रूक्षस्फुटितकेशाग्रं महालंब शिरोधरम्
त्याचे केस खूपच राठ आणि तुटलेले होते, गळा लांब आणि खाली वाकलेला होता.
महाविशालमौलिं च प्रोर्ध्वीभूतशिरोरुहम्
त्याचे डोकं मोठं आणि रुंद होतं, आणि केस वर उभे होते.
प्रलंबित ललज्जिह्वमत्युत्कट कृकाटिकम्
त्याची जीभ लोंबती, थरथर कापणारी आणि जबडा खूपच बाहेर आलेला होता.
निमग्नकक्षाकुहरं शुष्कह्रस्व भुजद्वयम्
त्याच्या कांख खोल गेल्या होत्या, आणि दोन्ही हात कोरडे व सुकलेले होते.
विशुष्क पांसुलोत्क्रोडं पृष्ठलग्नोदरत्वचम्
त्याचे छाती सुकलेली आणि धुळीने माखलेली, पोटाची कातडी पाठेला चिकटली होती.
प्रलंब स्फिग्युगयुतं शुष्कमुष्काल्पमेहनम्
त्याचे नितंब लोंबते, जननेंद्रिय सुकलेले आणि लघवीचे अंग लहान होते.
अस्थिचर्मावशेषं च शिराजालितविग्रहम्
त्याच्या शरीरावर फक्त हाडं आणि कातडी उरली होती, आणि शिरा फुगल्या होत्या.
अतिविस्तृत पादं च दीर्घवक्रकृशांगुलिम् 4.2.54.
त्याचे पाय फारच रुंद, बोटं लांब, वाकडी आणि सुकलेली होती.
विकटं भीषणाकारं क्षुत्क्षाममतिलोमशम्
तो राक्षस अतिशय भयंकर, भीतीदायक, उपासमारीने कृश आणि खूप केसाळ होता.
मूर्तं भयानकमिव सर्वप्राणिभयप्रदम् अतिदीनाननं कस्त्वमिति धैर्येण पृष्टवान्
तो जणू भीतीचे मूर्तिमंत रूपच होता, सर्व प्राण्यांना भय वाटावे असा; त्याचे तोंड फारच दीन दिसत होते. तेव्हा वाल्मीकि धैर्याने विचारले, 'तू कोण आहेस?'
कुतस्त्वमिह संप्राप्तः कस्मात्ते गतिरीदृशी
तू इथे कसा आलास, आणि तुला असं काय झालं?
अस्माकं तापसानां च न भयं त्वद्विधान्मनाक्
आम्हा साधूंना तुझ्यासारख्या कुणाकडूनही काही भीती नाही.
तापसोदीरितमिति तद्रक्षः प्रीतिपूवर्कम्
साधूने असं बोलल्यावर ते राक्षस आनंदी झालं.
अनुक्रोशोस्ति यदि ते भगवंस्तापसोत्तम
माझ्यावर दया असेल, हे श्रेष्ठ साधू, तर—
प्रतिष्ठानाभिधानोस्ति देशो गोदावरी तटे
गोदावरीच्या काठी प्रतिष्ठान नावाचं एक गाव आहे.
तेन कर्मविपाकेन प्राप्तोस्मि गतिमीदृशीम्
माझ्या कर्माच्या फळामुळे मला ही अवस्था आली.
गतो बहुतरः कालस्तत्र मे वसतो मुने
मुनिवर, तिथे राहता राहता खूप काळ गेला.
वर्षत्यपि महामेघे धारासारैर्दिवानिशम् 4.2.54.
मोठ्या ढगांनी रात्रंदिवस मुसळधार पाऊस पडत असतानाही,
पर्वण्यदत्तदाना ये कृततीर्थप्रतिग्रहाः
जे लोक सणासुदीला दान देतात आणि तीर्थक्षेत्रात स्नान करतात,
गते बहुतिथे काले मरुभूमौ मुने मया
मुनिवर, त्या वाळवंटात मी खूप काळ घालवला.
सूर्योदयमनुप्राप्य संध्याविधिविवर्जितः
सूर्योदयाच्या वेळी, संध्यावंदन न करता,
मुक्तकच्छमशौचं च संध्याकर्मविवर्जितम्
मोकळ्या वस्त्रांनी, शुद्धता न पाळता आणि संध्याकाळची कृत्ये न करता,
स द्विजो मंदभाग्यान्मे केनचिद्वणिजा सह
माझ्या दुर्दैवाने, तो द्विज आणि एक व्यापारी एकत्र होते.
अंतःपुरि प्रविष्टोभूत्स द्विजो मुनिसत्तम
मुनिश्रेष्ठा, तो द्विज अंतःपुरात गेला.
प्रवेशो नास्ति चास्माकं प्रेतानां तपसां निधे
तपस्व्यांमध्ये श्रेष्ठ, आम्हा प्रेतांना तिथे प्रवेश नाही.
अद्यापि तानि पापानि तद्बहिर्निर्गमेच्छया
आजही, बाहेर जाण्याची इच्छा असल्यामुळे ती पापं राहिली आहेत.
अद्य श्वो वा परश्वो वा स बहिर्निर्गमिष्यति
तो आज, उद्या किंवा परवा बाहेर जाईल.
नाद्यापि स बहिर्गच्छेन्नाद्याप्याशा प्रयाति नः 4.2.54.
आजही तो बाहेर गेला नाही, आणि आमची आशा अजूनही संपलेली नाही.
चित्रमद्यतनं वच्मि तपस्विंस्तन्निशामय
आजची एक अद्भुत गोष्ट मी सांगतो, हे तपस्वी, नीट ऐक.
आप्रयागं प्रतिदिनं प्रयामः क्षुधिता वयम्
दररोज आम्ही उपाशीपोटी प्रयागाकडे जातो.