अथ तेषु प्रणष्टेषु बुद्ध्या विज्ञाय पक्षिराट्
ते सर्व नष्ट झाल्यावर, पक्षीराजाने आपल्या बुद्धीने हे ओळखले.
शस्त्रास्त्रोद्यतपाणींस्तान्सुरानाधूय सर्वशः
शस्त्रास्त्र उचललेल्या सर्व देवांना त्याने पूर्णपणे झटकून दिले.
मनःपवनवेगेन भ्रममाणं महारयम्
मनाच्या वाऱ्याच्या वेगाने त्याने मोठ्या शत्रूला फिरवून टाकले.
उपोपविश्य पक्षींद्रस्तस्य यंत्रस्य निर्भयः
पक्षीराज निर्भयपणे त्या यंत्राजवळ बसला.
स्प्रष्टुं न लभ्यते चैतद्वात्या न प्रभवेदिह
हे स्पर्श करता येत नाही, आणि येथे वाऱ्याचाही काही परिणाम होत नाही.
न बलं प्रभवेदत्र न किंचिदपि पौरुषम्
येथे ना बळाचा, ना कोणत्याही पुरुषार्थाचा काही उपयोग होत नाही.
यदि मे शंकरे भक्तिर्निर्द्वंद्वातीव निश्चला
जर माझी शंकरावरची भक्ती खरोखर द्वंद्वरहित आणि अचल असेल,
यद्यहं मातृभक्तोस्मि स्वामिनः शंकरादपि
जर मी माझ्या आईवर, शंकरापेक्षाही जास्त, भक्त असेन,
आत्मार्थं नोद्यमश्चायं हृत्स्थो वेत्तीति विश्वगः
हा प्रयत्न माझ्या स्वतःसाठी नाही, हे सर्वव्यापी परमेश्वर जाणतो आणि तो माझ्या हृदयात आहे.
जरितौ पितरौ यस्य बालापत्यश्च यः पुमान् 4.1.50.
ज्याचे वृद्ध आईवडील आणि बालपण स्वतःचे आहेत, असा पुरुष—
ततः कैटभजित्प्राह वैनतेयं मुदान्वितः 4.1.50.
नंतर, कैटभाचा पराभव केल्यावर, तो आनंदाने विनतायाला बोलला.
इत्युक्त्वा सहितो मात्रा वैनतेयो विनिर्ययौ 4.1.50.
असे म्हणून, विनतय पुत्र आपल्या आईसोबत निघून गेला.
विश्वेशानुगृहीतानां विच्छिन्नाखिलकर्मणाम् 4.1.50.
विश्वेश्वराची कृपा ज्यांच्यावर असते, त्यांची सर्व कर्मे तुटून जातात.
काश्यां प्रसन्नौ संजातौ देवौ शंकरभास्करौ 4.1.50.
काशीत प्रसन्नतेने आणि तेजाने, शंकर आणि भास्कर हे देव जन्मले.
तस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते नरश्चिंतितमाप्नोति नीरोगो जायते क्षणात् ।। 4.1.50.
फक्त त्याचे दर्शन घेतल्याने मनुष्य सर्व पापांपासून मुक्त होतो, इच्छित फल मिळवतो आणि क्षणात निरोगी होतो.
नरः श्रुत्वैतदाख्यानं खखोल्कादित्यसंभवम्
जो मनुष्य हे खग, उल्का आणि सूर्य यांच्याशी संबंधित हे आख्यान ऐकतो—
श्रीगणेशाय नमः अगस्तिरुवाच पार्वती हृदयानंद सर्वज्ञांगभव प्रभो
श्रीगणेशाला नमस्कार. अगस्त्य म्हणाले: पार्वतीच्या हृदयातील आनंदाचे स्रोत, सर्वज्ञ स्वरूप असलेल्या प्रभू,
दक्ष प्रजापतेः पुत्री कश्यपस्य परिग्रहः
दक्ष प्रजापतीची कन्या कश्यपाची पत्नी झाली.
तदप्यहं समाख्यामि निशामय महामते
हे महाबुद्धिमान, मी हेही सांगतो, नीट ऐक.
कद्रूरजीजनत्पुत्राञ्शतं कश्यपतः पुरा
कद्रूने कश्यपासाठी पूर्वी शंभर मुलांना जन्म दिला.
कौशिको राज्यमाप्यापि श्रेष्ठत्वात्पक्षिणां मुने
कौशिकाने राज्य मिळवून पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठपद मिळवले, हे मुनी.
क्रूराक्षोयं दिवांधोयं सदा वक्रनखस्त्वसौ
तो क्रूर डोळ्यांचा, दिवसा आंधळा, आणि नेहमी वाकड्या नखांचा आहे.
इत्थं तस्य गुणग्रामान्विकथ्य बहुशः खगाः
अशा प्रकारे त्याचे अनेक गुण पुन्हा पुन्हा सांगून, पक्ष्यांनी—
कौशिकेथ तथावृत्ते पुत्रवीक्षणलालसा
कौशिक अशा परिस्थितीत आपल्या मुलांना पाहण्यास उत्सुक होता.
पूर्णे वर्षसहस्रे तु प्रस्फोट्य घटसंभव
एक हजार वर्षे पूर्ण होताच, अंडे फुटले.
तावत्सर्वाणि गात्राणि तस्यातिमहसः शिशोः 4.2.51.
तेव्हा त्या अतिशय सामर्थ्यवान बालकाची सर्व अंगप्रत्यंग दिसू लागली.
अंडान्निर्गतमात्रेण क्रोधारुणमुखश्रिया
अंड्यातून बाहेर पडताच, त्याचा चेहरा क्रोधाने लाल झाला होता.
जनयित्रि त्वया दृष्ट्वा काद्रवेयान्स्वलीलया
आई, तुझ्या खेळकर कृतीने कद्रूच्या मुलांना पाहिलेस—
तदनिष्पन्न सर्वांगः शपामि त्वा विहंगमे
तो पूर्णपणे विकसित नाही म्हणून, मी तुला शाप देतो, हे पक्ष्या.
वेपमानाथ तच्छापादिदं प्रोवाच पक्षिणी
त्या शापामुळे थरथरत, ती पक्षीण असे म्हणाली.