याम्यांसृष्टिगणेशश्च सृष्टिसंहारसूचकः ९ [ प्रतीच्यां गजकर्णश्च सर्वेषां क्षेमकारकः 4.2.57.
दक्षिण दिशेला सृष्टी आणि संहार दाखवणारा सृष्टीगणेश आहे; पश्चिमेला सर्वांना कल्याण करणारा गजकर्ण आहे.
संप्रसाद्य यथायोगं सर्वानुचित चंचुरः 4.2.57.
सर्वांची योग्य प्रकारे पूजा करून, योग्य सोंडेचा तो पूजला जातो.
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरः श्रद्धासमन्वितः
जो मनुष्य श्रद्धेने हा पुण्य अध्याय ऐकतो—
किं चकार हरः स्कंद मंदराद्रिगतस्तदा
स्कंदा, त्या वेळी मंदार पर्वतावर हराने काय केले?
वाराणस्येकविषयामशेषाघौघनाशिनीम्
वाराणसीमध्ये, सर्व पापांचे ढग नाहीसे करणाऱ्या त्या एकमेव क्षेत्रात—
करींद्रवदने तत्र क्षेत्रवर्येऽविमुक्तके
तेथे, अविमुक्त या श्रेष्ठ क्षेत्रात, हत्तींच्या मुखाजवळ—
प्रोक्तोथ बहुशश्चेति बहुमानपुरःसरम्
ते अनेकदा सांगितले गेले आहे आणि नेहमी मोठ्या आदराने सांगितले जाते.
परं फलंति कर्माणि त्वदधीनानि शंकर
शंकरा, सर्व कर्मांचे श्रेष्ठ फळ तुझ्यावरच अवलंबून आहे.
अचेतनानि कर्माणि स्वतंत्राः प्राणिनोपि न
कर्मे जड आहेत; आणि प्राणीही स्वतंत्र नाहीत.
किंतु त्वत्पादभक्तानां तादृशी जायते मतिः
पण तुझ्या पायांवर भक्ती असणाऱ्यांना अशी समज येते.
यत्किंचिदिह वै कर्मस्तोकं वाऽस्तोकमेव वा
इथे जे काही कर्म केले जाते, ते मोठं असो किंवा अगदी लहान—
सुसिद्धमपि वै कार्यं सुबुद्ध्यापि स्वनुष्ठितम्
पूर्णपणे साधलेलं कार्य असो, किंवा योग्य बुद्धीने केलेलं असो—
शंभुना प्रेषितेनाद्य सूद्यमः क्रियते मया 4.2.58.
शंभूच्या आज्ञेने आज मी हा प्रयत्न करतो आहे.
अतीव यदसाध्यं स्यात्स्वबुद्धिबलपौरुषैः
स्वतःच्या बुद्धी, बळ किंवा प्रयत्नाने जे अत्यंत कठीण साधता येत नाही—
यांति प्रदक्षिणीकृत्य ये भवंतं भवं विभो
जे लोक प्रभो, या जगाचा आधार असलेल्या तुमचं प्रदक्षिणा घालतात,
जातं विद्धि महादेव कार्यमेतत्सुनिश्चितम्
हे महादेव, हे कृत्य निश्चितपणे करावंच लागतं, असं समजावं.
अथवा काशिसंप्राप्तौ न चिंत्यं हि शुभाशुभम्
किंवा, काशीमध्ये पोहोचल्यानंतर शुभ किंवा अशुभ असं काहीही मनात आणू नये.
शंभुं प्रदक्षिणीकृत्य प्रणम्य च पुनःपुनः
शंभूची प्रदक्षिणा करून, पुन्हा पुन्हा नमस्कार करून,
दृशोरतिथितां नीत्वा विष्णुर्वाराणसीं ततः
विष्णूने वाराणसीमध्ये पाहुणा म्हणून काही काळ घालवला आणि मग,
गंगावरणयोर्विष्णुः संभेदे स्वच्छमानसः
गंगा आणि वरुणा यांच्या संगमावर, शुद्ध मनाने विष्णूने,
तदाप्रभृति तत्तीर्थं पादोदकमितीरितम्
त्या वेळेपासून ते तीर्थ 'पादोदक' म्हणून ओळखलं जाऊ लागलं.
तत्र पादोदके तीर्थे ये स्नास्यंतीह मानवाः
त्या पादोदक या तीर्थावर जे मानव स्नान करतील,
तत्र श्राद्धं नरः कृत्वा दत्त्वा चैव तिलोदकम् 4.2.58.
तेथे जो मनुष्य श्राद्ध करतो आणि तिळांचं पाणी देतो,
गयायां यादृशी तृप्तिर्लभ्यते प्रपितामहैः
गयेमध्ये पितरांना जी तृप्ती मिळते,
कृतपादोदक स्नानं पीतपादोदकोदकम्
पादोदकात स्नान करून आणि पादोदकाचं पाणी पिऊन,
विष्णुपादोदके तीर्थे प्राश्य पादोदकं सकृत्
विष्णूच्या पादोदक या तीर्थावर, जरी एकदाच पादोदकाचं पाणी प्राशन केलं,
सचक्र शालग्रामस्य शंखेन स्नापितस्य च
चक्र, शाळग्राम आणि शंख यांच्या साहाय्याने स्नान केल्यावर,
विष्णुपादोदके तीर्थे विष्णुपादोदकं पिबेत्
विष्णूच्या पादोदक या तीर्थावर, विष्णूच्या पायांचं पाणी प्यावं.
काश्यां पादोदके तीर्थे यैः कृता नोदकक्रियाः
काशीमध्ये पादोदक या तीर्थावर, ज्यांनी पाण्याचे विधी केले नाहीत,
कृतनित्यक्रियो विष्णुः सलक्ष्मीकः सकाश्यपिः
विष्णूने नित्यकर्मे करून, लक्ष्मी आणि काश्यपी यांच्या सोबत,