कृपयाऽस्य प्रभावाच्च जातो जातिस्मरस्त्वहम्
त्याच्या दयेमुळे आणि सामर्थ्यामुळे मी जन्माला आलो आणि मला माझ्या मागील जन्माची आठवण आहे.
न जाने किं फलं मेऽद्य देवस्यास्य प्रसादतः
आज या देवाच्या कृपेने मला काय फळ मिळेल, हे मला माहीत नाही.
पुलस्त्य उवाच वेणुवाक्यं ततः श्रुत्वा मुनयः शंसितव्रताः
पुलस्त्य म्हणाले: त्यानंतर वेणूचे बोल ऐकून, व्रतांनी प्रसिद्ध असलेले ऋषी—
ततः प्रदक्षिण पराः सर्वे तत्र महर्षयः
ते सर्व महर्षी तिथे प्रदक्षिणा घालू लागले.
सोऽपि राजा महाभागो वेणुः शंभोः प्रसादतः
शंभूच्या कृपेने तो पुण्यशाली राजा वेणूही—
त्रिनेत्राभाः शिला यत्र दृश्यंतेऽद्यापि भूरिशः
तेथे आजही अनेक दगड त्रिनेत्रीप्रमाणे दिसतात.
तस्यैव पश्चिमे भागे लिंगमस्ति पिनाकिनः
त्याच्या पश्चिम बाजूला पिनाकीचे लिंग आहे.
भद्रकर्णगणोनाम पुरासीच्छिववल्लभः
पूर्वी तिथे भद्रकर्ण गण नावाचा, शंकराचा प्रिय सेवक होता.
केनचित्त्वथ कालेन संग्रामे दानवैः सह
काही काळाने, दानवांशी युद्धात—
नष्टे स्कंदे हते सैन्ये वीरभद्रे पराजिते
स्कंद हरवला, सैन्य मारले गेले, आणि वीरभद्र पराभूत झाला—
बलवान्नमुचिर्नाम दानवो बलवत्तरः
नमुचि नावाचा एक बलाढ्य दानव होता, तो इतरांपेक्षा अधिक शक्तिशाली होता.
भद्रकर्णस्तु तं दृष्ट्वा दानवं तदनंतरम्
भद्रकर्णाने तो दानव पाहिल्यावर लगेच—
छित्त्वाऽसिमसिना तस्य चर्म चापि महाबलः
त्याने आपल्या मोठ्या तलवारीने त्या दानवाचे कवच छाटले.
अथासौ निहतस्तेन प्रविश्य विपुलं तमः वधं प्राप्तस्तु दैत्योऽसौ नत्वा हरमसौ स्थितः 7.3.8.
मग भद्रकर्णाने त्याला ठार मारले, तेव्हा तो दैत्य गडद अंधारात गेला; मारला गेल्यावर त्याने हराला वंदन केले आणि तिथेच राहिला.
वरं वरय भद्रं ते नित्यं यो हृदये स्थितः
‘तू नेहमी माझ्या हृदयात राहतोस, म्हणून तू हवा तो वर माग.’
अत्रास्तु तव सांनिध्यं ह्रदेऽस्मिंश्च स्थिरो भव
‘इथे तुझं सतत अस्तित्व राहो आणि या तळ्यात तू स्थिर रहा.’
सांनिध्यं च विशेषेण ह्रदे लिंगे भविष्यति
त्या तळ्यात आणि त्या लिंगात विशेष अशी उपस्थिती असणार आहे.
भद्रकर्णह्रदे स्नात्वा त्रिनेत्रं यः समाहितः
जो कोणी भद्रकर्ण या तळ्यात त्रिनेत्रावर मन एकाग्र करून स्नान करतो,
तस्मात्सर्वत्र यत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्
म्हणून इतर सर्व ठिकाणांपेक्षा तिथेच मन लावून स्नान करावे.
केदारमिति विख्यातं सर्वपापहरं नृणाम्
ते केदार म्हणून प्रसिद्ध आहे आणि सर्व पापे दूर करणारे आहे.
यत्र मन्दाकिनी पुण्या सरस्वत्या समागता
त्या ठिकाणी पवित्र मंदाकिनी सरस्वतीशी एकत्र येते.
शृणु राजन्यथावृत्तमितिहास पुरातनम्
राजा, आता तू हे प्राचीन सत्यकथन ऐक.
अजपालो नृपश्रेष्ठः सूर्यवंशसमुद्भवः
अजपाल हा सूर्यवंशात जन्मलेला श्रेष्ठ राजा होता.
न हस्तिनो न पादाता न चाश्वास्तस्य भूपतेः
त्या राजाजवळ ना हत्ती, ना पायदळ, ना घोडदळ होते.
न गृह्णाति करं राजन्प्रजाभ्योथाधिकं नृप
राजा, त्याने आपल्या प्रजेकडून कधीच कर घेतला नाही.
जातापराधो भूपृष्ठे जायते चेत्कथंचन
कधी कधी प्रजेपैकी कुणाकडून काही चूक घडलीच,
एवमस्य नरेन्द्रस्य वर्त्तमानस्य भूतले
अशा प्रकारे तो राजा पृथ्वीवर राज्य करत असताना,
कामं वर्षति पर्जन्यः सस्यानि रसवंति च
पावसाळ्यात मेघ हव्या तशी पाऊस पाडत आणि पिकेही गोड लागत.
केनचित्त्वथ कालेन वसिष्ठो भगवान्मुनिः 7.3.9.
काही काळाने भगवंत वसिष्ठ ऋषी तेथे आले.
तं दृष्ट्वा पूजयामास शास्त्रदृष्टेन वर्त्मना
त्यांना पाहून, राजाने शास्त्रानुसार त्यांचा सन्मान केला.