यच्चैतच्छिखरे ह्यस्मिन्निर्झरं निर्मलोदकम्
या शिखरावरून वाहणारे हे निर्मळ पाण्याचे झरे—
अत्रैवाहं वसिष्यामि मित्रस्नेहात्सदा मुने 7.3.3.
इथेच मी मित्रत्व आणि प्रेमामुळे नेहमी राहीन, हे मुनी.
अपि वंध्या च या नारी स्नानमात्रं समाचरेत्
जरी एखादी स्त्री वंध्याच असली, तरी इथे फक्त स्नान केल्याने—
सापि पुत्रमवाप्नोति सर्वलक्षणलक्षितम्
तीसुद्धा सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त असा पुत्र मिळवते.
नभसः शुक्लपंचम्यां फलैः पूजां करोति च
शुक्ल पक्षातील पंचमीला, जर कोणी फळांनी पूजा केली—
येऽत्र स्नानं करिष्यंति ह्यस्मिंस्तीर्थे च भक्तितः
जे लोक भक्तीने या तीर्थात स्नान करतील—
श्राद्धं चात्र करिष्यंति पंचम्यां ये समाहिताः
आणि जे पंचमीच्या दिवशी एकाग्रतेने इथे श्राद्ध करतील—
नंदिवर्द्धनमभ्येत्य वाक्यमेतदुवाच ह
नंदिवर्धनाजवळ जाऊन त्याने हे शब्द सांगितले—
वरं च व्रियतां वत्स परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ
माझ्या प्रिय मुला, मी तुझ्यावर तृप्त आहे; तू एखादे वर माग.
सांनिध्यं जायतामत्र अवश्यं तव सर्वदा
इथे तुझे सान्निध्य सदैव आणि नक्कीच राहो.
यथाहमर्बुदेत्येवं ख्यातिं गच्छामि भूतले
जसे मला अर्बुद म्हणून ओळखले जाते, तसेच मला पृथ्वीवर कीर्ती मिळो.
चक्रे स्वमाश्रमं तत्र तस्य वाक्येन नोदितः ॥ 7.3.3.
त्याच्या आज्ञेने त्याने तिथे स्वतःचा आश्रम उभारला.
पनसैश्चंपकैराम्रैः प्रियंगुबिल्वदाडिमैः
पणस, चंपक, आंबा, प्रियंगु, बेल आणि डाळिंब यांच्या झाडांनी—
तस्थौ तत्र मुनिश्रेष्ठो ह्यरुंधत्या समन्वितः
तिथे अरुंधतीसह तो श्रेष्ठ ऋषी उभा राहिला.
यस्यां स्नात्वा दिवं यांति अतिपापकृतो नराः
जिथे स्नान केल्यावर मोठे पाप केलेले माणसेही स्वर्गात जातात.
येत्र स्नानं करिष्यंति ते यास्यंति परां गतिम्
इथे जे स्नान करतील, त्यांना श्रेष्ठ अवस्था मिळेल.
माघमासे विशेषेण तिलदानं करोति यः
माघ महिन्यात विशेषतः जो इथे तीळ दान करतो—
बहुना किमिहोक्तेन स्तानमात्रं समाचरेत्
खूप बोलण्याची गरज नाही; इथे फक्त स्नान करावे.
वसिष्ठस्य मुखं दृष्ट्वा पुनर्जन्म न विद्यते
वसिष्ठांचे दर्शन झाले की, पुन्हा जन्मच राहत नाही.
सूत उवाच स कृत्वा स्वाश्रमं तत्र वसिष्ठो भगवान्मुनिः
सूतम्हणाले — त्या ठिकाणी वसिष्ठ ऋषींनी स्वतःचा आश्रम उभारला.
स बभूव मुनिः सम्यक्फलाहारसमन्वितः
तो ऋषी तिथे फळाहार करून, पूर्णपणे साधनेत मग्न राहिला.
जलाहारः पञ्चशतवर्षाणि संबभूव ह
पाचशे वर्षे त्याने फक्त पाण्यावरच उपजीविका केली.
पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे हेमन्ते सलिलाशयः
उन्हाळ्यात त्याने पंचाग्नि तप केले आणि हिवाळ्यात पाण्यातच राहिला.
ततस्तुष्टो महादेवस्तस्यर्षेः सुमहात्मनः तं दृष्ट्वा विस्मयाविष्टो मुनिः स्तोत्रमुदैरयत्
मग त्या महान आत्म्याच्या ऋषीवर महादेव प्रसन्न झाले; त्यांना पाहून तो ऋषी आश्चर्यचकित होऊन स्तुती करू लागला.
नमः शिवाय शुद्धाय सर्वगायाऽमृताय च
शिवाला, शुद्ध स्वरूपाला, सर्वत्र व्यापणाऱ्या आणि अमर असलेल्या तुला नमस्कार.
नमः स्थूलाय सूक्ष्माय व्यापकाय महात्मने
स्थूल आणि सूक्ष्म, सर्वत्र व्यापणाऱ्या, महान आत्म्याला नमस्कार.
नमश्चन्द्रकलाधार नमो दिग्वसनाय च
चंद्रकोरी धारण करणाऱ्या आणि दिशा वस्त्र म्हणून घेणाऱ्या तुला नमस्कार.
नमस्ते ज्ञानरूपाय ज्ञानगम्याय ते नमः
ज्ञानस्वरूप आणि ज्ञानानेच प्राप्त होणाऱ्या तुला नमस्कार.
काशीपते नमस्तुभ्यं गिरिशाय नमोनमः 7.3.4.
काशीचे स्वामी, तुला नमस्कार; गिरिश, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
गौरीकान्त नम स्तुभ्यं नमस्तुभ्यं शिवात्मने
गौरीचे प्रिय, तुला नमस्कार; शुभ स्वरूप असलेल्या तुला नमस्कार.