वाणीलक्ष्मीक्षमाश्रद्धाप्रज्ञास्वाहास्वधादयः
वाणी, लक्ष्मी, क्षमा, श्रद्धा, प्रज्ञा, स्वाहा, स्वधा आणि इतर,
इयं मम महाशक्तिर्गौरी माया जगत्प्रसूः
हीच माझी महान शक्ती आहे—गौरी, माया, जगाची जननी.
शक्त्यानयान्वितः सर्गरक्षासंहृतिविभ्रमः
या शक्तीमुळे सृष्टी, पालन, संहार आणि हालचाल घडते.
अपवाहितमोहस्त्वं महिमा मे विचारय
मोह दूर झाल्यावर, माझ्या महिम्याचा विचार कर.
ततो मद्रूपशालिन्या आधिपत्यं क्षितेर्गतः
माझ्या रूपाचा प्रभाव लाभून, त्याने पृथ्वीचे राज्य मिळवले.
पुनः पुरंदरत्वेन भुक्तदिव्यसुखश्चिरम्
पुन्हा पुरंदर म्हणून, त्याने दीर्घकाळ दिव्य सुखांचा अनुभव घेतला.
नंदिकेश्वर उवाच इत्युक्त्वांतर्हिते देवे राजा वज्रांगदः कृती
नंदिकेश्वर म्हणाले: असे सांगून देव अदृश्य झाले; राजा वज्रांगद हा कृतार्थ राहिला.
इत्थं ते कथितं साधो शिवभक्तविजृंभणम्
हे साधो, मी तुला शिवभक्तीचा विस्तार सांगितला.
किं वाचां विस्तरेणात्र शोणशैलप्रदक्षिणा 1.3.2.24.
इथे जास्त बोलण्याची गरज नाही; शोण पर्वती प्रदक्षिणा पुरेशी आहे.
विषुवायनसंक्राति व्यतीपातादिपर्वसु
विषुव, आयनसंगमन आणि इतर शुभ काळात,
न क्षेत्रमरुणादस्ति नास्ति देवोऽरुणेश्वरात्
अरुणापेक्षा पवित्र क्षेत्र नाही आणि अरुणेश्वरापेक्षा श्रेष्ठ देव नाही.
इति कथयति नंदिकेश्वरेस्मिन्पुलकितसर्ववपुर्मृकण्डुपुत्रः
नंदिकेश्वर असे सांगत असताना, मृकंडुपुत्राचा सर्व देह आनंदाने भरून गेला.
अथ तृतीयमर्बुदखण्डं प्रारभ्यते व्यास उवाच ॐनमोनंताय सूक्ष्माय ज्ञानगम्याय वेधसे
आता तिसरे अर्बुदखंड सुरू होते. व्यास म्हणाले: ॐ, अनंत, सूक्ष्म, ज्ञानाने गाठता येणारा, सृष्टीकर्ता यांना नमस्कार.
मन्वंतराणि सर्वाणि सृष्टिश्चैव पृथग्विधा
सर्व मन्वंतरं आणि विविध सृष्टी,
अधुना श्रोतुमिच्छामस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्
आता आम्हाला तीर्थांचे श्रेष्ठ माहात्म्य ऐकायचे आहे.
तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च तेषां संख्या कृता पुरा
ती संख्या प्राचीन काळी तीन कोटी आणि अर्धा कोटी इतकी होती.
क्षेत्राणि सरितश्चैव पर्वताश्च नदा स्तथा
पवित्र क्षेत्रे, नद्या, पर्वत आणि प्रवाह,
तेषां मध्येऽर्बुदोनाम सर्वपापहरोऽनघः
त्यांच्यात अर्बुद नावाचा, सर्व पापांचा नाश करणारा, पवित्र असा क्षेत्र आहे.
पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानदानादिकैर्यथा
सर्व तीर्थे स्नान, दान आणि इतर विधींनी शुद्ध करतात.
कथं वासिष्ठमाहात्म्यात्प्रथितो धरणीतले
वसिष्ठांचे माहात्म्य पृथ्वीवर कसे प्रसिद्ध झाले?
कानि तीर्थानि मुख्यानि ह्यर्बुदे संति पर्वते
अर्बुद पर्वती कोणती मुख्य तीर्थस्थाने आहेत?
अर्बुदस्य द्विजश्रेष्ठा माहात्म्यं च यथा श्रुतम् ॥ 7.3.1.
द्विजश्रेष्ठा, अर्बुदाचे माहात्म्य जसे ऐकले तसे सांगतो.
वसिष्ठो नाम देवर्षिः पितामहसमुद्भवः
वसिष्ठ नावाचा एक दिव्य ऋषी होता, जो ब्रह्मदेवाच्या मनातून उत्पन्न झाला होता.
नियतो नियताहारः सर्वभूतहिते रतः
तो नेहमी संयमी, मोजकेच अन्न घेणारा आणि सर्व जीवांच्या कल्याणात रमणारा होता.
पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे जपहोमपरायणः नंदिनीति सुविख्याता सा वै कामदुघा शुभा
उन्हाळ्यात तो पंचाग्नि साधना करत असे, तसेच जप आणि होम यात मग्न असे. त्याच्याकडे नंदिनी नावाची, सर्वांना हवी ती इच्छा पूर्ण करणारी आणि प्रसिद्ध अशी गाय होती.
सा कदाचिद्धरापृष्ठे भ्रममाणा तृणाशया
एकदा ती गाय पृथ्वीवर फिरत असताना गवत खात होती.
एतस्मिन्नेव काले तु भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः
त्याच वेळी, प्रखर तेजाचा भगवंत (सूर्य) तिथे होता.
तस्याः क्षीरेण नित्यं स सायं प्रातर्द्विजो मुनिः
तो ऋषी, जो द्विज होता, नेहमी सकाळी आणि संध्याकाळी तिचे दूध घेत असे.
अथ चिंतापरो विप्रः प्रायश्चित्तभयाद्ध्रुवम्
मग तो ब्राह्मण प्रायश्चित्ताच्या भीतीने चिंतेत पडला.
स तच्छ्वभ्रमथासाद्य भूंभारावमथाशृणोत्
तो त्या खड्ड्याजवळ गेला आणि पृथ्वीला तिच्या ओझ्याने कळवळताना ऐकले.