आरोप्य शूद्रां शयने विप्रो गच्छेदधोगतिम्
जो ब्राह्मण शूद्र स्त्रीला आपल्या पलंगावर घेतो, तो नीच अवस्थेला जातो.
दैवपित्र्यातिथेयानि तत्प्रधानानि यस्य तु
ज्याचं मुख्य लक्ष देव, पितर आणि पाहुण्यांच्या पूजेकडे असतं—
जामयो यानि गेहानि शपंत्यप्रतिपूजिताः
घरातल्या बायका जर योग्य सन्मान न मिळाल्यास शाप देतात.
तदभ्यर्च्याः सुवासिन्यो भूषणाच्छादनाशनैः
म्हणून त्यांचा सन्मान दागिने, वस्त्र आणि उत्तम जेवण देऊन करावा.
यत्र नार्यः प्रमुदिता भूषणाच्छादनाशनैः
जिथे बायका दागिने, वस्त्र आणि जेवणामुळे आनंदी असतात—
यत्र तुष्यति भर्त्रा स्त्री स्त्रिया भर्ता च तुष्यति 4.1.40.
जिथे बायको नवऱ्यामुळे आणि नवरा बायकोमुळे समाधानी असतो—
अहुतं च हुतं चैव प्रहुतं प्राशितं तथा
जे अर्पण न केलेले, अर्पण केलेले, उत्तम अर्पण केलेले आणि खाल्लेले आहे—
जपोऽहुतोहुतो होमः प्रहुतो भौतिको बलिः
जप हे न अर्पण केलेले आहे; अग्नीत होम अर्पण केलेले आहे; प्राण्यांना दिलेले उत्तम अर्पण आहे; आणि अन्नदान हे भौतिक अर्पण आहे.
पंचयज्ञानिमान्कुर्वन्ब्राह्मणो नावसीदति
जो ब्राह्मण हे पाच यज्ञ करतो, तो कधीही संकटात सापडत नाही.
ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेद्बाहुजातमनामयम्
त्याने सुशिक्षित, चांगल्या घरात जन्मलेला आणि निरोगी ब्राह्मणाकडे सल्ला विचारावा.
जातमात्रः शिशुस्तावद्यावदष्टौ समाः स्मृताः
नवजात मूल आठ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत तसंच मानलं जातं.
भरणं पोष्यवर्गस्य दृष्टादृष्टफलोदयम्
आपल्या आश्रितांचा सांभाळ केल्याने दिसणारे आणि अदृश्य दोन्ही प्रकारचे फळ मिळते.
मातापितागुरुपत्नीः त्वपत्यानि समाश्रिताः
आई, वडील, गुरूंची पत्नी आणि आपली मुलं यांची काळजी घ्यावी.
स जीवति पुमान्योऽत्र बहुभिश्चोपजीव्यते
जो पुरुष इथे अनेकांच्या आधारावर जगतो, तोच खऱ्या अर्थाने जगतो.
दीनानाथविशिष्टेभ्यो दातव्यं भूतिकाम्यया
गरीब, अनाथ आणि विशेष लोकांना पुण्याच्या इच्छेने दान द्यावं.
विभागशीलसंयुक्तो दयावांश्च क्षमायुतः 4.1.40.
जो माणूस वाटपात न्याय राखतो, दयाळू आहे आणि संयमी आहे—
शर्वरीमध्य यामौ यौ हुतशेषं च यद्धविः
रात्रीच्या दोन संध्याकाळी आणि अग्नित दिलेल्या नैवेद्याचे उरलेले अन्न—
नवैतानि गृहस्थस्य कार्याण्यभ्यागते सदा
हे सर्व गृहस्थाने पाहुणा आल्यावर नेहमी करायचे नसतात.
अभ्युत्थानमिहायात सस्नेहं पूर्वभाषणम्
पाहुणा आल्यावर त्याच्या स्वागतासाठी उठणे, प्रेमाने जवळ जाणे आणि आधी बोलणे—
तथेषद्व्यययुक्तानि कार्याण्येतानि वै नव
अशा प्रकारे, थोड्या खर्चात होणारी ही नऊ कामे नक्कीच करावीत.
शय्यातृणजलाभ्यंग दीपा गार्हस्थ्य सिद्धिदाः
पलंग, गवत, पाणी, अंगाला लावण्याची वस्तू आणि दिवा—हे गृहस्थाश्रमात यश मिळवून देतात.
पैशुन्यं परदाराश्च द्रोहः क्रोधानृताप्रियम्
दुसऱ्याची निंदा, परस्त्री, फसवणूक, राग, खोटे बोलणे आणि कठोर शब्द—
नवावश्यककर्माणि कार्याणि प्रतिवासरम्
ही नऊ आवश्यक कर्तव्ये दररोज पार पाडावीत.
वेश्वदेवं तथातिथ्यं नवमं पितृतर्पणम्
गृहातील देवांची पूजा, पाहुण्यांचे स्वागत आणि नववे म्हणजे पितरांना तर्पण—
जन्मर्क्षं मैथुनं मंत्रो गृहच्छिद्रं च वंचनम्
जन्मदिवस, मैथुन, मंत्र, घरातील गुपित उघड करणे आणि फसवणूक—
नवैतानि प्रकाश्यानि रहः पापमकुत्सितम् कन्यादानं गुणोत्कर्षो नान्यत्केनापि कुत्रचित् ।। 4.1.40.
ही नऊ गोष्टी कधीच उघड करायच्या नाहीत; गुप्त पापाची तिरस्कार करू नये. कन्यादान आणि गुणांची श्रेष्ठता—हेच सर्वत्र सांगावे.
पात्र मित्र विनीतेषु दीनानाथोपकारिषु
पात्र, मित्र, नम्र, गरीब व निराधारांना मदत करणाऱ्यांना—
निष्फलं नवसूत्सृष्टं चाटचारणतस्करे
चाटूकार, भटक्या आणि चोर यांना नवीन वस्तू देणे व्यर्थ आहे.
आपस्त्वपि न देयानि नववस्तूनि सर्वथा
पाणी सुद्धा नवीन वस्तू म्हणून कोणत्याही प्रकारे द्यायचे नाही.
न्यासाधीकुलवृत्तिं च निक्षेपं स्त्रीधनं सुतम्
ठेव, आश्रितांची उपजीविका, सांभाळलेली वस्तू, स्त्रीचे धन आणि मुलगा—