उदितेऽत्रोदिमो नित्यमस्तं यात्यस्तमाप्नुमः
तो उगवला की आपणही रोज इथे उठतो; तो मावळला की आपणही आपल्या अस्ताकडे जातो.
इति व्याकुलितं विश्वं पश्यन्विश्वेश्वरः स्वयम्
असे हे विश्व अस्वस्थ होताना पाहून, विश्वाचा स्वामी स्वतः,
मयूखमालिनं शंभुरालोक्याति सुनिश्चलम्
शंभूने त्या तेजस्वी किरणांनी वेढलेल्या, स्थिर असलेल्या सूर्याला पाहिले.
उवाच च प्रसन्नात्मा श्रीकंठः प्रणतार्तिहृत् 4.1.49.
आणि प्रसन्न मनाचा, शरण आलेल्यांचे दुःख दूर करणारा श्रीकंठ बोलला.
निरुद्धेंद्रियवृत्तित्वाद्ब्रध्नो ध्यानसमाधिना
त्याने ध्यान आणि एकाग्रतेमुळे आपली इंद्रिये आणि त्यांची क्रिया पूर्णपणे आवरली होती.
काष्ठीभूतं तु तं ज्ञात्वा शिवः पस्पर्श पाणिना
तो जणू काही लाकडासारखा स्थिर झाला आहे हे ओळखून शंकरांनी त्याला आपल्या हाताने स्पर्श केला.
तत उन्मीलयांचक्रे लोचने विश्वलोचनः
मग विश्वलोचनाने त्याचे डोळे उघडले.
परिव्यपेतसंतापस्तपनः स्पर्शनाद्विभोः
भगवंताच्या स्पर्शाने त्याचा सारा त्रास आणि जळजळ नाहीशी झाली.
मित्रो नेत्रातिथीकृत्य त्र्यक्षं प्रत्यक्षमग्रतः
मित्राने आपल्या डोळ्यांनी त्रिनेत्राचे स्वागत केले आणि तो त्याच्या समोर उभा राहिला.
भूतनाथ भवभीतिहारक त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
भूतांचे नाथ, जन्ममरणाच्या भीतीचा नाश करणारे, वंदन करणाऱ्यांच्या इच्छा पूर्ण करणारे, मी तुला वंदन करतो.
चंद्रचूडमृड धूर्जटे हर त्र्यक्ष दक्ष शततंतुशातन
चंद्रशेखर, कृपाळू, जटाधारी, हर, त्रिनेत्र, दक्षाचा संहार करणारा, असंख्य बंधनांचा नाश करणारा,
नीललोहित समीहितार्थ दहे(?)द्व्येकलोचन विरूपलोचन
निळा आणि लाल, इच्छित फल देणारा, प्रज्वलित, एक डोळा आणि तीन डोळे असलेला, विचित्र डोळ्यांचा,
वामदेवशितिकंठशूलभृच्चंद्रशेखर फणींद्रभूषण
वामदेव, काळ्या गळ्याचा, त्रिशूळधारी, चंद्रशेखर, फणाधीशाने अलंकृत,
त्र्यंबक त्रिपुरसूदनेश्वर त्राणकृत्त्रिनयनत्रयीमय 4.1.49.
त्र्यंबक, त्रिपुरांचा संहार करणारा, ईश्वर, रक्षण करणारा, तीन डोळ्यांचा मूर्तिमंत,
शर्वरीरहितशर्वसर्वगस्वर्गमार्गसुखदापवर्गद
रात्र नसलेला, सर्वत्र व्यापलेला शर्व, स्वर्गमार्गावर आणि मुक्तीच्या वाटेवर सुख देणारा,
शंकरोग्रगिरिजापते पते विश्वनाथविधिविष्णु संस्तुत
शंकर, उग्र, गिरिजेचे पती, सर्वांचे स्वामी, विश्वनाथ, ब्रह्मा आणि विष्णू यांनी स्तुती केलेले,
विश्वरूपपररूप वर्जितब्रह्मजिह्मरहितामृतप्रद
विश्वस्वरूप, पररूप, वाकडेपणापासून मुक्त, अमृत देणारा,
इत्थं परीत्य मार्तंडो मृडं देवं मृडानिकाम्
अशा प्रकारे मार्तंडाने या शब्दांनी कृपाळू देव मृडाची स्तुती केली.
