श्रुत्वा स्कंद न तृप्तोस्मि तव वक्त्रेरितां कथाम्
हे स्कंदा, तुझ्या मुखातून ऐकलेली कथा ऐकूनही मला समाधान झाले नाही.
इदानीं श्रोतुमिच्छामि देवदेवसमागमम्
आता मला देवाधिदेवांच्या भेटीबद्दल ऐकायचे आहे.
विष्णुमायाप्रपंचं च किमाह गरुडध्वजम्
विष्णूच्या मायेमुळे निर्माण झालेल्या विश्वाबद्दल—त्याने गरुडध्वजाला काय सांगितले?
ब्रह्मणेशः कथं दृष्टस्त्रपाकुलित चक्षुषा
लाज आणि आश्चर्याने डोळे भरून आलेल्या ब्रह्माला प्रभू कसा दिसला?
योगिनीभिः किमाख्यायि गणाह्रीणाः किमब्रुवन्
योगिनींनी काय सांगितले? लाजलेल्या गणांनी काय बोलले?
इमं प्रश्नं निशम्यैशिर्मुनेः कलशजन्मनः
कळसातून जन्मलेल्या त्या ऋषीचा हा प्रश्न ऐकून—
अशेषविघ्नशमनीं महाश्रेयोभिवर्धिनीम्
जी जी सर्व अडथळे दूर करते आणि श्रेष्ठ कल्याण मोठ्या प्रमाणात वाढवते.
अथ देवोऽसुररिपुः श्रुत्वा शंभुसमागमम्
मग देव, जो असुरांचा शत्रू आहे, त्याने शंभूंच्या आगमनाची वार्ता ऐकली.
आयानं शंसते शंभोरुपवाराणसिप्रियम्
त्याने उपवाराणसीच्या प्रिय शंभूंच्या येण्याची बातमी दिली.
विवस्वता समेतश्च तैर्गणैः परितो वृतः 4.2.62.
विवस्वानही त्या सर्व गणांनी वेढलेला, तिथे एकत्र आला.
अथनेत्रातिथीकृत्य देवदेवं वृषध्वजम्
मग इंद्राने देवांचा देव, वृषध्वज, यांना पाहुण्यासारखे सन्मान दिला.
पितामहोपि स्थविरो भृशं नम्रशिरोधरः
ज्येष्ठ पितामहही, डोकं खाली झुकवून, अत्यंत आदराने वंदन करू लागले.
स्वस्त्यभ्युदितपाणिश्च रुद्रसूक्तैरमंत्रयत्
आशीर्वादासाठी हात वर करून, त्यांनी रुद्रांना स्तुतीच्या मंत्रांनी संबोधले.
मौलिं पादाब्जयोः कृत्वा गणेशः सत्वरो नतः
गणेशाने, जलदपणे आणि नम्रतेने, आपला मुकुट त्यांच्या कमलासारख्या पायांजवळ ठेवला.
अभ्युपावेशयच्चापि परिष्वज्य निजासने
त्यांनी त्याला जवळ बसवले आणि आपल्याच आसनावर आलिंगन केले.
योगिन्योपि प्रणम्येशं चक्रुर्मंगलगायनम्
योगिनींनीही प्रभूला वंदन करून मंगल गीत गायले.
खंडेंदुशेखरश्चाथ उपसिंहासनं हरिम्
मग अर्धचंद्र मुकुटधारी शंभू यांनी हरिला सिंहासन दिले.
ब्रह्माणं दक्षिणे भागे परिविश्राणितासनम्
ब्रह्माला उजव्या बाजूला बसण्यासाठी आसन दिले आणि विश्रांतीसाठी आमंत्रित केले.
मौलिचालनमात्रेण योगिन्योपि प्रसादिताः
फक्त मुकुट हलवूनच, योगिनीही अत्यंत प्रसन्न झाल्या.
अथ शंभुं शतधृतिः प्रबद्धकरसंपुटः 4.2.62.
मग इंद्राने, हात जोडून, शंभूंना नम्रतेने संबोधले.
वाराणसीं समासाद्य यदहं नागतः पुनः
मी वाराणसीत पोहोचलो, तरी पुन्हा परत आलो नाही—
प्रसंगतोपि कः काशीं प्राप्य चंद्रविभूषण
चंद्रमौळी, जो एकदा काशीला पोहोचतो, त्याला पुन्हा निघावेसे वाटेल का?
स्वरूपतो ब्राह्मणत्वादपाकर्तुं न शक्यते
स्वतःच्या ब्राह्मणत्वामुळे, ते कधीच दूर करता येत नाही.
विभोरपि समाज्ञेयं धर्मवर्त्मानुसारिणि
प्रभूंसाठीही, धर्माच्या मार्गावर चालणाऱ्याने ही आज्ञा पाळली पाहिजे.
कस्तादृशि महीजानौ पुण्यवर्त्मन्यतंद्रिते
राज्यांमध्ये असा पुण्याच्या मार्गावर न थकता चालणारा राजा अजून कोण आहे?
निशम्येति वचस्तुष्टः श्रीकंठोति विशुद्धधीः
ही वचने ऐकून, निर्मळ मनाचा श्रीकंठ आनंदित झाला.
वाजिमेधाध्वराणां च ततोपि दशकं कृतम्
त्यानंतर दहा अश्वमेध यज्ञ केले गेले.
ततोपि विहितं ब्रह्मन्भवता परमं हितम्
मग, हे ब्राह्मण, तूच सर्वश्रेष्ठ कल्याण घडवून आणलेस.
येनैकमपि मे लिंगं स्थापितं यत्र कुत्रचित्
कोणत्याही ठिकाणी माझे एक जरी लिंग स्थापले, त्याने
अपराधसहस्रेपि ब्राह्मणं योपराध्नुयात् 4.2.62.
तो जर हजार अपराध ब्राह्मणावर केले तरीही,