सोमनंदीश्वरं दृष्ट्वा लिंगं नंदवने परम्
नंदवनात असलेल्या सोमानंदीश्वर या श्रेष्ठ लिंगाचे दर्शन झाल्यावर,
तदुत्तरे विलोक्याथ नंदिषेणेश्वरं नरः
त्याच्या उत्तरेला नंदिषेणेश्वर लिंग पाहतो.
कालेश्वरं महालिंगं गंगायाः पश्चिमोत्तरे
गंगेच्या वायव्य दिशेला काळेश्वर हे महान लिंग आहे.
पिंगलेश्वरमभ्यर्च्य कालेशात्किंचिदुत्तरे
काळेश्वराच्या थोड्या उत्तरेला पिंगळेश्वराची भक्ती करून,
कुक्कुटेश्वर लिंगस्य येत्र भक्तिं वितन्वते
जिथे कुठे कुक्कुटेश्वर लिंगाची भक्ती केली जाते,
आनंदकाननं प्राप्य स्थितेषु स्थाणुरब्रवीत् ।। 4.2.53.
आनंदकाननात पोहोचल्यावर, तेथे उभे असताना स्थाणूने बोलायला सुरुवात केली.
कार्यमस्माकमेवैतद्यदि सम्यग्विमृश्यते
जर हे नीट विचार केले, तर हे काम आपलेच आहे.
प्रमथेषु प्रविष्टेषु मायावीर्यमहत्स्वपि
प्रमथगण, मायावी आणि सामर्थ्यशाली असूनही, आत प्रवेशले,
क्रमेण प्रेषयिष्यामि योस्ति मे स्वपरिच्छदः
क्रमाने, माझ्या सेवकांपैकी जो कोणी असेल, त्याला मी पाठवीन.
संप्रधार्येति हृदये देवदेवेन शूलिना
अशा प्रकारे मनाशी ठरवून, त्रिशूळधारी देवाधिदेवाने—
कुंडोदरो मयूराख्यो बाणो गोकर्ण एव च
कुंडोदऱ, मयूर नावाचा, बाण आणि गोकरण—
कृत्वोपायशतं तैस्तु दिवोदासस्य संभ्रमे यदैकोपि समर्थो न तदा तत्रैव संस्थितम्
दिवोदासाच्या गोंधळात त्यांनी शंभर उपाय केले, तरी एकही यशस्वी झाला नाही, म्हणून ते तिथेच राहिले.
अपराधशतेष्वीशः केन तुष्यति कर्मणा
शंभर अपराध असतानाही, कोणत्या कृतीने ईश्वर संतुष्ट होतो?
एकस्मिञ्शांभवे लिंगे विधिनात्र समर्चिते
इथे एक जरी शांभव लिंग विधिपूर्वक पूजले,
न तुष्यति तथा शंभुर्यज्ञदानतपोव्रतैः
यज्ञ, दान, तप किंवा व्रतांनी शंभू तितका संतुष्ट होत नाही.
लिंगार्चनविधानज्ञो लिंगार्चनरतः सदा 4.2.53.
जो लिंगार्चनाची पद्धत जाणतो आणि नेहमी त्यात रमतो—
न गोशतप्रदानेन न स्वर्णशतदानतः
शंभर गायींचे दान दिलं तरी, किंवा शंभर सोन्याचे तुकडे दिले तरी,
अश्वमेधादिभिर्यागैर्न तत्फलमवाप्यते
अश्वमेधासारख्या मोठ्या यज्ञांनीही ते फळ मिळत नाही.
स्नापयित्वा विधानेन यो लिंगस्नपनोदकम्
जो कुणी योग्य विधीने लिंगाला स्नान घालतो,
लिंग स्नपनवार्भिर्यः कुर्यान्मूर्ध्न्यभिषेचनम्
लिंग स्नानासाठी वापरलेलं पाणी जो कुणी डोक्यावर शिंपडतो,
लिंगं समर्चितं दृष्ट्वा यः कुर्यात्प्रणतिं सकृत्
लिंगाची योग्य प्रकारे पूजा झालेली पाहून, जो एकदाही नमस्कार करतो,
लिंगं यः स्थापयेद्भक्त्या सप्तजन्मकृतादघात्
जो भक्तिभावाने लिंगाची स्थापना करतो, त्याचे सात जन्मांचे पाप नष्ट होतात.
विचार्येति गणैः काश्यां स्वामिद्रोहोपशांतये
गणांसोबत काशीमध्ये, स्वामीद्रोह शांत करण्यासाठी असं विचार करण्यात आलं.
कुंडोदरेश्वरं लिंगं दृष्ट्वा लोलार्कसन्निधौ
लोलार्काच्या सान्निध्यात कुंडोदरेश्वराचं लिंग पाहिलं,
कुंडोदरेश्वराल्लिंगात्प्रतीच्यामसिरोधसि
कुंडोदरेश्वराच्या लिंगापासून पश्चिमेकडे, डोक्याच्या शिरोभागी,
मयूरेशप्रतीच्यां च लिंगं बाणेश्वरं महत् 4.2.53.
आणि मयुरेशाच्या पश्चिमेला, बाणेश्वर नावाचं मोठं लिंग आहे.
गोकर्णेशं महालिंगमंतर्गेहस्य पश्चिमे
गोकर्णेश्वर हे मोठं लिंग घराच्या आत, पश्चिमेला आहे.
गोकर्णेश्वर भक्तस्य पंचत्व समये सति
गोकर्णेश्वराचा भक्त मरणाच्या वेळी,
महिमानं महत्त्वं तु तत्काश्याः पर्यवर्णयत्
त्याची महिमा आणि मोठेपण काशीचीच म्हणून सांगितली गेली.
वैष्णव्या मायया विश्वं भ्राम्येतात्र ययाखिलम्
विष्णूच्या मायेमुळे, इथे संपूर्ण विश्व फिरतं आणि सर्व काही चालतं.