यथा कोपि न वेत्त्येव तथाच्छन्नोऽभवत्पुनः 4.2.65.
कोणीही ओळखू नये असं, तो पुन्हा अदृश्य झाला.
अदृश्यरूपी मायावी देवानामप्यगोचरः
तो अदृश्य रूप धारण करून, मायावी झाला आणि देवांनाही न दिसणारा झाला.
प्रवेशमुटजानां च निर्गमं च विलोकयन्
तो उट्यांमध्ये कोण येतंय आणि कोण जातंय हे पाहत होता.
निःशब्दमेव नयति नत्यजेदपि कीकसम्
तो अगदी शांतपणे सगळं करत असे, आणि अगदी लहानसा पक्षीही त्याने सोडला नाही.
एकदा शिवरात्रौ तु भक्तस्त्वेको निजोटजे
एकदा शिवरात्रीच्या दिवशी, एक भक्त आपल्या उट्यात एकटा होता.
स च दुंदुभिनिर्ह्राद दैत्येंद्रो बलदर्पितः
आणि त्या डमरूच्या आवाजाने, बलशाली दैत्यराज गर्वाने भरला होता.
तं भक्तं ध्यानमापन्नं दृढचित्तं शिवेक्षणे
तो भक्त शिवाच्या ध्यानात मग्न होता, आणि त्याचं मन दृढ होतं.
अथ सर्वगतः शंभुर्ज्ञात्वा तस्याशयं हरः
मग सर्वत्र असणारा शंभू, त्या भक्ताचा हेतू ओळखून, प्रकट झाला.
यावदादित्सति व्याघ्रस्तावदाविरभूद्धरः
वाघ हल्ला करणार इतक्यात, हराने तिथेच प्रकट झाला.
रुद्रमायांतमालोक्य तद्भक्तार्चित लिंगतः
रुद्राची माया पाहून, त्या भक्ताने पूजलेल्या लिंगातून तो प्रकट झाला.
सावज्ञमथसर्वज्ञं यावत्पश्यति दानवः 4.2.65.
दैत्याने तिरस्काराने सर्वज्ञ शंभूकडे पाहिलं.
पंचास्यस्त्वथ पंचास्यं मुष्ट्या मूर्धन्यताडयत्
पंचमुखाने पंचमुखाला मुठीने डोक्यावर मारलं.
अत्यार्तमरटद्व्याघ्रो रोदसी परिपूरयन्
तो वाघ फार वेदनेत ओरडला, आणि त्याचा आवाज आकाश-पृथ्वी व्यापून गेला.
तपोधनाः समाजग्मुर्निशि शब्दानुसारतः
रात्री, तपस्वी त्या आवाजाच्या मागे जाऊन एकत्र आले.
तुष्टुवुः प्रणता सर्वे शर्वं जयजयाक्षरैः
सर्वांनी नम्र होऊन, 'जय जय' म्हणत शर्वाची स्तुती केली.
अनुग्रहं कुरुध्वेश तिष्ठात्रैव जगद्गुरो
हे प्रभो, कृपा करा आणि इथेच राहा, जगतगुरू.
कुरु रक्षां महादेव ज्येष्ठस्थानस्य सर्वदा
महादेव, तू नेहमी या श्रेष्ठ स्थानाचं रक्षण कर.
इति श्रुत्वा वचस्तेषां देवश्चंद्रविभूषणः
त्यांची ही वचने ऐकून, चंद्रालंकार असलेल्या देवाने
यो मामनेन रूपेण द्रक्ष्यति श्रद्धयात्र वै
जो कोणी इथे श्रद्धेने या रूपात मला पाहील,
एतल्लिंगं समभ्यर्च्य यो याति पथि मानवः
आणि या लिंगाची भक्तीपूर्वक पूजा करून पुढे मार्गाला लागेल,
मच्चरित्रमिदं श्रुत्वा स्मृत्वा लिंगमिदं हृदि 4.2.65.
माझ्या या चरित्राचं श्रवण करून, हे लिंग हृदयात आठवणीत ठेवून,
इत्युक्त्वा देवदेवशस्तस्मिँल्लिंगे लयं ययौ
असं म्हणून देवांचा देव त्या लिंगात विलीन झाला.
ज्येष्ठेशादुत्तरेभागे दृष्टं स्पृष्टं भयापहम्
ज्येष्ठेशाच्या उत्तरेला, जे काही पाहिलं किंवा स्पर्श केलं, ते भीती दूर करतं.
व्याघ्रेश्वरस्य ये भक्तास्तेभ्यो बिभ्यति किंकराः
व्याघ्रेश्वराचे जे भक्त आहेत, त्यांना सेवकही घाबरतात.
पराशरेश्वरादीनां लिंगानामिह संभवम्
इथे पराशरेश्वर आणि इतर लिंगांची उत्पत्ती आहे.
कंदुकेश समुत्पत्तिं व्याघ्रे शाविर्भवं तथा
कंदुकेशाचा जन्म आणि व्याघ्रात प्रकट झालेलं रूप याचंही येथे वर्णन आहे.
उटजेश्वर लिंगं तु व्याघ्रेशात्पश्चिमे स्थितम्
व्याघ्रेश्वराच्या पश्चिमेला उटजेश्वर नावाचं लिंग आहे.
तानि ते कथयिष्यामि शृणु वातापितापन
ती सर्व मी तुला सांगतो, ऐक वातारोग व पित्तशमन करणारा.
ज्येष्ठेशाद्दक्षिणे भागे लिंगमप्सरसां शुभम्
ज्येष्ठेशाच्या दक्षिणेला अप्सरांचा शुभ लिंग आहे.
तत्कूपजलसुस्नातो विलोक्याप्सरसेश्वरम्
त्या विहिरीच्या पाण्याने स्नान करून, अप्सरसेश्वराचं दर्शन घ्यावं.