प्रणनाम मुदायुक्तः क्षितिविन्यस्तमस्तकः
तो आनंदाने, डोके पृथ्वीवर ठेवून वंदन करू लागला.
तुष्टाव परया भक्त्या मौलिबद्धकरांजलिः
तो अत्यंत भक्तीने, डोक्यावर हात जोडून स्तुती करू लागला.
तत्र पंचनदाभ्याशे मार्कंडेयादि सेविते
तेथे, पाच नद्यांच्या जवळ, मार्कंडेयासारख्या ऋषींनी सेवा केलेली.
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्
सहस्त्र डोकी, सहस्त्र डोळे आणि सहस्त्र पाय असलेला पुरुष.
नमामि ते पदद्वंद्वं सर्वद्वंद्वनिवारकम्
सर्व द्वंद्वांचा नाश करणाऱ्या तुझ्या पवित्र पायांना मी वंदन करतो.
यं स्तोतुं नाधिगच्छंति वाचो वाचस्पतेरपि
ज्याची स्तुती करण्यास वाणी, अगदी वाग्मींचीही, अपुरी पडते.
अपि यो भगवानीशो मनःप्राचामगोचरः
जो भगवंत असूनही, मनाच्या आवाक्याबाहेर आहे.
यं वाचो न विशंतीशं मनतीह मनो न यम्
ज्यापर्यंत शब्द पोहोचत नाहीत, प्रभो, आणि मनही पोहोचू शकत नाही.
यस्य निःश्वसितं वेदाः स षडंगपदक्रमाः 4.2.60.
ज्याचा श्वास म्हणजे वेद आहेत, आणि वेदांचे सहा अंग, पद, क्रम या सगळ्या त्याच्या श्वासातूनच उत्पन्न झाल्या आहेत.
अतंद्रितमनोबुद्धींद्रिया यं सनकादयः
ज्याचे मन, बुद्धी आणि इंद्रिये कधीच थकत नाहीत, त्याचे ध्यान सनक वगैरे ऋषी करतात.
नारदाद्यैर्मुनिवरैराबाल ब्रह्मचारिभिः
नारद आणि इतर मोठे ऋषी, लहानपणापासूनच ब्रह्मचर्य पाळून, त्याचे चिंतन करतात.
तंसूक्ष्मरूपमजमव्ययमेकमाद्यं बह्माद्यगोचरमजेयमनंतशक्तिम्
तो अगदी सूक्ष्म, अजन्मा, नाश न होणारा, एकमेव, आद्य, ब्रह्मा वगैरेच्या आवाक्याबाहेरचा, जिंकता न येणारा आणि अनंत शक्ती असलेला आहे.
एकैकमेव तव नामहरेन्मुरारे जन्मार्जिताघमघिनां च महापदाढ्यम्
हे हरी, हे मुरारि, तुझ्या प्रत्येक नावानेच जन्मानं साठवलेली मोठमोठी पापं नाहीशी होतात.
नारायणेति नरकार्णव तारणेति दामोदरेति मधुहेति चतुर्भुजेति
नारायण, नरकाच्या समुद्रातून तारणारा; दामोदर; मधूचा वध करणारा; चार हात असलेला—
ये त्वां त्रिविक्रम सदा हृदि शीलयंति कादंबिनी रुचिर रोचिषमंबुजाक्षम्
जे लोक नेहमी तुझं त्रिविक्रम रूप, कमळासारखी डोळे, मेघांच्या गडद रंगासारखा तेजस्वी, आपल्या हृदयात स्मरतात—
श्रीवत्सलांछनहरेच्युतकैटभारे गोविंदतार्क्ष्य रथकेशवचक्रपाणे
हे हरी, श्रीवत्सचिन्ह असलेला; अच्युत; कैटभाचा भार घेतलेला; गोविंद; गरुडावर बसणारा; केशव; चक्रधारी—
यैरर्चितोसि भगवंस्तुलसीप्रसूनैर्दूरीकृतैणमदसौरभदिव्यगंधैः
हे भगवंत, तुला ज्या भक्तांनी तुळशी आणि फुलांनी, गजांच्या मदाच्या सुगंधापेक्षाही दिव्य सुवासिक वस्तूंनी पूजलं आहे—
यद्वाचि नाम तव कामदमब्जनेत्र यच्छ्रोत्रयोस्तव कथा मधुराक्षराणि
हे कमळासारख्या डोळ्यांनो, तुझं नाव उच्चारल्यावर सर्व इच्छा पूर्ण होतात, तुझ्या कथा, गोड शब्दांनी भरलेल्या, कानांनी ऐकल्या जातात—
ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः 4.2.60.
