प्रतिष्ठाप्य महालिंगं गभस्तीश्वर संज्ञितम्
गभस्तीश्वर नावाचे मोठे शिवलिंग तेथे स्थापले होते.
दिव्यवर्षसहस्रं तु शतेन गुणितं मुने
त्या ठिकाणी, एक हजार दिव्य वर्षे, तीही शंभर पट, असे तप केले गेले.
स्वरूपतस्तु तपनस्त्रिलोकीतापनक्षमः
स्वतःच्या स्वरूपात, सूर्याने तीनही लोकांना जाळण्याची ताकद दाखवली.
मयूखैस्तत्र सवितुस्त्रैलोक्यदहनक्षमैः 4.1.49.
त्या ठिकाणी, सवितृचे किरण तीनही लोकांना जाळू शकतील असे तेजस्वी होते.
वैमानिकैर्विष्णुपदे तत्यजे च गतागतम्
विमानात राहणाऱ्या देवांनी विष्णूच्या धामात जन्ममरणाचा फेर बंद केला.
मयूखा एव दृश्यंते तिर्यगूर्ध्वमधोपि च
तेथे फक्त किरणच दिसतात—आडवे, वर, आणि खाली.
तस्यवै महसां राशेस्तपोराशेस्तपोर्चिषाम्
त्या तेजाच्या राशीचे, त्या तपाच्या ढिगाच्या, त्या तपश्चर्येच्या ज्वाळांचे,
सूर्य आत्मास्य जगतो वेदेषु परिपठ्यते
सूर्य हाच या जगाचा आत्मा आहे, असे वेदांमध्ये सांगितले आहे.
जगच्चक्षुरसौ सूर्यो जगदात्मैष भास्करः
हा सूर्य जगाचा डोळा आहे; हा भास्कर जगाचा आत्मा आहे.
तमोंधकूपपतितमुद्यन्नेष दिनेदिने
तो रोज उगवून, अंधकाराच्या खोल विहिरीत पडलेल्यांना वर काढतो.
उदितेऽत्रोदिमो नित्यमस्तं यात्यस्तमाप्नुमः
तो उगवला की आपणही रोज इथे उठतो; तो मावळला की आपणही आपल्या अस्ताकडे जातो.
इति व्याकुलितं विश्वं पश्यन्विश्वेश्वरः स्वयम्
असे हे विश्व अस्वस्थ होताना पाहून, विश्वाचा स्वामी स्वतः,
मयूखमालिनं शंभुरालोक्याति सुनिश्चलम्
शंभूने त्या तेजस्वी किरणांनी वेढलेल्या, स्थिर असलेल्या सूर्याला पाहिले.
उवाच च प्रसन्नात्मा श्रीकंठः प्रणतार्तिहृत् 4.1.49.
आणि प्रसन्न मनाचा, शरण आलेल्यांचे दुःख दूर करणारा श्रीकंठ बोलला.
निरुद्धेंद्रियवृत्तित्वाद्ब्रध्नो ध्यानसमाधिना
त्याने ध्यान आणि एकाग्रतेमुळे आपली इंद्रिये आणि त्यांची क्रिया पूर्णपणे आवरली होती.
काष्ठीभूतं तु तं ज्ञात्वा शिवः पस्पर्श पाणिना
तो जणू काही लाकडासारखा स्थिर झाला आहे हे ओळखून शंकरांनी त्याला आपल्या हाताने स्पर्श केला.
तत उन्मीलयांचक्रे लोचने विश्वलोचनः
मग विश्वलोचनाने त्याचे डोळे उघडले.
परिव्यपेतसंतापस्तपनः स्पर्शनाद्विभोः
भगवंताच्या स्पर्शाने त्याचा सारा त्रास आणि जळजळ नाहीशी झाली.
मित्रो नेत्रातिथीकृत्य त्र्यक्षं प्रत्यक्षमग्रतः
मित्राने आपल्या डोळ्यांनी त्रिनेत्राचे स्वागत केले आणि तो त्याच्या समोर उभा राहिला.
भूतनाथ भवभीतिहारक त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद
भूतांचे नाथ, जन्ममरणाच्या भीतीचा नाश करणारे, वंदन करणाऱ्यांच्या इच्छा पूर्ण करणारे, मी तुला वंदन करतो.
चंद्रचूडमृड धूर्जटे हर त्र्यक्ष दक्ष शततंतुशातन
चंद्रशेखर, कृपाळू, जटाधारी, हर, त्रिनेत्र, दक्षाचा संहार करणारा, असंख्य बंधनांचा नाश करणारा,
नीललोहित समीहितार्थ दहे(?)द्व्येकलोचन विरूपलोचन
निळा आणि लाल, इच्छित फल देणारा, प्रज्वलित, एक डोळा आणि तीन डोळे असलेला, विचित्र डोळ्यांचा,
वामदेवशितिकंठशूलभृच्चंद्रशेखर फणींद्रभूषण
वामदेव, काळ्या गळ्याचा, त्रिशूळधारी, चंद्रशेखर, फणाधीशाने अलंकृत,
त्र्यंबक त्रिपुरसूदनेश्वर त्राणकृत्त्रिनयनत्रयीमय 4.1.49.
त्र्यंबक, त्रिपुरांचा संहार करणारा, ईश्वर, रक्षण करणारा, तीन डोळ्यांचा मूर्तिमंत,
शर्वरीरहितशर्वसर्वगस्वर्गमार्गसुखदापवर्गद
रात्र नसलेला, सर्वत्र व्यापलेला शर्व, स्वर्गमार्गावर आणि मुक्तीच्या वाटेवर सुख देणारा,
शंकरोग्रगिरिजापते पते विश्वनाथविधिविष्णु संस्तुत
शंकर, उग्र, गिरिजेचे पती, सर्वांचे स्वामी, विश्वनाथ, ब्रह्मा आणि विष्णू यांनी स्तुती केलेले,
विश्वरूपपररूप वर्जितब्रह्मजिह्मरहितामृतप्रद
विश्वस्वरूप, पररूप, वाकडेपणापासून मुक्त, अमृत देणारा,
इत्थं परीत्य मार्तंडो मृडं देवं मृडानिकाम्
अशा प्रकारे मार्तंडाने या शब्दांनी कृपाळू देव मृडाची स्तुती केली.
रविरुवाच देवि त्वदीयचरणांबुजरेणुगौरीं भालस्थलीं वहति यः प्रणतिप्रवीणः
रवि म्हणाले: देवी, जो भक्त तुझ्या कमळपदांचा पावित्र्य धूळ आपल्या कपाळावर मिरवतो, तो खरोखरच वंदन करण्यात कुशल असतो.
श्रीमंगले सकलमंगलजन्मभूमे श्रीमंगले सकलकल्मषतूलवह्ने
श्रीमंगले, सर्व मंगळाचा उगम, श्रीमंगले, सर्व पापे जाळणारी अग्नी,