यत्किंचिदिह वै कर्मस्तोकं वाऽस्तोकमेव वा
इथे जे काही कर्म केले जाते, ते मोठं असो किंवा अगदी लहान—
सुसिद्धमपि वै कार्यं सुबुद्ध्यापि स्वनुष्ठितम्
पूर्णपणे साधलेलं कार्य असो, किंवा योग्य बुद्धीने केलेलं असो—
शंभुना प्रेषितेनाद्य सूद्यमः क्रियते मया 4.2.58.
शंभूच्या आज्ञेने आज मी हा प्रयत्न करतो आहे.
अतीव यदसाध्यं स्यात्स्वबुद्धिबलपौरुषैः
स्वतःच्या बुद्धी, बळ किंवा प्रयत्नाने जे अत्यंत कठीण साधता येत नाही—
यांति प्रदक्षिणीकृत्य ये भवंतं भवं विभो
जे लोक प्रभो, या जगाचा आधार असलेल्या तुमचं प्रदक्षिणा घालतात,
जातं विद्धि महादेव कार्यमेतत्सुनिश्चितम्
हे महादेव, हे कृत्य निश्चितपणे करावंच लागतं, असं समजावं.
अथवा काशिसंप्राप्तौ न चिंत्यं हि शुभाशुभम्
किंवा, काशीमध्ये पोहोचल्यानंतर शुभ किंवा अशुभ असं काहीही मनात आणू नये.
शंभुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य च पुनःपुनः
शंभूची प्रदक्षिणा करून, पुन्हा पुन्हा नमस्कार करून,
दृशोरतिथितां नीत्वा विष्णुर्वाराणसीं ततः
विष्णूने वाराणसीमध्ये पाहुणा म्हणून काही काळ घालवला आणि मग,
गंगावरणयोर्विष्णुः संभेदे स्वच्छमानसः
गंगा आणि वरुणा यांच्या संगमावर, शुद्ध मनाने विष्णूने,
तदाप्रभृति तत्तीर्थं पादोदकमितीरितम्
त्या वेळेपासून ते तीर्थ 'पादोदक' म्हणून ओळखलं जाऊ लागलं.
तत्र पादोदके तीर्थे ये स्नास्यंतीह मानवाः
त्या पादोदक या तीर्थावर जे मानव स्नान करतील,
तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा दत्त्वा चैव तिलोदकम् 4.2.58.
तेथे जो मनुष्य श्राद्ध करतो आणि तिळांचं पाणी देतो,
गयायां यादृशी तृप्तिर्लभ्यते प्रपितामहैः
गयेमध्ये पितरांना जी तृप्ती मिळते,
कृतपादोदक स्नानं पीतपादोदकोदकम्
पादोदकात स्नान करून आणि पादोदकाचं पाणी पिऊन,
विष्णुपादोदके तीर्थे प्राश्य पादोदकं सकृत्
विष्णूच्या पादोदक या तीर्थावर, जरी एकदाच पादोदकाचं पाणी प्राशन केलं,
सचक्र शालग्रामस्य शंखेन स्नापितस्य च
चक्र, शाळग्राम आणि शंख यांच्या साहाय्याने स्नान केल्यावर,
विष्णुपादोदके तीर्थे विष्णुपादोदकं पिबेत्
विष्णूच्या पादोदक या तीर्थावर, विष्णूच्या पायांचं पाणी प्यावं.
काश्यां पादोदके तीर्थे यैः कृता नोदकक्रियाः
काशीमध्ये पादोदक या तीर्थावर, ज्यांनी पाण्याचे विधी केले नाहीत,
कृतनित्यक्रियो विष्णुः सलक्ष्मीकः सकाश्यपिः
विष्णूने नित्यकर्मे करून, लक्ष्मी आणि काश्यपी यांच्या सोबत,
विधाय दार्षदीं मूर्तिं स्वहस्तेनादिकेशवः
आदिकेशवाने स्वतःच्या हाताने दार्षदी मूर्ती घडवली,
आदिकेशवनाम्नीं तां श्रीमूर्तिं पारमेश्वरीम्
ती आदिकेशव नावाची, परमेश्वराची तेजस्वी मूर्ती,
श्वेतद्वीप इति ख्यातं तत्स्थानं काशिसीमनि 4.2.58.
तेथे असलेले स्थान 'श्वेतद्वीप' म्हणून प्रसिद्ध आहे, जे काशीशीमामध्ये आहे.
क्षीराब्धिसंज्ञं तत्रान्यत्तीर्थं केशवतोग्रतः
तेथे केशवाच्या समोर 'क्षीराब्धी' नावाचे दुसरे पवित्र तीर्थ आहे.
तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा गां दत्त्वा च पयस्विनीम्
तेथे जर मनुष्य श्राद्ध करून दूध देणारी गाय दान देतो,
एकोत्तरशतं वंश्यान्नवेत्पायस कर्दमम्
तर त्याला आपल्या वंशातील एकशेएक लोक दूध व पायसाचा आस्वाद घेताना दिसतील.
बह्वीश्च नैचिकीर्दत्त्वा श्रद्धयात्र सदक्षिणाः
आणि तिथे श्रद्धेने व योग्य दक्षिणेसह अनेक नैचिकी दान दिल्यास,
क्षीरोदाद्दक्षिणे तत्र शंखतीर्थमनुत्तमम्
क्षीराब्धीच्या दक्षिणेला 'शंखतीर्थ' हे श्रेष्ठ तीर्थ आहे.
तद्याम्यां चक्रतीर्थं च पितॄणामपि दुर्लभम्
त्याच्या दक्षिणेला 'चक्रतीर्थ' आहे, जे पितरांनाही मिळवणे कठीण आहे.
तत्संन्निधौ गदातीर्थं विष्वगाधिनिबर्हणम्
त्याजवळच 'गदातीर्थ' आहे, जे सर्व अडथळे दूर करते.