अतिस्नेहार्द्रचित्तस्य जनेतुश्चेति भाषितम्
हे तिच्या वडिलांनी, ज्यांचं मन अतिशय प्रेमाने ओथंबलं होतं, असं बोललं.
तदा तस्मै प्रयच्छ त्वं यमहं कथयामि ते
त्या वेळी, मी ज्याचं नाव सांगतो, त्यालाच तिला दे.
तुभ्यं च रोचते तात शृणोत्ववहितो भवान् ४९ . कदाचिद्यो न नश्येत यः सदैवानुवर्तते ।। 4.2.59.
हे तुला आवडलं असेल तर, तात, लक्ष देऊन ऐक—जो कधीही नष्ट होत नाही, जो नेहमीच योग्य वागतो—
इहामुत्रापि यो रक्षेन्महापदुदयाद्ध्रुवम्
जो या जगात आणि पुढच्या जन्मातही मोठ्या संकटांपासून नेहमीच रक्षण करतो—
दिनेदिने च सौभाग्यं वर्धते यस्य सन्निधौ
ज्याच्या सान्निध्यात दिवसेंदिवस सौभाग्य वाढतं—
यन्नामग्रहणादेव केपि वाधां न कुर्वते
ज्याचं नाव घेतल्यावर कुणीही त्रास देत नाही—
एवमाद्या गुणा यस्य वरस्य वरचेष्टितम्
अशा उत्तम गुणांनी युक्त असलेला वर, ज्याचं वर्तनही श्रेष्ठ आहे—
एतच्छ्रुत्वापि ता तस्या भृशं मुदमवाप ह
हे ऐकूनही तिला फार आनंद झाला.
ध्रुवा हि धूतपापासौ यस्या ईदृग्विधा मतिः
जिचं मन असं शुद्ध आहे, ती नक्कीच सर्व पापांपासून मुक्त होते.
अथवा स कथं लभ्यो विना पुण्यभरोदयम्
नाहीतर, असा वर मोठ्या पुण्याशिवाय कसा मिळू शकेल?
ज्ञानेन तं समालोच्य वरमीदृग्गुणोदयम्
ज्ञानाने विचार करून, अशा गुणांनी युक्त असलेला वर निवडावा—
एषां गुणानामाधारो वरोस्तीति विनिश्चितम्
हे नक्की, या सर्व गुणांचा आधार म्हणजेच वर.
परं स सुखलभ्यो न नितरां सुभगाकृतिः 4.2.59.
तो खरा आनंदाने मिळतो, केवळ सुंदर रूपामुळे नाही.
तीर्थभारैः स सुलभो न कौलीन्येन कन्यके
तीर्थयात्रेच्या पुण्यामुळे तो सहज मिळतो, केवळ कुळामुळे नाही, कन्ये.
न सौंदर्येण वपुषा न बुद्ध्या न पराक्रमैः
सौंदर्याने, रूपाने, बुद्धीने किंवा पराक्रमाने नाही—
महातपः सहायेन दमदानदयायुजा
तर मोठ्या तपासह, संयम, दान आणि दयेसोबत मिळतो.
इति श्रुत्वाथ सा कन्या पितरं प्रणिपत्य च
हे ऐकून ती कन्या वडिलांना वंदन करून खाली वाकली.
तपस्तताप परमं यदसाध्यं तपस्विभिः
तिने असा कठोर तप केला, जो मोठ्या तपस्वींनाही साधता आला नाही.
क्व सा बालातिमृद्वंगी क्व च तत्तादृशं तपः
ती कोवळी, नाजूक मुलगी आणि असं कठीण तप — हे कसं शक्य झालं?
धारासारा सुवर्षासु महावातवतीष्वलम्
ती मुसळधार पावसात आणि प्रचंड वाऱ्यातही खंबीरपणे उभी राहिली.
श्रुत्वा गर्जरवं घोरं दृष्ट्वा विद्युच्चमत्कृतीः
भीषण गडगडाट ऐकून आणि विजेच्या चमकदार लाटा पाहूनही,
तडित्स्फुरंतीत्वसकृत्तमिस्रासु तपोवने
त्या काळोख्या तपोवनात सतत चमकणाऱ्या विजेच्या प्रकाशात,
तपर्तुरेव साक्षाच्च कुमारी कैतवात्किल 4.2.59.
ती कुमारिका खरोखरच कपट न करता तप करत होती.
जलाभिलाषिणी बाला न मनागपि सा पिबत्
पाणी प्यावे अशी तीला खूप इच्छा असूनही, तिने थोडाही पाणी प्यायले नाही.
रोमांच कंचुकवती वेपमानतनुच्छदा
तिच्या अंगावर रोमांच उभे राहत, जणू काही अंगावर झगा पांघरला आहे.
निशीथिनीषु शिशिरे श्रयंती सारसं रसम्
थंड रात्री ती कमळाच्या रसात आसरा शोधायची.
मनस्विनामपि मनोरागतां सृजते मधौ
वसंत ऋतूतही, जो धीरगंभीरांच्या मनातही इच्छा जागवतो,
वसंते निवसंती सा वने बालाचलंमनः
ती वसंतातही वनातच राहिली, तिचे मन लहान मुलासारखे स्थिर होते.
बंधुजीवेऽधररुचिं कलहंसे कलागतीः
तिने आपल्या ओठांचा लालपणा बंधुजीव फुलात आणि आपल्या आवाजातील माधुर्य कलहंसाच्या बोलण्यात पाहिले.
अपास्तभोगसंपर्का भोगिनां वृत्तिमाश्रिता
तिने सर्व भोगांपासून दूर राहून, सर्पांसारखी संयमाची वाट धरली.