जे लोक नेहमी पृथ्वीवर शेषावर विसावलेला, श्रीचा स्वामी असलेल्या तुला भजतात, त्यांना पितरांचे स्वामी, इंद्र, कुबेर वगैरे सगळे मान देतात.
ये त्वां स्तुवंति सततं दिवितान्स्तुवंति सिद्धाप्सरोमरगणा लसदब्जपाणे
जे लोक नेहमी तुझी स्तुती करतात, त्यांची देव, सिद्ध, अप्सरा आणि मरुतगण, हे कमळहस्त, स्तुती करतात.
त्वं हंसि पासि सृजसि क्षणतः स्वलीला लीलावपुर्धर विरिंचिनतांघ्रियुग्म
तू आपल्या लीलेंतून क्षणातच सृष्टी करतोस, पालन करतोस आणि संहार करतोस, आणि ब्रह्मादिक ज्यांच्या चरणांची सेवा करतात, असे रूप धारण करतोस.
स्तोता त्वमेव दनुजेंद्ररिपो स्तुतिस्त्वं स्तुत्यस्त्वमेव सकलं हि भवानिहैकः
तूच स्तोत्र म्हणणारा, स्तुती होणारा आणि स्तुतीच आहेस; हे दैत्यराजांचा शत्रू, या जगात सर्व काही एकटाच तूच आहेस.
इति स्तुत्वा हृषीकेशमग्निबिंदुर्महातपाः
अग्निबिंदू या महान तपस्व्याने हृषीकेशाची अशी स्तुती करून मनापासून आनंदित झाला.
श्रीविष्णुरुवाच वरं वरय सुप्रीतस्तवादेयं न किंचन
श्रीविष्णू म्हणाले: 'वर माग, मी तुझ्यावर फार प्रसन्न आहे. तुला मिळू शकणारं असं काहीच नाही असं नाही.'
अग्निबिंदुरुवाच यदि प्रीतोसि भगवन्वैकुंठेश जगत्पते
अग्निबिंदू म्हणाला: 'भगवंत, वैकुंठाचे अधिपती, जगाचे स्वामी, जर तुम्ही प्रसन्न असाल तर—'
कृतानुज्ञोथ हरिणा भ्रूभंगेन स तापसः
मग हरिने भुवया हलवून परवानगी दिल्यावर, तो तपस्वी—
भगवन्सर्वगोपीह तिष्ठ पंचनदे ह्रदे
हे सर्व गवांच्या अधिपती, तू इथेच पाच नद्यांच्या तलावात राहा.
लक्ष्मीशे न वरो मह्यमेष देयोऽविचारतः
हे लक्ष्मीचे स्वामी, हा वर मला विचार न करता देऊ नकोस.
इति श्रुत्वा वरं तस्याग्निबिंदोर्मधुसूदनः 4.2.60.
तिचा वर मागण्याचा शब्द ऐकून, मधुसूदनाने अग्निबिंदूचे बोलणे ऐकले.
काशीभक्तिमतां पुंसां मुक्तिमार्गं समादिशन्
त्याने काशीच्या भक्त पुरुषांना मुक्तीचा मार्ग सांगितला.