संप्राप्य पुण्यसंभारैः प्राज्ञो वाराणसीं पुरीम्
पुण्याच्या संचयामुळे तो बुद्धिमान वाराणसी नगरीत पोहोचला.
अतः प्रतिकृतिः स्वीया तत्र काश्यां मुरारिणा 4.2.58.
म्हणूनच मुरारिने आपली प्रतिमा काशीमध्ये स्थापन केली.
किंचित्काश्या उदीच्यां च गत्वा देवेन चक्रिणा
काशीच्या थोडं उत्तरेला चक्रधारी देव गेला.
ततस्तु सौगतं रूपं शिश्राय श्रीपतिः स्वयम्
मग श्रीपति स्वतः सौगत रूप धारण करून राहिला.
श्रीः परिव्राजिका जाता नितरां सुभगाकृतिः
श्री अत्यंत सुंदर रूप घेऊन परिभ्राजिका झाली.
विश्वयोनिं जगद्धात्रीं न्यस्तहस्ताग्रपुस्तकाम्
ती विश्वाची जननी, जगाची पालन करणारी, हाताच्या टोकावर पुस्तक धरून उभी होती.
अत्यद्भुत महाप्राज्ञो निःस्पृहः सर्ववस्तुषु
तो अत्यंत अद्भुत, मोठ्या बुद्धीचा आणि सर्व वस्तूंमध्ये आसक्ती नसलेला होता.
अपृच्छत्परमं धर्मं संसारविनिमोचकम्
त्याने संसारातून मुक्त करणारा श्रेष्ठ धर्म विचारला.
धर्मार्थशास्त्रकुशलं ज्ञानविज्ञानशालिनम्
तो धर्म आणि अर्थशास्त्रात निपुण, ज्ञान आणि विज्ञानाने युक्त होता.
स्तंभनोच्चाटनाकृष्टि वशीकर्मादिकोविदम्
तो स्तंभन, उच्चाटन, आकर्षण आणि वशीकरण यात कुशल होता.
पीततद्गीतपीयूष मृगपूगैरुपासितम्
त्याच्या गाण्याचं अमृत प्यायल्यावर, हरणांच्या कळपांनी त्याची पूजा केली.
वृक्षैरपि पतत्पुष्पच्छलैःकृतसमर्चनम् 4.2.58.
झाडांनीही फुलांची उधळण करून त्याचा सन्मान केला.
शिष्यं विनयकीर्तिं तं महाविनयभूषणम्
तो शिष्य विनयकीर्ती, मोठ्या विनयाने शोभून दिसत होता.
अनादिसिद्धः संसारः कर्तृकर्मविवर्जितः
संसार अनादि आणि सिद्ध आहे, त्यात कर्ता आणि कर्म नाही.
ब्रह्मादिस्तंबपर्यंतं यावद्देहनिबंधनम्
ब्रह्मापासून खांबांपर्यंत, देहाच्या बंधनापर्यंत सर्व.
यद्ब्रह्मविष्णुरुद्राद्यास्तथाख्या देहिनामिमाः
जे ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र वगैरे म्हणतात, तसेच हे देहधारी जीव.
देहो यथा स्मदादीनां स्वकालेन विलीयते
जसा माझा आणि इतरांचा देह आपापल्या वेळेला नाहीसा होतो,
विचार्यमाणे देहेस्मिन्नकिंचिदधिकं क्वचित्
हा देह नीट पाहिला तर त्यात कुठेही काहीही जास्त सापडत नाही.
निजाहारपरीमाणं प्राप्य सर्वोपि देहभृत्
प्रत्येक जिवंत प्राणी आपल्या गरजेपुरताच अन्न मिळवतो.
यथा वितृषिताः स्याम पीत्वा पेयं मुदा वयम्
आपण आनंदाने प्यायचे ते प्यायल्यानंतर जशी तहान भागते,
संतु नार्यः सहस्राणि रूपलावण्यभूमयः 4.2.58.
रूप आणि सौंदर्याने भरलेल्या हजारो स्त्रिया असू देत.
अश्वाः परः शताः संतु संत्वनेकेप्यनेकषाः
शेकडो उत्तम घोडे असू देत, आणि अनेक प्रकारचे असू देत.
पर्यंकशायिनां स्वापे सुखं यदुपपद्यते
पलंगावर झोपणाऱ्यांना जे सुख मिळते,
यथैव मरणाद्भीतिरस्मदादि वपुष्मताम्
जशी आपल्याला आणि इतर देहधारकांना मृत्यूची भीती असते,
सर्वेतनुभृतस्तुल्या यदि बुद्ध्या विचार्यते
समजून विचार केला तर सर्व जिवंत प्राणी सारखेच आहेत.
धर्मो जीवदया तुल्यो न क्वापि जगतीतले
जिवावर दया करणे हाच खरा धर्म आहे; पृथ्वीवर कुठेही याला वेगळेपण नाही.
एकस्मिन्रक्षिते जीवे त्रैलोक्यं रक्षितं भवेत्
एका जिवाचे रक्षण केले तर तीनही लोकांचे रक्षण होते.
अहिंसा परमो धर्म इहोक्तः पूर्वसूरिभिः
प्राचीन ऋषींनी येथे अहिंसा हाच श्रेष्ठ धर्म सांगितला आहे.
न हिंसा सदृशं पापं त्रैलोक्ये सचराचरे
तीनही लोकांत, चल-अचल सृष्टीत, हिंसेसारखे पाप दुसरे नाही.
संति दानान्यनेकानि किं तैस्तुच्छ फलप्रदैः
अनेक प्रकारची दाने आहेत, पण क्षुल्लक फळ देणाऱ्या दानांचा काय उपयोग?