मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि 4.2.65.
माझ्या या चरित्राचं श्रवण करून, हे लिंग हृदयात आठवणीत ठेवून,
इत्युक्त्वा देवदेवशस्तस्मिँल्लिंगे लयं ययौ
असं म्हणून देवांचा देव त्या लिंगात विलीन झाला.
ज्येष्ठेशादुत्तरेभागे दृष्टं स्पृष्टं भयापहम्
ज्येष्ठेशाच्या उत्तरेला, जे काही पाहिलं किंवा स्पर्श केलं, ते भीती दूर करतं.
व्याघ्रेश्वरस्य ये भक्तास्तेभ्यो बिभ्यति किंकराः
व्याघ्रेश्वराचे जे भक्त आहेत, त्यांना सेवकही घाबरतात.
पराशरेश्वरादीनां लिंगानामिह संभवम्
इथे पराशरेश्वर आणि इतर लिंगांची उत्पत्ती आहे.
कंदुकेश समुत्पत्तिं व्याघ्रे शाविर्भवं तथा
कंदुकेशाचा जन्म आणि व्याघ्रात प्रकट झालेलं रूप याचंही येथे वर्णन आहे.
उटजेश्वर लिंगं तु व्याघ्रेशात्पश्चिमे स्थितम्
व्याघ्रेश्वराच्या पश्चिमेला उटजेश्वर नावाचं लिंग आहे.
तानि ते कथयिष्यामि शृणु वातापितापन
ती सर्व मी तुला सांगतो, ऐक वातारोग व पित्तशमन करणारा.
ज्येष्ठेशाद्दक्षिणे भागे लिंगमप्सरसां शुभम्
ज्येष्ठेशाच्या दक्षिणेला अप्सरांचा शुभ लिंग आहे.
तत्कूपजलसुस्नातो विलोक्याप्सरसेश्वरम्
त्या विहिरीच्या पाण्याने स्नान करून, अप्सरसेश्वराचं दर्शन घ्यावं.
तत्रैव कुक्कुटेशाख्यं लिंगं वापीसमीपगम्
त्याच ठिकाणी, तळ्याजवळ कुक्कुटेश नावाचं लिंग आहे.
पितामहेश्वरं लिंगं ज्येष्ठवापीतटे शुभम्
ज्येष्ठ तळ्याच्या काठावर पितामहेश्वर नावाचं शुभ लिंग आहे.
पितामहेशान्नैर्ऋत्यां पूजनीयं प्रयत्नतः
पितामहेशाचं लिंग नैऋत्य दिशेला काळजीपूर्वक पूजन करावं.
दिशि पुण्यजनाख्यायां लिंगाज्ज्येष्ठेश्वरान्मुने
पुण्यजनां नावाच्या दिशेला, ज्येष्ठेश्वरापासून हे लिंग आहे, हे ऋषी.
तत्र वासुकिकुंडे च स्नानदानादिकाः क्रियाः
त्या वासुकी कुंडाजवळ स्नान, दान आणि इतर धार्मिक विधी करावेत.
यः स्नातो नागपंचम्यां कुंडे वासुकिसंज्ञिते
जो कोणी नागपंचमीच्या दिवशी वासुकी नावाच्या कुंडात स्नान करतो—
कर्तव्या नागपञ्चम्यां यात्रा वर्षासु तत्र वै 4.2.66.
नागपंचमीच्या दिवशी, पावसाळ्यात तिथे यात्रा करावी.
तत्कुण्डात्पश्चिमे भागे लिंगं वै तक्षकेश्वरम्
त्या कुंडाच्या पश्चिमेला तक्षकश्वर नावाचे शिवलिंग आहे.
मुनेस्तस्योत्तरे भागे कुण्डं तक्षकसंज्ञितम्
त्या ऋषीच्या उत्तरेला तक्षक नावाचे कुंड आहे.
तत्कुण्डादुत्तरे भागे क्षेत्रं क्षेमकरः सदा
त्या कुंडाच्या उत्तरेला नेहमीच कल्याण करणारे क्षेत्र आहे.
भैरवस्य महाक्षेत्रं तद्वै साधकसिद्धिदम्
ते भैरवाचे महान क्षेत्र असून, साधकांना सिद्धी देणारे आहे.
तत्र चण्डी महामुण्डा भक्तविघ्नोपशांतिदा। बलिपूजोपहाराद्यैः पूज्या स्वाभीष्टसिद्धये
तिथे चंडी महामुंडा भक्तांचे विघ्न दूर करते; बलिपूजा, नैवेद्य आणि इतर अर्पणांनी तिची पूजा करून इच्छित फळ मिळते.
तस्या यात्रां तु यः कुर्यान्महाष्टम्यां नरोत्तमः
जो श्रेष्ठ पुरुष महाष्टमीच्या दिवशी तिची यात्रा करतो—
महामुण्डा प्रतीच्यां तु चतुःसागरवापिका
महामुंडाच्या पश्चिमेला चतु:सागर नावाची विहीर आहे.
महाप्रसिद्धं तत्स्थानं चतुःसागरसंज्ञितम्
ते स्थान फार प्रसिद्ध असून त्याला चतु:सागर म्हणतात.
तस्या वाप्याश्चतुर्दिक्षु पूजितानि दहंत्यघम्
त्या विहिरीच्या चारही दिशांना पूजलेली देवता पाप जाळून टाकते.
हरस्य वृषभेणैव स्थापितं तत्स्वभक्तितः 4.2.66.
हराने आपल्या भक्तीने, वृषभासह, ते स्थापन केले.
वृषेश्वरादुदीच्यां तु गंधर्वेश्वरसंज्ञितम्
वृषेश्वराच्या उत्तरेला गंधर्वेश्वर नावाचे स्थान आहे.
गंधर्वेश्वरमभ्यर्च्य दत्त्वा दानानि शक्तितः
गंधर्वेश्वराची पूजा करून, आपल्या शक्तीनुसार दान दिल्यावर—
कर्कोटनामा नागोस्ति गन्धर्वेश्वरपूर्वतः
गंधर्वेश्वराच्या पूर्वेला कर्कोट नावाचा नाग आहे.