त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म
तू आपल्या लीलेंतून क्षणातच सृष्टी करतोस, पालन करतोस आणि संहार करतोस, आणि ब्रह्मादिक ज्यांच्या चरणांची सेवा करतात, असे रूप धारण करतोस.
स्तोता त्वमेव दनुजेंद्ररिपो स्तुतिस्त्वं स्तुत्यस्त्वमेव सकलं हि भवानिहैकः
तूच स्तोत्र म्हणणारा, स्तुती होणारा आणि स्तुतीच आहेस; हे दैत्यराजांचा शत्रू, या जगात सर्व काही एकटाच तूच आहेस.
इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः
अग्निबिंदू या महान तपस्व्याने हृषीकेशाची अशी स्तुती करून मनापासून आनंदित झाला.
श्रीविष्णुरुवाच वरं वरय सुप्रीतस्तवादेयं न किंचन
श्रीविष्णू म्हणाले: 'वर माग, मी तुझ्यावर फार प्रसन्न आहे. तुला मिळू शकणारं असं काहीच नाही असं नाही.'
अग्निबिंदुरुवाच यदि प्रीतोसि भगवन्वैकुंठेश जगत्पते
अग्निबिंदू म्हणाला: 'भगवंत, वैकुंठाचे अधिपती, जगाचे स्वामी, जर तुम्ही प्रसन्न असाल तर—'
कृतानुज्ञोथ हरिणा भ्रूभंगेन स तापसः
मग हरिने भुवया हलवून परवानगी दिल्यावर, तो तपस्वी—
भगवन्सर्वगोपीह तिष्ठ पंचनदे ह्रदे
हे सर्व गवांच्या अधिपती, तू इथेच पाच नद्यांच्या तलावात राहा.
लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः
हे लक्ष्मीचे स्वामी, हा वर मला विचार न करता देऊ नकोस.
इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः 4.2.60.
तिचा वर मागण्याचा शब्द ऐकून, मधुसूदनाने अग्निबिंदूचे बोलणे ऐकले.
काशीभक्तिमतां पुंसां मुक्तिमार्गं समादिशन्
त्याने काशीच्या भक्त पुरुषांना मुक्तीचा मार्ग सांगितला.
मुने पुनः प्रसन्नोस्मि वरं ब्रूहि ददामि ते
मुनिवर, मी पुन्हा तुझ्यावर प्रसन्न आहे; वर माग, मी तुला देईन.
आदावेव हि तिष्ठासुरहमत्र तपोनिधे
तपस्व्यांनो, मी सुरुवातीपासूनच इथे राहण्याची इच्छा धरली आहे.
प्राप्य काशीं सुदुर्मेधाः कस्त्यजेज्ज्ञानवान्यदि
कोणताही ज्ञानी माणूस, जर त्याची बुद्धी फारच भ्रमित नसेल, तर काशी मिळवून तिला सोडेल का?
अल्पीयसा श्रमेणेह वपुषो व्ययमात्रतः
इथे, अगदी थोड्या प्रयत्नाने, फक्त शरीराचा थकवा आला तरी,
विनिमय्य जराजीर्णं देहं पार्थिवमत्र वै
इथेच, हे जुने व जर्जर झालेले पृथ्वीवरील शरीर बदलून,
न तपोभिर्न वा दानैर्न यज्ञैर्बहुदक्षिणैः
ना तपश्चर्येने, ना दानाने, ना अनेक दक्षिणा असलेल्या यज्ञाने,
अपि योगं हि युंजाना योगिनो यतमानसाः
योग साधणारे, प्रामाणिक प्रयत्न करणारे योगी सुद्धा,
इदमेव महादानमिदमेव महत्तपः
हेच खरे मोठे दान, हेच खरे मोठे तप आहे.
स एव विद्वाञ्जगति स एव विजितेंद्रियः 4.2.60.
तोच जगात खरा ज्ञानी, तोच इंद्रियांवर विजय मिळवणारा.
तावत्स्थास्याम्यहं चात्र यावत्काशी मुने त्विह
मुनिवर, काशी अस्तित्वात असेपर्यंत मी इथेच राहीन.
इत्याकर्ण्य गिरं विष्णोरग्निबिंदुर्महामुनिः
विष्णूचे हे शब्द ऐकून, अग्निबिंदू हा महान ऋषी,
मापते मम नाम्नात्र तीर्थे पंचनदे शुभे
हे प्रभो, पाच नद्यांच्या या पवित्र स्थळाला माझ्या नावाने ओळख मिळो.
येत्र पंचनदे स्नात्वा गत्वा देशांतरेष्वपि
जो कोणी पाच नद्यांत स्नान करून, दुसऱ्या देशात गेला,
येतु पंचनदे स्नात्वा त्वां भजिष्यंति मानवाः
जे लोक पाच नद्यांत स्नान करून तुला भक्तीने पूजतील,
त्वन्नाम्नोऽर्धेन मे नाम मया सह भविष्यति
तुझ्या नावाचा अर्धा भाग माझ्या नावाशी जोडला जाईल.
बिंदुमाधव इत्याख्या मम त्रैलोक्यविश्रुता
'बिंदुमाधव' हे माझं नाव तीनही लोकांत प्रसिद्ध होईल.
ये मामत्र नराः पुण्याः पुण्ये पंचनदे ह्रदे
पवित्र पाच नद्यांच्या तळ्यावर जे पुण्यवान पुरुष माझी पूजा करतील,
वसुस्वरूपिणी लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्निर्वाणसंज्ञिका
धनरूप लक्ष्मी आणि निर्वाण नावाने ओळखली जाणारी लक्ष्मी,
यैर्न पंचनदं प्राप्य वसुभिः प्रीणिता द्विजाः 4.2.60.
जे द्विज पाच नद्या गाठून वसूंना संतुष्ट करतात,
त एव धन्या लोकेस्मिन्कृतकृत्यास्त एव हि
हेच लोक या जगात खरे धन्य आहेत, त्यांनीच आपलं जीवन सार्थकी लावलं आहे.