संति सर्वत्र फलिनः पादपाः प्रतिकाननम्
प्रत्येक जंगलात सर्वत्र फळांनी लगडलेली झाडे आहेत.
अन्यान्यपि च भक्ष्याणि सर्वेषां सुलभान्यहो
इतरही खायला मिळणाऱ्या गोष्टी सहज मिळतात, अहो!
परं नो दृग्गतान्येव दूरे दूरे व्रजंत्यहो
पण डोळ्यांसमोर जे काही येते, ते नेहमी दूर दूर जात राहते, अहो!
तस्यांतिकमहं प्राप्तः क्षुधया परिपीडितः
भूक लागून त्रासलेला मी त्या झाडाजवळ गेलो.
यावत्तं तु जिघृक्षामि तावत्तद्वदनांबुजात्
जसा मी ते फळ तोडायला गेलो, तितक्यात त्या कमळासारख्या तोंडातून
शिवनामस्मरणतो मदीयमपि पातकम्
शिवाचे नाव घेतल्यामुळे माझेही पाप
सीमस्थैः प्रमथैर्नाहं सद्यो दृग्गोचरीकृतः
सीमेवर असलेल्या प्रमथांनी मला लगेच दिसू दिले नाही.
अंतर्गेहस्य सीमानं प्राप्तस्तेन सहाधुना 4.2.54.
आता मी त्याच्यासोबत घराच्या आतल्या सीमेला पोहोचलो आहे.
आत्मानं बहुमन्येहं त्वां विलोक्याधुना मुने
आता तुला पाहून, हे मुनी, मी स्वतःला भाग्यवान समजतो.
इति प्रेतवचः श्रुत्वा स कृपालुस्तपोधनः
पिशाच्याची ही वाक्ये ऐकून तो दयाळू तपस्वी
स्वोदरं भर यः सर्वे पशुपक्षिमृगादयः
सर्व पशु, पक्षी, प्राणी आणि इतर सगळे आपापली भूक भागवतात.
तपसाद्य निजेनाहं प्रेतमेतमघातुरम्
माझ्या तपश्चर्येच्या जोरावर मी या पापी पिशाच्याला मुक्त करीन.
विमृश्येति स वै चित्ते पिशाचं प्राह सत्तमः
असे मनात ठरवून त्या श्रेष्ठ पुरुषाने पिशाच्याला सांगितले.
पिशाच ते पिशाचत्वं तीर्थस्यास्य प्रभावतः
पिशाच्या, या तीर्थाच्या प्रभावाने तुझे पिशाच्यत्व नाहीसे होईल.
श्रुत्वेति स मुनेर्वाक्यं प्रेतः प्राह प्रणम्य तम्
मुनीचे हे शब्द ऐकून, त्या प्रेताने त्याला वंदन करून सांगितले.
पानीयं पातुमपि नो लभेयं मुनिसत्तम । स्नानस्य का कथा नाथ रक्षेयुर्जलदेवताः
हे श्रेष्ठ मुनी, मला प्यायला पाणीही मिळत नाही; अंघोळीची तर गोष्टच सोडा, कारण जलदेवता ते पाणी राखतात.
पानस्याप्यत्र का वार्ता जलस्पर्शोपि दुर्लभः
इथे पाणी पिण्याबद्दल काय बोलायचं, पाण्याला हात लावणंही कठीण झालं आहे.
उवाच च तपस्वी तं जगदुद्धरणक्षमः 4.2.54.
जगाचा उद्धार करू शकणारा तो तपस्वी त्याला म्हणाला.
अस्माद्विभूतिमाहात्म्यात्प्रेत कोपि न कुत्रचित्
या विभूतीच्या महिमेमुळे कुठेही कोणताही प्रेतात्मा त्रास सहन करत नाही.
भालं विभूतिधवलं विलोक्य यमकिंकराः
ज्याच्या कपाळावर शुभ्र विभूती लावलेली असते, त्याला पाहून यमाचे सेवक
अस्थिध्वजांकितं दृष्ट्वा यथा पांथा जलाशयम्
हाडांच्या ध्वजाचा चिन्ह पाहिल्यावर, जसं एखादा प्रवासी पाण्याचं तळं पाहतो,
कृतभूति तनुत्राणं शिवमंत्रैर्नरोत्तमम्
शिवमंत्रांनी आणि विभूतीने शरीराचं रक्षण केलेला तो उत्तम पुरुष,
सर्वेभ्यो दुष्टसत्त्वेभ्यो यतो रक्षेदहर्निशम्
तो सर्व दुष्ट जीवांपासून दिवसरात्र सुरक्षित राहतो.
भासनाद्भर्त्सनाद्भस्म पांसुः पांसुत्वदायतः
ते तेजस्वी आणि तिरस्काराने, विभूती धुळीसारखी होऊन पसरते.
गृहीत्वा धारमध्यात्स भस्म प्रेतकरेऽर्पयत्
ती विभूती घेऊन त्याने ती प्रेताच्या हातात ठेवली.
विभूतिधारिणं वीक्ष्य पिशाचं जलदेवताः
विभूती लावलेला तो भूत पाहून जलदेवतांनी त्या पिशाच्चाकडे पाहिलं.
स्नात्वा पीत्वा स निर्गच्छेद्यावत्तस्माज्जलाशयात् 4.2.54.७
स्नान आणि पाणी पिऊन, तो त्या जलाशयातून बाहेर पडावा.
दिव्यमालांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः
तो दिव्य माळा आणि वस्त्र घालून, दिव्य सुवासिक उटणे लावलेला,
गच्छता तेन गगने स तपस्वी नमस्कृतः
तो आकाशातून जात असताना त्या तपस्व्याला नमस्कार करण्यात आला.
तस्मात्कदर्ययोनित्वादतीव परिनिंदितात्
म्हणून त्या नीच आणि निंदनीय जन्मातून,