निष्कामा स्वर्गमाप्नोति दुष्प्राप्यं त्रिदशैरपि
इच्छा न ठेवता ती स्वर्ग मिळवते, जो देवांनाही सहज मिळत नाही.
यं दृष्ट्वा मानवः सम्यक्कृतार्थत्वमवाप्नुयात्
ज्याला पाहून मनुष्य खऱ्या अर्थाने आपल्या जीवनाचे समाधान मिळवतो,
तत्रास्ति जलसम्पूर्णं कुण्डं पापहरं नृणाम्
तेथे पाण्याने भरलेले, माणसांची पापे दूर करणारे एक कुंड आहे.
गोमती च समानीता तपसा नृपसत्तम
राजाधिराज, तेथे मोठ्या तपस्येने गोमती नदी आणली गेली आहे.
ऋषिधान्येन यस्तत्र श्राद्धं नृप समाचरेत्
राजा, जो कोणी तेथे ऋषींच्या धान्याने श्राद्ध करतो—
अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्म ना
इथे पूर्वी महात्मा नारदांनी एक गाथा गायली होती.
किं गयाश्राद्धदानेन किमन्यैर्मखविस्तरैः स पितॄंस्तारयेत्सर्वानात्मना नृपसत्तम
गयेला जाऊन श्राद्ध देण्याची किंवा मोठ्या यज्ञांची गरज नाही; तो सर्व पितरांना पूर्णपणे तारतो, राजाधिराज.
तत्रैवारुंधती साध्वी वसिष्ठस्य समीपतः
तेथे वसिष्ठांच्या जवळ सती अरुंधती वास करते.
बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा
बालपणी, वृद्धपणी किंवा तरुणपणी केलेले जे काही पाप आहे—
दीपं प्रयच्छते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः
जो कोणी एकाग्र मनाने वसिष्ठांसमोर दिवा लावतो—
उपवासपरो यस्तु तत्रैका रजनीं नयेत् 7.3.6.
जो कोणी उपवास करत तेथे एक रात्र काढतो—
त्रिरात्रिं कुरुते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः
जो कोणी एकाग्रतेने वसिष्ठांसमोर तीन रात्रींचा व्रत करतो—
यस्तु मासोपवासं च वसिष्ठाग्रे करोति च
जो कोणी वसिष्ठांसमोर एक महिना उपवास करतो—
श्रावणस्य सिते पक्षे पौर्णमास्यां समाहितः
श्रावण महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील पौर्णिमेला, जो कोणी एकाग्रतेने—
वसिष्ठस्याग्रतो यस्तु गायत्र्यष्टशतं जपेत्
जो कोणी वसिष्ठांसमोर गायत्री मंत्र आठशे वेळा म्हणतो—
वामदेवं यजेत्तत्र यदि श्रद्धासमन्वितः
जो कोणी श्रद्धेने तेथे वामदेव यज्ञ करतो—
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन द्रष्टव्योऽसौ महामुनिः
म्हणून त्या महर्षीचे दर्शन सर्वतोपरी प्रयत्न करून घ्यावे.
तस्मात्सर्वात्मना राजन्वामदेवं च पूजयेत्
म्हणून, राजन, वामदेवाची संपूर्ण मनाने पूजा करावी.
पुलस्त्य उवाच ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ सुपुण्यमचलेश्वरम्
पुलस्त्य म्हणाले: त्यानंतर, राजाधिराज, अत्यंत पवित्र असलेल्या अचलेश्वराकडे जावे.
तत्र कृष्णचतुर्दश्यां यः श्राद्धं कुरुते नरः
तेथे कृष्णपक्षातील चतुर्दशीला जो कोणी श्राद्ध करतो—
यस्तु पूजयते भक्त्या दक्षिणां दिशमास्थितः
जो भक्तीने दक्षिण दिशेला उभा राहून पूजा करतो,
पंचामृतेन यस्तत्र तर्पणं कुरु ते नरः
आणि तिथे पाच प्रकारच्या अमृतांनी तर्पण करतो,
प्रदक्षिणांते यस्तस्य प्रणामं कुरुते नरः
आणि प्रदक्षिणा झाल्यावर नमस्कार करतो,
तत्राश्चर्यमभूत्पूर्वं तत्त्वं शृणु महामते
तेथे पूर्वी एक अद्भुत घटना घडली होती, हे सत्य ऐक, हे महाबुद्धिमान.
तत्र पूर्वं शुको नीडं वृक्षे चैवाकरोद्द्विजः
तेथे पूर्वी एका झाडावर एका पोपटाने आपले घरटे बांधले होते, हे द्विजा.
न च भक्त्या महाराज पक्षियोनिसमुद्भवः
पण, हे महाराज, भक्तीमुळे तो पक्ष्यांच्या योनीतून जन्मला नव्हता.
संजातः पार्थिवे वंशे राजा वेणुरिति स्मृतः
तो पृथ्वीवरील राजवंशात जन्मला होता आणि 'वेण' राजा म्हणून ओळखला जातो.
स तं स्मृत्वा प्रभावं हि प्रदक्षिणासमुद्भवम् 7.3.7.
त्याने प्रदक्षिणेमुळे मिळालेल्या त्या सामर्थ्याचा नेहमीच स्मरण केला.
नक्तं दिनं महाराज नान्यत्किंचित्करोति सः
रात्रंदिवस, हे महाराज, तो दुसरे काहीच करत नसे.
न पुष्पे धूपदाने च प्रदक्षिणापरः सदा
ना फुलांनी, ना धूप देऊन, तो नेहमी फक्त प्रदक्षिणाच करत असे.