यां श्रुत्वा श्रद्धया धीमान्पापेभ्यो मुच्यते क्षणात्
ही कथा श्रद्धेने ऐकली तर बुद्धिमान माणूस क्षणात पापांपासून मुक्त होतो.
आगत्य मंदरादद्रेरुपेंद्रश्चंद्रशेखरम्
मंदर पर्वतावरून उपेंद्र, चंद्रशेखर तेथे आले.
दिवो दासं महीपालं समुच्चाट्य स्वमायया
स्वतःच्या मायेमुळे त्यांनी दिवो नावाच्या पृथ्वीच्या राजाला स्वर्गातून हाकलून दिलं.
महिमानं परं काश्यां विचार्य सुविचार्य च
काशीमध्ये त्या परम महिमेचा नीट विचार केला आणि पुन्हा विचार केला.
उवाच च प्रसन्नात्मा पुंडरीकविलोचनः
पुण्डरीक डोळ्यांनी युक्त असा, शांतचित्त असलेला तो भगवंत बोलला.
क्व क्षीरनीरधौ संति तावंतो निर्मला गुणाः
दूधाच्या समुद्रात इतके निर्मळ गुण कुठे आहेत?
श्वेतद्वीपेपि सामग्री क्व गुणानां गरीयसी
श्वेतद्वीपातही गुणांची अशी समृद्धी कुठे आहे?
मुदे कौमोदकी स्पर्शस्तथा न मम जायते
कौमुदकी गदेला स्पर्श झाला तरी मला आनंद मिळत नाही.
न क्षीरनीरधिजया सुखं मे श्लिष्टगात्रया 4.2.60.
दूधाच्या समुद्रातून जन्मलेल्या तिच्या सहवासातही मला सुख मिळत नाही.
इत्थं पंचनदे तीर्थे क्षीरनीरधिजाधवः
अशा प्रकारे पंचनदीच्या तीरावर, दूधाच्या समुद्रातून जन्मलेला माधव,
आनंदकाननभवं दिवोदास क्षमापतेः
आनंदवनात जन्मलेला, पृथ्वीचा अधिपती दिवोदास.
सुखोपविष्टः संहृष्टः सुदृष्टिर्विष्टरश्रवाः
तो सुखाने बसलेला, आनंदित, स्पष्ट दृष्टी आणि जागरूक ऐकू असलेला.
स ऋषिस्तं समभ्येत्य पुंडरीकाक्षमच्युतम्
तो ऋषी त्या कमळनयन, अविनाशी परमेश्वराजवळ गेला.
शंखपद्मगदाचक्र चंचत्करचतुष्टयम्
त्याच्या चार हातांत शंख, पद्म, गदा आणि चक्र होते.
सुनीलेंदीवररुचिं सुस्निग्ध मधुराकृतिम्
गडद निळ्या कमळासारखा तेजस्वी, कोमल आणि मधुर रूपाचा.
दाडिमीबीजदशनं किरीटद्योतितांबरम्
डाळिंबाच्या दाण्यासारखे दात, मुकुटाखाली झळकणारे वस्त्र.
दिव्यर्षिभिर्नारदाद्यैः परिगीतमहोदयम्
नारदासारख्या दिव्य ऋषींनी ज्याची महिमा गातली.
धृतशार्ङ्गधनुर्दंडं दंडिताखिलदानवम्
शार्ङ्ग धनुष्य आणि दंड हातात घेतलेला, सर्व दैत्यांचा संहार करणारा.
कैवल्यं यत्परं ब्रह्म निराकारमगोचरम् 4.2.60.
परम मोक्ष, निर्गुण, निराकार आणि सर्वांच्या पलीकडील ब्रह्म.
वेदाविदुर्यदाकारं नैवोपनिषदोदितम्
ज्याचे वर्णन वेदांनी केले नाही, उपनिषदांनीही सांगितले नाही.
प्रणनाम मुदायुक्तः क्षितिविन्यस्तमस्तकः
तो आनंदाने, डोके पृथ्वीवर ठेवून वंदन करू लागला.
तुष्टाव परया भक्त्या मौलिबद्धकरांजलिः
तो अत्यंत भक्तीने, डोक्यावर हात जोडून स्तुती करू लागला.
तत्र पंचनदाभ्याशे मार्कंडेयादि सेविते
तेथे, पाच नद्यांच्या जवळ, मार्कंडेयासारख्या ऋषींनी सेवा केलेली.
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्
सहस्त्र डोकी, सहस्त्र डोळे आणि सहस्त्र पाय असलेला पुरुष.
नमामि ते पदद्वंद्वं सर्वद्वंद्वनिवारकम्
सर्व द्वंद्वांचा नाश करणाऱ्या तुझ्या पवित्र पायांना मी वंदन करतो.
यं स्तोतुं नाधिगच्छंति वाचो वाचस्पतेरपि
ज्याची स्तुती करण्यास वाणी, अगदी वाग्मींचीही, अपुरी पडते.
अपि यो भगवानीशो मनःप्राचामगोचरः
जो भगवंत असूनही, मनाच्या आवाक्याबाहेर आहे.
यं वाचो न विशंतीशं मनतीह मनो न यम्
ज्यापर्यंत शब्द पोहोचत नाहीत, प्रभो, आणि मनही पोहोचू शकत नाही.
यस्य निःश्वसितं वेदाः स षडंगपदक्रमाः 4.2.60.
ज्याचा श्वास म्हणजे वेद आहेत, आणि वेदांचे सहा अंग, पद, क्रम या सगळ्या त्याच्या श्वासातूनच उत्पन्न झाल्या आहेत.
अतंद्रितमनोबुद्धींद्रिया यं सनकादयः
ज्याचे मन, बुद्धी आणि इंद्रिये कधीच थकत नाहीत, त्याचे ध्यान सनक वगैरे ऋषी करतात.