वरं हि तत्काशिरजोति पावनं रजस्तमोध्वंसि शशिप्रभोज्ज्वलम्
काशीच्या चंद्रप्रकाशासारख्या उजळ धुळीचं स्पर्श मिळणं, मनातील आसक्ती आणि अज्ञान दूर करणं, हेच खरं भाग्य आहे.
न देवलोको न च सत्यलोको न नागलोको मणिकर्णिकायाः
देवतांचे लोक, सत्यलोक किंवा नागलोक — यापैकी कुठलंच मणिकर्णिकेला समकक्ष नाही.
महामहोभूर्मणिकर्णिकास्थली तमस्ततिर्यत्र समेति संक्षयम्
मणिकर्णिकेची ती पवित्र भूमी, जिथे सगळं अज्ञान आणि अंधार संपून जातो.
किमु निर्वाणपदस्य भद्रपीठं मृदुलं तल्पमथोनुमोक्षलक्ष्म्याः
मग मुक्तीच्या त्या शुभ आसनाचं, मऊ शय्येचं किंवा अंतिम मोक्षसंपत्तीचं काय वर्णन करावं?
समतीतविमुक्तजंतुसंख्या क्रियते यत्र जनैः सुखोपविष्टैः
जिथे सुखाने बसलेले लोक, मुक्त झालेले जीव किती आहेत याची मोजणी करतात.
पुनर्विज्ञापयामास काशीप्राप्त्यै पिनाकिनम्
तिने पुन्हा काशीप्राप्तीसाठी पिनाकधारी देवतेची प्रार्थना केली.
श्रीपार्वत्युवाच प्रमथाधिप सर्वेश नित्यस्वाधीनवर्तन
श्री पार्वती म्हणाली — प्रमथांचे स्वामी, सर्वांचे अधिपती, सदैव आपल्या इच्छेने वावरणारे प्रभु,
स्कन्द उवाच जितपीयूषमाधुर्यां काशीस्तवनसुंदरीम् 4.1.44.
स्कंद म्हणतो — काशीच्या स्तुतीचे मधुर आणि अमृताहून गोड वर्णन सांगितले गेले आहे.
श्रीदेवदेव उवाच अयि प्रियतमे गौरि त्वद्वा गमृतसीकरैः
श्री देवदेव म्हणाले — प्रिय गौरी, तुझे शब्द अमृताच्या थेंबांनी ओतप्रोत आहेत.
त्वं जानासि महादेवि मम यत्तन्महद्व्रतम्
महा देवी, तू माझं ते महान व्रत जाणतेस.
पितामहस्य वचनाद्दिवोदासे महीपतौ
पितामहांच्या आज्ञेने, दिवोदास या राजाला
कथं स राजा धर्मिष्ठः प्रजापालनतत्परः
तो राजा धर्मनिष्ठ आहे आणि प्रजेसाठी नेहमी तत्पर असतो, असं कसं?
अधर्मवर्तिनो यस्माद्विघ्नः स्यान्नेतरस्य तु
जो अधर्माने वागतो त्याला अडथळा आणला तर काही दोष नाही; पण उलट झालं तर,
धर्मवर्त्मानुसरतां यो विघ्नं समुपाचरेत्
जो धर्माच्या मार्गावर चालणाऱ्यांना अडथळा आणतो,
विनाच्छिद्रेण तं भूपं नोत्सादयितुमुत्सहे
त्या राजामध्ये काही दोष नसताना, मी त्याला नष्ट करू शकत नाही.
न जरा तमतिक्रामेन्न तं मृत्युर्जिर्घांसति
त्याला ना म्हातारपण जमतं, ना मृत्यू त्याच्याजवळ येतो.
इति संचिंतयन्देवो योगिनीचक्रमग्रतः
अशा प्रकारे विचार करत देव योगिनींच्या मंडळासमोर उभा राहिला.
अथ देव्या समालोच्य व्योमकेशो महामुने 4.1.44.
मग त्या देवीशी सल्ला करून, व्योमकेशाने त्या महान ऋषीशी बोलायला सुरुवात केली.
सत्वरं यात योगिन्यो मम वाराणसीं पुरीम्
योगिनींनो, लवकर माझ्या वाराणसी या नगरीत जा.
स्वधर्मविच्युतः काशीं यथा तूर्णं त्यजेन्नृपः
जसा एखादा राजा आपल्या कर्तव्यापासून दूर गेला की पटकन काशी सोडून जातो,
यथा पुनर्नवीकृत्य पुरीं वाराणसीमहम्
तसंच मीही वाराणसी नगरीला पुन्हा नव्याने उभं करीन.
इति प्रसादमासाद्य शासनं शिरसा वहन्
त्याच्या कृपा मिळवून, त्याचं आदेश डोक्यावर घेत,
ययुराकाशमाविश्य मनसोप्य तिरंहसा
त्या आकाशात प्रवेश करून, मनाने अतिशय वेगाने निघून गेल्या.
अद्य धन्यतराः स्मो वै देवदेवेन यत्स्वयम्
आज आपण खरोखरच धन्य झालो आहोत, कारण देवांचा देव स्वतः,
अद्य सद्यो महालाभावभूतां नोतिदुर्लभौ
आज आपण सहजपणे मोठं भाग्य मिळवलं, जे इतकं दुर्लभ नाही.
इति मुदितमनाः स योगिनीनां निकुरंवस्त्वथमंदराद्रिकुंजात्
अशा आनंदी मनाने त्या योगिनींचा समूह मंदार पर्वताच्या गुंफांमधून बाहेर पडला.
स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्
त्याने आपल्या लांब डोळ्यांच्या निर्मितीचं, जी फळाला आली होती, कौतुक केलं.
दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः
दैवी राजवाड्यांच्या माळांवरच्या पताका कोवळ्या पानांसारख्या फडफडत होत्या.
चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः
राजवाडे माणिकांनी सजलेले होते आणि त्यातून पसरलेली किरणं चमकत होती.
देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम्
आपलं दैवतपण मायेत लपवून, त्याने भिक्षेकऱ्याला शोभेल असा वेष घेतला.