नारीणां च विशेषेण पुत्रसौभाग्यदायकम्
विशेषतः स्त्रियांसाठी, हे पुत्रसौभाग्य देते.
गौतमी ब्राह्मणी नाम्ना सती साध्वी पतिव्रता
गौतमी नावाची एक ब्राह्मण स्त्री होती, ती सती, साध्वी आणि पतीव्रता होती.
अर्बुदं सा च संप्राप्ता नागतीर्थं विवेश ह 7.3.5.
ती अर्बुद डोंगरावर पोहोचली आणि नागतीर्थात गेली.
नायका पुत्रसंयुक्ता तत्तीर्थं समुपागता
नेतृत्व करणारी ती आपल्या मुलांसह त्या तीर्थस्थानी आली.
सर्वोपकरणैर्दर्भैः सुमनोभिः पृथग्विधैः
सर्व आवश्यक वस्तू, दर्भा आणि वेगवेगळ्या प्रकारची फुले घेऊन,
धन्योऽयं तनयो ह्यस्याः शुश्रूषां कुरुते सदा
तीचा हा मुलगा धन्य आहे, कारण तो नेहमी तिची सेवा करतो.
अहं भर्त्रा वियुक्ता च पुत्रहीना सुदुःखिता
मी नवऱ्यापासून वेगळी झाले आहे आणि मुलगाही नाही, त्यामुळे फारच दुःखी आहे.
विनाऽपि भर्तृसंयोगात्सद्यो गर्भवती ह्यभूत्
नवऱ्याशी संग न होता सुद्धा ती अचानक गर्भवती झाली.
चकार मरणे बुद्धिं ज्वालयामास पावकम्
तीनं मरण्याचा निश्चय केला आणि अग्नी पेटवला.
दोषो नास्ति तवात्रार्थे तीर्थस्यास्य प्रभावतः
या गोष्टीत तुझा काहीही दोष नाही, या तीर्थाच्या प्रभावामुळे.
यो यद्वांछति चित्ते च जलमध्ये स्थितो नरः
पाण्यात उभा राहून मनात जो जे काही इच्छितो,
त्वया तस्याः सुतं दृष्ट्वा पुत्रवांछा कृता हृदि
तू तिचा मुलगा पाहिलास तेव्हा तुझ्या मनात मुलासाठी इच्छा निर्माण झाली.
तस्माद्विरम भद्रं ते निर्दोषासि पतिव्रते 7.3.5.
म्हणून, आता थांब. तुझ्यावर कृपा असो, तू पतिव्रता आहेस आणि निर्दोष आहेस.
श्रुत्वाऽऽकाशगतां वाणीं देवदूतेन भाषिताम्
आकाशातून आलेली, देवदूताने सांगितलेली ती वाणी ऐकून,
अहो तीर्थप्रभावोऽयमपूर्वः प्रतिभाति मे
अहो, या तीर्थाचा प्रभाव मला अद्भुत वाटतो.
नाहं कुत्रापि यास्यामि मुक्त्वेदं तीर्थमुत्तमम्
हे उत्तम तीर्थ अनुभवून मी कुठेही जाणार नाही.
पुत्रं वै जनयामास सर्वलक्षणलक्षितम्
तीने सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असा मुलगा जन्माला घातला.
यः पुनः कुरुते श्राद्धं तस्य वंशो न नश्यति
जो येथे श्राद्ध करतो, त्याचा वंश कधीच नष्ट होत नाही.
यः पुमान्कामरहितः स्नानं तत्र समाचरेत्
जो पुरुष इच्छा न ठेवता तिथे स्नान करतो,
या स्त्री पुष्पफलान्येव तीर्थे चास्मिन्विसर्जयेत्
कोणतीही स्त्री येथे फक्त फुले आणि फळे अर्पण करते,
निष्कामा स्वर्गमाप्नोति दुष्प्राप्यं त्रिदशैरपि
इच्छा न ठेवता ती स्वर्ग मिळवते, जो देवांनाही सहज मिळत नाही.
यं दृष्ट्वा मानवः सम्यक्कृतार्थत्वमवाप्नुयात्
ज्याला पाहून मनुष्य खऱ्या अर्थाने आपल्या जीवनाचे समाधान मिळवतो,
तत्रास्ति जलसम्पूर्णं कुण्डं पापहरं नृणाम्
तेथे पाण्याने भरलेले, माणसांची पापे दूर करणारे एक कुंड आहे.
गोमती च समानीता तपसा नृपसत्तम
राजाधिराज, तेथे मोठ्या तपस्येने गोमती नदी आणली गेली आहे.
ऋषिधान्येन यस्तत्र श्राद्धं नृप समाचरेत्
राजा, जो कोणी तेथे ऋषींच्या धान्याने श्राद्ध करतो—
अत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महात्म ना
इथे पूर्वी महात्मा नारदांनी एक गाथा गायली होती.
किं गयाश्राद्धदानेन किमन्यैर्मखविस्तरैः स पितॄंस्तारयेत्सर्वानात्मना नृपसत्तम
गयेला जाऊन श्राद्ध देण्याची किंवा मोठ्या यज्ञांची गरज नाही; तो सर्व पितरांना पूर्णपणे तारतो, राजाधिराज.
तत्रैवारुंधती साध्वी वसिष्ठस्य समीपतः
तेथे वसिष्ठांच्या जवळ सती अरुंधती वास करते.
बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि वा
बालपणी, वृद्धपणी किंवा तरुणपणी केलेले जे काही पाप आहे—
दीपं प्रयच्छते यस्तु वसिष्ठाग्रे समाहितः
जो कोणी एकाग्र मनाने वसिष्ठांसमोर दिवा लावतो—