व्योम्नि संचरमाणेन सप्ताश्वेनादिकेशवः
केशव, आपल्या सात घोड्यांसह आकाशात संचार करतात.
कौतुकादिव उत्तीर्य हरे रविरुपाविशत्
जणू काही कुतूहलाने, हरि सूर्याच्या रूपात प्रवेश करतात.
प्रतीक्षमाणोवसरं किंचित्प्रष्टुमना हरिम्
योग्य क्षणाची वाट पाहत, काही विचारायची इच्छा ठेवून हरिला पाहत होता.
स्वागतं ते हरिः प्राह बहुमानपुरःसरम्
हरिने मोठ्या आदराने, 'तुला स्वागत आहे,' असं प्रेमाने सांगितलं.
अथावसरमालोक्य लोकचक्षुरधोक्षजम्
मग योग्य वेळ पाहून, जगाचा नेत्र असलेल्या सूर्याने त्या परमात्म्याला संबोधलं.
तवापि पूज्यः कोप्यस्ति जगत्पूज्यात्र माधव ।। 4.2.51.
माधव, या जगात तुझ्यापेक्षा अधिक पूजनीय असा कोणी आहे का?
त्वत्तश्चाविर्भवेदेतत्त्वयि सर्वं प्रलीयते
सर्व काही तुझ्यापासून उत्पन्न होतं आणि तुझ्यातच विलीन होतं.
इत्याश्चर्यं समालोक्य प्राप्तोस्म्यत्र तवांतिकम्
हे अद्भुत पाहून, मी तुझ्या सान्निध्यात आलो आहे.
इति श्रुत्वा हृषीकेशः सहस्रांशोरुदीरितम्
हजार किरणांचा सूर्य काय बोलला ते ऐकून, हृषीकेश—
एक एव हि पूज्योत्र सर्वकारणकारणम्
इथे एकच खरा पूजनीय आहे—सर्व कारणांचा कारण.
अत्र त्रिलोचनादन्यं समर्चयतियोल्पधीः
इथे ज्याची बुद्धी कमी आहे तो त्रिनेत्राशिवाय दुसऱ्या कोणाची पूजा करतो.
एको मृत्युंजयः पूज्यो जन्ममृत्युजराहरः
मृत्यूवर विजय मिळवणारा, जन्म, मृत्यू आणि वार्धक्य दूर करणारा, हाच एक पूजेस योग्य आहे.
कालकालं समाराध्य भृंगी कालं जिगायवै
कालाच्या काळाची भक्ती करून भृंगीने स्वतः काळालाही जिंकले.
विजिग्ये त्रिपुरं यस्तु हेलयैकेषु मोक्षणात्
जो एकाच बाणाने त्रिपुराचा सहज नाश करतो, तोच खरा विजयी ठरतो.
त्रिजगज्जयिनो हेतोस्त्र्यक्षस्याराधनं परम्
तीन जगांवर विजय मिळवण्याचे मुख्य कारण म्हणजे त्रिनेत्राची भक्ती करणे.
यस्याक्षिपक्ष्मसंकोचाज्जगत्संकोचमेत्यदः 4.2.51.
ज्याच्या डोळ्यांच्या पापण्या हलल्या की हे जगही आकुंचन पावते.
शंभोर्लिंगं समभ्यर्च्य पुरुषार्थचतुष्टयम्
शंभूच्या लिंगाची योग्य रीतीने पूजा केल्याने मनुष्याला चारही पुरुषार्थ मिळतात.
समर्च्य शांभवं लिंगमपिजन्मशतार्जितम्
शैव लिंगाची भक्ती केली तर शेकडो जन्मांनी मिळवलेले पुण्यही मागे पडते.
किंकिं न संभवेदत्र शिवलिंगसमर्चनात्
शिवलिंगाची पूजा केल्याने इथे काय अशक्य आहे?
त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तिर्मया प्राप्ता सहस्रगो
मी, सहस्रगु, या मार्गाने तीनही जगाचे ऐश्वर्य आणि संपत्ती मिळवली आहे.
अयमेव परोयोगस्त्विदमेव परं तपः
हेच खरे श्रेष्ठ योग आहे; हेच खरे सर्वोच्च तप आहे.
यैर्लिंगं सकृदप्यत्र पूजितं पार्वतीपतेः
जे लोक पार्वतीपतीच्या लिंगाची एकदाही पूजा करतात—
सर्वं परित्यज्य रवे यो लिंगं शरणं गतः
जो सर्व काही सोडून, सूर्याच्या लिंगाला शरण जातो—
लिंगार्चने भवेद्वृद्धिस्तेषामेवात्र भास्कर
हे भास्करा, लिंगपूजेने वाढ फक्त त्यांनाच मिळते.
न लिंगाराधनात्पुण्यं त्रिषुलोकेषु चापरम्
तीनही जगात लिंगपूजेइतके पुण्य दुसरे काहीच नाही.
तस्माल्लिंगं त्वमप्यर्क समर्चय महेशितुः 4.2.51.
म्हणून, अक्का, तूही महेश्वराच्या लिंगाची भक्ती कर.
इति श्रुत्वा हरेर्वाक्यं तदारभ्य सहस्रगुः
हरीची ही वचने ऐकून, त्या वेळेपासून सहस्रगु—
गुरुत्वेन तदाकल्य विवस्वानादिकेशवम्
केशवापासून विवस्वान यांना गुरु मानू लागला.
अतः स केशवादित्यः काश्यां भक्ततमोनुदः
म्हणून केशव आदित्य काशीमध्ये भक्तीच्या अंधाराला दूर करतो.
केशवादित्यमाराध्य वाराणस्यां नरोत्तमः
जो कोणी, हे श्रेष्ठ पुरुषा, वाराणसीमध्ये केशव आदित्याची पूजा करतो—