अन्यद्रहस्यं वक्ष्यामि न वाच्यं यत्रकुत्रचित्
मी तुला आणखी एक रहस्य सांगणार आहे, जे कुठेही बोलू नये.
काश्यां सर्वाणि तीर्थानि एकैकादुत्तरोत्तरम्
काशीमध्ये सर्व तीर्थक्षेत्रे एकामागोमाग एक, अशी उपस्थित आहेत.
एतदेव रहस्यं ते वाराणस्या उदीर्यते
वाराणसीचे हेच रहस्य तुला सांगितले आहे.
गर्जंति सर्वतीर्थानि स्वस्वधिष्ण्यगतान्यहो 4.2.61.
सर्व तीर्थक्षेत्रे आपल्या-आपल्या स्थानावर राहून गर्जना करतात—खरंच, किती अद्भुत!
पापानि पापिनां हत्वा महांत्यपि बहून्यपि
मोठमोठ्या पाप्यांना मारून, कितीही मोठी पापं केली असली,
पर्वस्वपर्वस्वपि वा नित्यं नियमवं त्यहो
सणासुदीच्या दिवशी किंवा नेहमीच्या दिवशी, नेहमीच नियमाने—अरे देवा!
विश्वेशो विश्वया सार्धं सदोपमणिकर्णिकम्
विश्वाचा स्वामी, विश्वया सोबत, नेहमी मणिकर्णिकेवर वास करतो.
वैकुंठादप्यहं नित्यं मध्याह्ने मणिकर्णिकाम्
मी नेहमी दुपारी मणिकर्णिकेवर असतो, वैकुंठाहूनही जास्त.
सकृन्ममाख्यां गृणतां निर्हरन्यदघान्यहम्
माझं नाव एकदाही उच्चारणाऱ्यांची मी सर्व पापं दूर करतो.
सत्यलोकात्प्रतिदिनं हं सयानः पितामहः
सत्यलोकातून दररोज ब्रह्मा आपल्या हंसासोबत येतो.
इंद्राद्या लोकपालाश्च मरीच्याद्या महर्षयः
इंद्र व इतर लोकपाल, आणि मरीचीसारखे मोठे ऋषी,
शेषवासुकिमुख्याश्च नागा वै नागलोकतः
शेष, वासुकी हे प्रमुख नागसुद्धा नागलोकातून येतात.
चराचरेषु सर्वेषु यावंतश्च सचेतनाः
सर्व चराचर आणि ज्या ज्या सजीवांना चेतना आहे,
के माणिकर्णिकेयानां गुणानां सुगरीयसाम् 4.2.61.
मणिकर्णिकेच्या लोकांचे इतके मोठे गुण कोण सांगू शकेल?
चीर्णान्युग्राण्यरण्येषु तैस्तपांसि तपोधनैः
त्या तपस्व्यांनी जंगलात कठोर तपश्चर्या केली आहे.
विश्राणितमहादानास्त एव नरपुंगवाः
त्या श्रेष्ठ पुरुषांनी मोठमोठ्या दानांची उधळण केली आहे.
चीर्णसर्वव्रतास्ते तु यथोक्तविधिना ध्रुवम्
त्यांनी सर्व व्रतं योग्य पद्धतीने पाळली आहेत, हे निश्चित.
त एव धन्या मर्त्येस्मिन्सर्वक्रतुषु दीक्षिताः
सर्व यज्ञांत दीक्षा घेतलेले हेच मृत्यूलोकात खरे भाग्यवान.
कृता नानाविधा धर्मा इष्टापूर्तास्तु तैर्नृभिः
त्या पुरुषांनी अनेक प्रकारचे धर्मकृत्ये, यज्ञ आणि दान केलं आहे.
रत्नानि सदुकूलानि कांचनं गजवाजिनः
रत्नं, सुंदर वस्त्रं, सोनं, हत्ती आणि घोडे,
पुण्येनोपार्जितं द्रव्यमत्यल्पमपि यैर्नरैः
त्या पुरुषांनी पुण्याने मिळवलेलं अगदी थोडं संपत्तीही,
कुर्याद्यथोक्तमप्येकं प्राणायामं नरोत्तमः
श्रेष्ठ पुरुषाने सांगितल्याप्रमाणे एक प्राणायाम जरी केला तरी ते योग्य आहे.
जप्त्वैकामपि गायत्रीं संप्राप्य मणिकर्णिकाम्
माणिकर्णिकेला पोहोचून, जरी एक गायत्री मंत्र जपला तरी,
एकामप्याहुतिं प्राज्ञो दत्त्वोपमणिकर्णिकम् 4.2.61.
किंवा माणिकर्णिकेजवळ ज्ञानी माणसाने एकच आहुती दिली तरी,
इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यमग्निबिंदुर्महातपाः
हरिचे हे शब्द ऐकून, अग्निबिंदू या महान तपस्व्याने,
विष्णो कियत्परीमाणा पुण्यैषा मणिकर्णिका
हे विष्णू, या माणिकर्णिकेचे पुण्य किती मोठे आहे?
आगंगा केशवादा च हरिश्चंद्रस्य मंडपात्
गंगा आणि केशवापासून, आणि हरिश्चंद्राच्या मंडपापर्यंत,
स्थूलमेतत्परीमाणं सूक्ष्मं च प्रवदामि ते
हे आहे त्याचे स्थूल प्रमाण; आता मी तुला सूक्ष्म माप सांगतो.
सीमाविनायकश्चात्र मणिकर्णी ह्रदोत्तरे
इथे माणिकर्णिकेच्या सरोवराच्या उत्तरेला सीमाविनायक आहे.
मोदकैः सोपचारैश्च प्राप्नुयान्मणिकर्णिकाम्
जो कोणी योग्य पूजा आणि मोदकांसह माणिकर्णिकेला पोहोचतो,