटेश्वराची पूजा जो करतो—
कर्कोट नागो यैर्दृष्टस्तद्वाप्यां विहितोदकैः
त्या विहिरीत, विधिपूर्वक पाण्यात, ज्या लोकांना कर्कोट नागाचे दर्शन होते—
कर्कोटेशात्प्रतीच्यां तु धुंधुमारीश्वराभिधम्
कर्कोटेशाच्या पश्चिमेला धुंधुमारेश्वर नावाचा प्रभू आहे.
पुरूरवेश्वरं लिंगं तदुदीच्यां व्यवस्थितम्
त्याच्या उत्तरेला पुरूरवेश्वर नावाचं लिंग आहे.
दिग्गजेनार्चितं लिंगं सुप्रतीकेन तत्पुरः
त्या लिंगाची दिग्गज सुप्रतीकानं भक्तीपूर्वक पूजा केली आहे आणि ते त्याच्या समोर आहे.
सरश्च सुप्रतीकाख्यं तत्पुरो भासते महत्
आणि त्याच्या पुढे सुप्रतीक नावाचं मोठं सरोवर उजळून दिसतं.
तत्रास्त्येका महागौरी नाम्ना विजयभैरवी 4.2.66.
तेथे एकच मोठी गौरी आहे, जिनचं नाव विजयभैरवी आहे.
वरणायास्तटे रम्ये गणौ हुंडनमुंडनौ
वरणेच्या सुंदर काठावर हुंडन आणि मुंडन हे दोन गण आहेत.
तौ द्रष्टव्यौ प्रयत्नेन क्षेत्रनिर्विघ्न हेतवे
क्षेत्रातील अडथळे दूर व्हावेत म्हणून हे दोघं काळजीपूर्वक पाहावेत.
स्कंद उवाच इल्वलारे कथामेकां शृणुष्वावहितो भव
स्कंद म्हणाला: इल्वलार, एक गोष्ट सांगतो, लक्ष देऊन ऐक.
एकदाद्रींद्रमालोक्य मेना संहृष्टमानसम्
एकदा पर्वतराजाला पाहून मेनाचे मन अत्यंत आनंदित झाले.
विवाहसमयादूर्ध्वं तस्या गौर्या गिरीश्वर
लग्नाच्या वेळीच्या पुढे त्या गौरीसाठी, हे गिरिश्वर—
स वृषेंद्रगतिर्देवो भस्मोरग विभूषणः
भस्म आणि सर्पांची अलंकार घातलेला तो देव वृषभराजाकडे गेला.
अष्टौ या मातरो दृष्टा ब्राह्मी प्रभृतयः प्रिय
ब्राह्मीपासून सुरू होणाऱ्या आठ मातांचा दर्शन झाला, प्रिय.
तस्यैकस्य न कोप्यन्योस्त्यद्वितीयस्य शूलिनः
त्यांच्यात, त्रिशूळधारीसाठी दुसरी कुणी नाही.
तस्याः प्रियाया वाक्येन तदपत्यप्रियो गिरिः
आपल्या प्रियेच्या शब्दांमुळे पर्वतराज तिच्या लेकरांवर अधिक प्रेम करू लागला.
नितरां बाधते प्रेम तददृष्ट्यग्निदूषितम् ।।4.2.66.
तिच्या वियोगाच्या आगीने जळत, प्रेमाने तो मनापासून व्याकुळ झाला.
यदा प्रभृति सा गौरी निर्गता मम सद्मतः
त्या दिवसापासून गौरी माझ्या घरातून निघून गेली,
तदालापामृतधयौ न मे शब्दग्रहौ प्रिये
तिच्या बोलण्याचं अमृत प्यायल्यानंतर, माझ्या कानांना दुसरा कोणताही शब्द गोड वाटत नाही, प्रिय.
जैवातृकी यतोह्नः स्याद्दूरीभूता दृशोर्मम
त्या दिवसापासून, माझ्या डोळ्यांना जणू काही नात्याने सगळं दूर झालं.
इत्युक्त्वादाय रत्नानि वासांसि विविधानि च
असं म्हणून त्याने दागिने आणि विविध वस्त्रे उचलली.
अगस्त्य उवाच कानि कानि च रत्नानि कियंत्यपि च षण्मुख
अगस्त्य म्हणाले — षण्मुखा, कोणती कोणती दागिने आहेत आणि त्यांची संख्या किती आहे?
तुला मुक्ताफलानां तु कोटिद्वय परीमिताः
मुक्त्यांचे वजन दोन कोटी आहे.
नवलक्षाधिकं विप्र षडस्राणां सुतेजसाम्
ब्राह्मण, तेजस्वी सहा बाजूच्या रत्नांची संख्या नऊ लाखांपेक्षा जास्त आहे.
कोटयः पद्मरागाणां पंचावैहि तुला मुने
मुनी, पद्मराग रत्नांचे वजन पाच कोटी आहे.
तथा गोमेद रत्नानां तुलालक्षमिता मुनै
तसेच, गोमेध रत्नांचेही वजनाने मोजमाप केले आहे, हे मुनी.
गरुडोद्गाररत्नानां तुलाः प्रयुतसंमिताः 4.2.66.
गरुडाने उगाळलेल्या रत्नांचे वजन चाळीस लाख आहे.
अष्टांगाभरणानां च संख्या कर्तुं न शक्यते
आठ प्रकारच्या दागिन्यांची संख्या सांगता येत नाही.
चामराणि च भूयांसि द्रव्याण्यामोदवंति च
अनेक चामर आणि सुगंधी वस्तू आहेत.
सर्वाण्यपि समादाय प्रतस्थे भूधरेश्वरः
हे सर्व गोळा करून पर्वतराज पुढे निघाले.