इत्योंकृत्य समापृच्छ्य कद्रूं द्रुतगतिः खगी
'ॐ' असं म्हणून, त्या वेगवान पक्ष्यानं कद्रूला निरोप घेऊन भेटायला गेला.
नागांतकस्ततः प्राह मातरं चिंतयातुराम्
मग नागांचा संहार करणाऱ्या गरुडानं चिंतेत असलेल्या आपल्या आईला विचारलं.
विनता प्राह तं पुत्रं संप्रहृष्टतनूरुहा
विनता आपल्या मुलाला आनंदाने रोमांचित होऊन म्हणाली.
संति तत्रापि बहुशो निषादा मत्स्यघातिनः
तेथेही अनेकदा मासे मारणारे निषाद लोक असतात.
परप्राणैर्निजप्राणान्ये पुष्णंतीह दुर्धियः
हे वाईट बुद्धीचे लोक दुसऱ्यांचे प्राण घेऊन आपले प्राण जगवतात.
बहुहिंसाकृतां हिंसा भवेत्स्वर्गस्य साधनम्
जे अनेक हिंसा करतात, त्यांच्यावर केलेली हिंसा स्वर्गप्राप्तीसाठी साधन मानली जाते.
निषादेष्वपि चेद्विप्रः कश्चिद्भवति पुत्रक
पण मुला, त्या निषादांमध्ये एखादा ब्राह्मण असेल—
अभक्ष्यो यस्त्वया प्रोक्तस्तच्चिह्नं किं चनात्थ मे
तू म्हणाला आहेस की तो खाण्याजोगा नाही; त्याची खूण काय आहे, मला सांग.
यज्ञसूत्रं गले यस्य सोत्तरीयं सुनिर्मलम्
ज्याच्या गळ्यात यज्ञसूत्र आहे, आणि ज्याचे उत्तरीय अगदी स्वच्छ आहे—
सपवित्रौ करौ यस्य यन्नीवी कुशगर्भिणी 4.1.50.
ज्याच्या हातात पवित्र कुशाची अंगठी आणि कमंडलू आहे, आणि ज्याच्या कमरेला कुशा असलेलं वस्त्र आहे—
उच्चरेदृग्यजुःसाम्नामृचमेकामपीह यः
जो कोणी इथे ऋग्वेद, यजुर्वेद किंवा सामवेद यांपैकी एक जरी ऋच म्हणतो—
गरुड उवाच तस्यैतेष्वेकमप्येव न मन्ये लक्ष्मबोधकम्
गरुड म्हणाले: यापैकी एकही गोष्ट मी समृद्धीचे लक्षण मानत नाही.
लक्ष्मांतरं समाचक्ष्व द्विजबोधकरं प्रसूः
समृद्धीचे दुसरे लक्षण सांग, हे द्विजांना समजावणाऱ्या!
तच्छ्रुत्वा विनता प्राह यस्ते कंठगतोंऽगज
हे ऐकून विनता म्हणाली: जो तुझ्या गळ्यात अडकला आहे, हे बलाढ्य—
द्विजमात्रेपि या हिंसा सा हिंसा कुशलाय न
ब्राह्मणाला अगदी थोडी जरी हानी केली, तरी ती शुभ नाही, आणि त्यातून पुण्य मिळत नाही.
निशम्य काश्यपिरितिप्रसूपादौप्रणम्य च
कश्यपाच्या पत्नीचे शब्द ऐकून, त्याने आदराने वाकून नमस्कार केला.
दूरादालोकयांचक्रे निषादान्मत्स्यजीविनः
त्याने दूरून मत्स्य पकडणारे निषाद लोक पाहिले.
अंधीकृत्य दिशोभागानब्धिरोधस्युपाविशत्
सर्व दिशांना झाकून, तो समुद्राच्या काठावर बसला.
कांदिशीका निषादास्तु विविशुस्तत्र च स्वयम्
कांदिशिक निषाद स्वतः तिथे आत गेले.
जज्वालेंगलसंस्पर्शो द्विजस्तत्कंठकंदलीम् 4.1.50.
त्या द्विजाच्या गळ्यातील दागिन्याचा स्पर्श अग्नीप्रमाणे जळू लागला.
प्रवेश्य कंठतालुस्थं तं विज्ञाय द्विजस्फुटम्
गळ्याच्या मुळाशी अडकलेला ब्राह्मण आहे हे स्पष्ट ओळखले,
तमुद्गीर्णं नरं दृष्ट्वा पक्षिराट्समभाषत
तो मनुष्य बाहेर पडलेला पाहून, पक्षीराज बोलले.
स तदाहेति विप्रोहं पृष्टः सन्गरुडाग्रतः
गरुडासमोर विचारले असता, तो म्हणाला, 'मी ब्राह्मण आहे.'
तं प्रेष्य गरुडो दूरं भक्षयित्वाथ भूरिशः
त्याला दूर पाठवून, गरुडाने मग बरेच जण गिळले.
तं दृष्ट्वा तिग्मतेजस्कं ज्वालाततदिगंतरम्
ज्याचे तेज प्रखर होते, ज्याच्या ज्वाळा सर्व दिशांना पसरल्या आहेत, त्याला पाहून—
ते सन्नह्यंत युद्धाय सज्जीकृत बलायुधाः
ते सर्व युद्धासाठी सज्ज झाले, आपली सेना आणि शस्त्रे तयार केली.
तिर्यग्गतीरविर्नायं नायमग्निः सधूमवान्
हा आडवा जाणा-या धुरकट अग्नीप्रमाणे नाही.
न दैत्येषु प्रभेदृक्स्यान्नाकृतिर्दानवेष्वियम्
अशा प्रकारचा अग्नी दैत्यांमध्ये नाही, आणि ही रूप दानवांमध्येही नाही.
यावत्संभावयंतीति नीतिज्ञा अपि निर्जराः
जोपर्यंत आपली व्यवस्था सांभाळतात, तोपर्यंत नीती जाणणारे सुद्धा अमर राहतात.
निपेतुः पक्षवातेन सायुधाश्च सवाहनाः 4.1.50.
पंखाच्या वाऱ्याने ते सर्व, शस्त्रास्त्रांसह आणि वाहनांसह, खाली कोसळले.