निर्वाणलक्ष्मीं ये पुण्याः परिवांछंति लीलया
जे पुण्यवान सहजपणे मोक्षसंपत्तीची इच्छा करतात—
ममानंदवने ये वै निरं तर वनौकसः
माझ्या आनंदमय वनात जे विघ्नरहित राहतात—
निर्ममं चापि निर्मोहं या मामपि विमोहयेत् ।। 4.2.55.
जी कोणतीही मालकीभाव आणि मोह नसलेली आहे, ती मला देखील मोहात पाडू शकते.
नामापि मधुरं यस्याः परानंदप्रकाशकम्
जिचे नावसुद्धा गोड आहे, तेच परमानंद प्रकट करते.
काशीनामसुधापानं ये कुर्वंति निरंतरम्
जे सतत काशीच्या नावाचा अमृतासारखा आस्वाद घेतात—
ममतारहितस्यापि मम सर्वात्मनो ध्रुवम्
मालकीभाव नसलेल्या व्यक्तीसाठीही ती निश्चितच माझ्या सर्वव्यापी स्वरूपात आहे.
रहस्यमिति विज्ञाय वाराणस्या गणेश्वरैः
हे रहस्य समजून वाराणसीतील गणेश्वरांनी—
अन्यथा ताश्च योगिन्यः सरविः सपितामहः
नाहीतर त्या योगिनी, सरस्वती आणि पितरांसह—
अतीव भद्रं संजातं काश्यां तिष्ठत्सु तेषु हि
काशीत ते राहिले की मोठे मंगल घडते.
लब्धप्रवेशास्तावंतस्ते सर्वे मत्स्वरूपिणः
जेथे प्रवेश मिळतो, तिथले सर्वजण माझ्या स्वरूपाचे होतात.
अन्यानपि प्रेषयामि मत्पार्श्वपरिवर्तिनः
इतरांनाही मी पाठवतो, जे माझ्या जवळच फिरतात.
विचार्येति महादेवः समाहूय गजाननम्
म्हणून महादेवांनी गजाननाला बोलावून विचार केला.
तत्रस्थितोपि संसिद्धयै यतस्व सहितो गणैः 4.2.55.
तिथेच राहून, गणांसह सिद्धीसाठी प्रयत्न कर.
आधाय शासनं मूर्ध्नि गणाधीशोथ धूर्जटेः
गणाधीशाने मग धूर्जटींच्या आज्ञेला डोक्यावर घेतले.
शंभोः काश्यागमोपायं चिंतयन्मंदराद्रितः
शंभूंच्या काशीप्रवेशाच्या उपायाचा विचार करत मंदार पर्वतावरून—
प्राप्य वाराणसीं तूर्णमाशु स्यंदनगो विभुः
तो महाबली आपल्या रथावरून वेगाने वाराणसीत पोहोचला.
नक्षत्रपाठको भूत्वा वृद्धः प्रत्यवरोधगः
तो वृद्ध झाल्यावर नक्षत्रांचे पाठ करणारा झाला आणि आतील खोलीत बंदिस्त झाला.
स्वयमेव निशाभागे स्वप्नं संदर्शयन्नृणाम्
रात्रीच्या वेळी तो स्वतः लोकांना स्वप्न दाखवतो.
भवद्भिरद्य रात्रौ यद्दृष्टं स्वप्नविचेष्टितम्
आज रात्री झोपेत तुम्ही जे काही स्वप्नात पाहिले,
स्वपता भवता रात्रौ तुर्ये यामे महाह्रदः
रात्री झोपताना, चौथ्या प्रहरात, एक मोठे सरोवर होते.
तदंबुपिच्छिले पंके मग्नोन्मग्नोसि भूरिशः
त्या चिखलट आणि ओलसर पाण्यात तुम्ही पुन्हा पुन्हा बुडत आणि वर येत होता.
काषायवसनो मुंडः प्रैक्ष्यहो भवतापि यः
भगवा वस्त्र घातलेला, टक्कल केलेला, असा एकजण तुम्हीही पाहिला.
रात्रौ सूर्यग्रहो दृष्टो महानिष्टकरो ध्रुवम्
रात्री तुम्ही सूर्यग्रहण पाहिले, जे नक्कीच मोठे अपशकुन घडवणारे आहे.
प्रतीच्यां रविरागत्य प्रोद्यंतं व्योम्नि शीतगुम् 4.2.56.
पश्चिमेकडून सूर्य येऊन आकाशात थंडी देणारा उगवत होता.
युगपत्केतुयुगलं युध्यमानं परस्परम्
त्याच वेळी, दोन धूमकेतू एकमेकांशी लढताना तुम्ही पाहिले.
विशीर्यत्केशदशनं नीयमानं च दक्षिणे
केस आणि दात गळत असताना, दक्षिणेकडे नेताना पाहिले.
प्रासादध्वजभंगोयस्त्वयैक्षत निशाक्षये
रात्रीच्या शेवटी तुम्ही राजवाड्याचा ध्वज तुटताना पाहिला.
नगरी प्लाविता स्वप्ने तरंगैः क्षीरनीरधेः
स्वप्नात शहर पांढऱ्या दुधासारख्या ढगांच्या लाटांनी पाण्यात बुडालेले पाहिले.
स्वप्ने वानरयानेन यत्त्वमूढोसि दक्षिणाम्
स्वप्नात वानरांनी ओढलेल्या रथात बसून दक्षिणेकडे जाताना तुम्ही गोंधळून गेलात.
रुदती या त्वया दृष्टा महिलैका निशात्यये
रात्रीच्या अखेरीस तुम्ही पाहिलेली रडणारी ती स्त्री.