गर्भरक्षामणिर्मंत्रः काशीवर्णद्वयात्मकः
गर्भरक्षणाचा मंत्र म्हणजे काशी या नावाच्या दोन अक्षरांचा आहे.
सुधां पिबति यो नित्यं काशीवर्णद्वयात्मिकाम्
जो नेहमी काशी या नावाच्या दोन अक्षरांची अमृतासारखी गोडी घेतो—
श्रुतं कर्णामृतं येन काशीत्यक्षरयुग्मकम्
ज्याने कानांना अमृतासारखे वाटणारे 'काशी' हे दोन अक्षरांचे नाव ऐकले आहे,
काशी रजोपि यन्मूर्ध्नि पतेदप्यनिलाहतम्
काशीच्या धुळीचा कण जरी वाऱ्याने किंवा तसेच आपल्या डोक्यावर पडला,
प्रसंगतोपि यन्नेत्रपथमानंदकाननम्
किंवा केवळ संगतीमुळे जरी एखाद्याने अंधकारमय वन पाहिले,
गच्छता तिष्ठता वापि स्वपता जाग्रताथवा
कोणी चालत असो, उभा असो, झोपलेला असो किंवा जागा असो,
येन बीजाक्षरयुगं काशीति हृदि धारितम्
ज्याच्या हृदयात 'काशी' ही बीजाक्षरे धरलेली आहेत,
काशी काशीति काशीति जपतो यस्य संस्थितिः
ज्याचे जीवन 'काशी, काशी, काशी' असे जपण्यातच आहे,
क्षेममूर्तिरियं काशी क्षेममूर्तिर्भवान्भव
ही काशी म्हणजे कल्याणाचा मूर्तरूप आहे; तूही कल्याणमूर्ती हो.
ब्राह्मणानामिति वचः क्षेत्रभक्तिविबृंहितम् 4.2.64.
हे वचन, क्षेत्रभक्तीने गौरवलेले, ब्राह्मणांसाठी आहे.
प्रोवाच च प्रसन्नात्मा धन्या यूयं द्विजर्षभाः
प्रसन्न मनाने तो म्हणाला: 'धन्य आहात तुम्ही, द्विजश्रेष्ठांनो.'
जाने सत्त्वमया जाताः क्षेत्रस्यास्य निषेवणात्
या क्षेत्राची सेवा करून तुम्ही सत्त्वगुणी झालात, हे मला ठाऊक आहे.
वाराणस्यास्तु ये भक्तास्ते भक्ता मम निश्चितम्
जे वाराणसीचे भक्त आहेत, ते नक्कीच माझे भक्त आहेत.
यैश्च काशीस्थितो जंतुरल्पकोपि विरोधितः
काशीत राहणारा जीव जरी तुच्छ असला किंवा विरोध करणारा असला,
वाराणस्याः स्तुतिमपि यो निशम्यानुमोदते
जो वाराणसीचे स्तुतीकथन ऐकून त्यास अनुमोदन देतो,
निवसंति हि ये मर्त्या अस्मिन्नानंदकानने
जे माणसे या अंधकारमय वनात राहतात,
निवसंति मम क्षेत्रे मम भक्तिं प्रकुर्वते
ते माझ्या क्षेत्रात राहतात आणि माझी भक्ती करतात.
निवसंति मम क्षेत्रे मम भक्तिं न कुर्वते
ते माझ्या क्षेत्रात राहतात पण माझी भक्ती करत नाहीत.
काशी निर्वाणनगरी येषां चित्ते प्रकाशते
ज्यांच्या मनात काशी, ही मोक्षनगरी, उजळून दिसते,
मोक्षलक्ष्मीरियं काशी न येभ्यः परिरोचते 4.2.64.
ही काशी, मोक्षलक्ष्मी, ज्यांना आवडत नाही.
काथीं संकाक्षमाणानां पुरुषार्थचतुष्टयम्
ज्यांच्या मनात शंका आहे, त्यांच्यासाठी माणसाच्या जीवनाचे चार मुख्य उद्दिष्टे निरर्थक ठरतात.
आनंदकानने ह्यत्र ज्वलद्दावानलोस्म्यहम्
या आनंदाच्या अरण्यात मीच प्रज्वलित झालेली वनवासाची ज्वाळा आहे.
वस्तव्यं सततं काश्यां यष्टव्योहं प्रयत्नतः ।। जेतव्यौ कलिकालौ च रंतव्या मुक्तिरंगना
नेहमी काशीमध्ये राहावे, माझी भक्तीने पूजा करावी, कलियुग आणि कृतयुग जिंकण्यासाठी प्रयत्न करावा, आणि मुक्तीच्या रमणीयतेत आनंद मानावा.
प्राप्यापि काशीं दुर्बुद्धिर्यो न मां परिसेवते
ज्याने काशी गाठली तरीही जो मूर्ख माझी सेवा करत नाही—
धन्या मद्भक्तिलक्ष्माणो ब्राह्मणाः काशिवासिनः
माझ्या भक्तीच्या संपत्तीने सुशोभित, काशीमध्ये राहणारे ब्राह्मण खरोखरच धन्य आहेत.
दातव्यो वो वरः कोत्र व्रियतां मे यथारुचि
तुम्हाला वर द्यायचाच आहे; आता मला जे हवे ते मागा.
इति पीत्वा महेशानमुखक्षीराब्धिजां सुधाम्
म्हणून महेशाच्या मुखरूपी क्षीरसागरातून उत्पन्न झालेला अमृत पिऊन—
ब्राह्मणा ऊचुः उमापते महेशान सर्वज्ञ वर एष नः
ब्राह्मण म्हणाले: उमापती, महेश, सर्वज्ञ, हा आमचा वर आहे—
वचनाद्ब्राह्मणानां तु शापो मा प्रभवत्विह
ब्राह्मणांच्या वचनामुळे येथे कोणताही शाप लागू पडू नये.
तव पादाबुंजद्वंद्वे निर्द्वंद्वा भक्तिरस्तु नः 4.2.64.
तुझ्या कमलासारख्या पायांच्या जोडीत आमची अखंड भक्ती असो.