रविरुवाच देवि त्वदीयचरणांबुजरेणुगौरीं भालस्थलीं वहति यः प्रणतिप्रवीणः
रवि म्हणाले: देवी, जो भक्त तुझ्या कमळपदांचा पावित्र्य धूळ आपल्या कपाळावर मिरवतो, तो खरोखरच वंदन करण्यात कुशल असतो.
श्रीमंगले सकलमंगलजन्मभूमे श्रीमंगले सकलकल्मषतूलवह्ने
श्रीमंगले, सर्व मंगळाचा उगम, श्रीमंगले, सर्व पापे जाळणारी अग्नी,
विश्वेश्वरि त्वमसि विश्वजनस्य कर्त्री त्वं पालयित्र्यसि तथा प्रलयेपिहंत्री
विश्वेश्वरी, तू सर्व जगाची सृष्टीकर्ती आहेस, तू त्यांची पालनकर्ती आहेस आणि प्रलयाच्या वेळी संहारही करतेस.
मातर्भवानि भवती भवतीव्रदुःखसंभारहारिणि शरण्यमिहास्ति नान्या
माते भवानी, तू भीषण दुःखाचा भार दूर करणारी आहेस; इथे दुसरे कोणतेही आश्रय नाही.
ये त्वा स्मरंति सततं सहजप्रकाशां काशीपुरीस्थितिमतीं नतमोक्षलक्ष्मीम्
जे लोक तुझं नेहमी स्मरण करतात, ती सहज तेजाची, कायमची काशी नगरी, वाकलेल्या लोकांसाठी मुक्तीचं घर आहे.
मातस्तवांघ्रियुगलं विमलं हृदिस्थं यस्यास्ति तस्य भुवनं सकलं करस्थम् 4.1.49.
आई, ज्याच्या हृदयात तुझे निर्मळ पाय आहेत, त्याच्या हातात सगळं जग असतं.
त्वं देवि वेदजननी प्रणवस्वरूपा गायत्र्यसि त्वमसि वै द्विजकामधेनुः
तूच देवी, वेदांची जननी, ॐ या पवित्र शब्दाची मूर्ती आहेस; तू गायत्री आहेस आणि ब्राह्मणांसाठी खरी इच्छापूर्ती करणारी गाय आहेस.
गौरि त्वमेव शशिमौलिनि वेधसि त्वं सावित्र्यसि त्वमसि चक्रिणि चारुलक्ष्मीः
तूच गौरी, चंद्रकोर मस्तकावर असलेल्या सृष्टीकर्त्यात आहेस; तू सावित्री आहेस आणि चक्रधारी विष्णूमध्ये सुंदर लक्ष्मी आहेस.
स्तुत्वेति तां स्मरहरार्धशरीरशोभां श्रीमंगलाष्टक महास्तवनेन भानुः
मदनाचा नाश करणाऱ्या शंकराच्या अर्धांगात शोभणाऱ्या तिला, या आठ मंगल स्तोत्रांनी सूर्याने स्तुती केली.
मित्रमन्नेत्रगो नित्यं प्रपश्ये तच्चराचरम्
मी मित्र, माझ्या डोळ्यांनी नेहमी सर्व चराचर जग पाहतो.
मम मूर्तिर्भवान्सूर्य सर्वज्ञो भव सर्वगः
सूर्या, तूच माझं रूप आहेस; सर्वज्ञ आणि सर्वत्र असणारा हो.
सर्वेषां सर्वदुःखानि भक्तानां त्वं निराकुरु
तू सर्व भक्तांचे सर्व दुःख दूर कर.