देहि मे कुण्डले देवि सौदासस्त्वां समादिशत्
माझ्याकडे कुंडलं दे, देवी; सौदासाने तुला असं सांगितलं आहे.
अभिज्ञानं त्वमानीय नृपस्य द्विज दर्शय
राजाचा ओळखीचा चिन्ह घेऊन ये आणि ते त्याला दाखव, ब्राह्मण.
स गत्वा त्वरितं भूपमभिज्ञानमयाचत
तो लगेच राजाकडे गेला आणि ओळखीचं चिन्ह मागितलं.
गत्वैवं ब्रूहि तां साध्वीं मम वाक्यं द्विजोत्तम
तू त्या सती स्त्रीकडे जाऊन माझं हे वचन सांग, श्रेष्ठ ब्राह्मण.
ततोऽसौ प्रददौ तस्मै गृह्ण मे कुण्डले द्विज
मग त्याने त्याला कुंडलं देत म्हटलं, 'हे कुंडलं घे, ब्राह्मण.'
एते च वांछते नित्यं तक्षको द्विज कुण्डले कौतुकात्पुनरागत्य राजानं वाक्यमब्रवीत्॥7.3.2.
तक्षक नेहमी ही कुंडलं मिळवायचा प्रयत्न करतो, ब्राह्मण; कुतूहलाने तो पुन्हा आला आणि राजाला सांगितलं.
अभिज्ञानान्मया भूप सम्प्राप्ते दीप्तकुण्डले
राजा, जेव्हा तेजस्वी कुंडले आली, तेव्हा मी त्यांना त्यांच्या चिन्हांवरून ओळखले.
कौतुकाद्वद मे राजन्स्वकार्ये च यथास्थितम्
राजा, मला उत्सुकता आहे, म्हणून कृपया सांग, आणि तुझ्या स्वतःच्या गोष्टीही जशा आहेत तशा सांग.
असन्तुष्टा दुर्गतिदाः सद्यो मम यथा पुरा
जे असमाधानी आहेत आणि संकट आणतात, ते पूर्वीप्रमाणे लगेचच माझ्यासाठी तसे झाले.
एतावान्मम शापोऽयं वसिष्ठस्य महात्मनः
महात्मा वसिष्ठ यांनी मला दिलेला शाप इतकाच आहे.
तदा दोषविनिर्मुक्तो भविष्यसि न संशयः सात्त्विकं धाम चापन्नो गच्छ विप्र नमोऽस्तु ते
मग तू दोषमुक्त होशील, यात शंका नाही. सात्त्विक लोकांत जाऊन, ब्राह्मण, तुला माझा नमस्कार.
गच्छंश्चातिक्षुधाविष्टो ऽपश्यद्बिल्वफलानि सः
जात असताना, त्याला प्रचंड भूक लागली होती आणि त्याने बेलाची फळे पाहिली.
ततः कृष्णाजिने बद्ध्वा कुण्डले न्यस्य भूतले
मग त्याने काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीत कुंडले बांधली आणि ती जमिनीवर ठेवली.
एतस्मिन्नेव काले तु तक्षकः पन्नगोत्तमः
त्याच वेळी, सर्पांमध्ये श्रेष्ठ असलेला तक्षक तिथे आला.
अथोत्तंकः फलाहारी अवतीर्य धरातले
मग उत्तंकाने फळे गोळा केली आणि तो जमिनीवर उतरला.
स दृष्ट्वा सम्मुखं प्राप्तं समीपं पन्नगोत्तमः 7.3.2.
तो समोर येत असताना, सर्पांचा श्रेष्ठ तक्षक त्याला जवळ येताना पाहत होता.
उत्तंकोऽपि बिलं प्राप्तः प्रविश्य तमसावृतम्
उत्तंकही त्या बिलाजवळ पोहोचला आणि अंधारात लपलेल्या त्या बिलात शिरला.
तं तथा दुःखितं दृष्ट्वा सक्लेशं गुरुकार्यतः
गुरुच्या कामामुळे खूप दुःखी आणि त्रासलेला तो पाहून—
ततो विदारयामास स शीघ्रं धरणीतलम्
मग त्याने पटकन धरतीचे पृष्ठ फाडले.
सोऽपश्यद्वाजिनं तत्र सर्वश्वेतं गुणान्वितम्
तिथे त्याने पूर्णपणे पांढरा आणि गुणी असा घोडा पाहिला.
स चकार तथा शीघ्रं ततो धूमो व्यजायत
त्याने ते त्वरित केले आणि मग धूर उठू लागला.
ततश्च व्याकुलाः सर्वे पन्नगाः समुपाद्रवन् उत्तंकाय ततो दत्त्वा प्रणिपत्य ययुर्गृहम्
मग सर्व सर्प घाबरून धावत आले; त्यांनी कुंडले उत्तंकाला दिली, वंदन केले आणि घरी परतले.
यस्त्वयाऽऽराधितः पूर्वमुपाध्यायनिदेशतः
ज्याची तू पूर्वी उपाध्यायाच्या सांगण्यावरून पूजा केली होतीस—
ज्ञात्वा त्वां दुःखितं प्राप्तमिह प्राप्तः कृपापरः
तू दुःखी अवस्थेत इथे आलास हे कळल्यावर, दयाळू तो तुझ्यासाठी आला.
नयामि तत्र यत्रास्ते गुरुः सर्वगुणालयः
मी तुला तिथे नेईन, जिथे सर्व सद्गुणांचे माहेरघर असलेले गुरु राहतात.
तत्क्षणात्समनुप्राप्तो गौतमस्य निवेशनम् 7.3.2.
त्या क्षणी तो गौतमांच्या घरी पोहोचला.
स्नाता चाभ्येत्य भर्तारं साध्वी वाक्यमुवाच ह
स्नान करून, ती सती आपल्या पतीजवळ आली आणि म्हणाली,
शिथिलो गुरुकृत्येषु स यदालक्षितो मया
जेव्हा मी पाहिलं की तो गुरुंच्या कामात निष्काळजी झाला आहे,
प्रसन्नवदनो हृष्टः कुण्डलाभ्यां समन्वितः
तो आनंदी, प्रसन्न चेहऱ्याचा आणि कुंडलं घातलेला दिसत होता.
सा दृष्ट्वा तत्क्षणात्साध्वी कर्णाभ्यां संन्यवेशयत्
हे पाहून, त्या सतीने लगेच ती कुंडलं आपल्या कानात घातली.