लक्षणानि परीक्ष्यादौ ततः कन्यां समुद्वहेत्
मुलीचे गुण आधी नीट पाहावेत, त्यानंतरच तिच्याशी विवाह करावा.
ब्रह्मचारि समाचार इति ते समुदी रितः
ब्रह्मचारी कसा वागावा हे तुला सांगितले.
स्कंद उवाच सदा गृही सुखं भुंक्ते स्त्री लक्षणवती यदि
स्कंद म्हणाले: जर पत्नी गुणी असेल तर गृहस्थाला नेहमी सुख मिळते.
वपुरावर्तगंधाश्चच्छाया सत्वं स्वरो गतिः
तिचे रूप, सुवास, सावली, स्वभाव, आवाज आणि चालणे—
आपादतलमारभ्य यावन्मौलिरुहं क्रमात्
पायाच्या तळव्यापासून ते डोक्यावरील केसांपर्यंत एकेक अंग पाहावे—
आदौ पादतलं रेखास्ततोंगुष्ठांगुली नखाः
सर्वप्रथम पायाचे तळवे, त्यावरील रेषा, बोटे, बोटांचे नख—
ऊरू कटी नितंबस्फिग्भगो जघन बस्तिके
मांड्या, कंबरेचा भाग, नितंब, मागचा भाग, योनी, खालचा पोट, मूत्राशय—
रोमाली हृदयं वक्षो वक्षोजद्वयचूचुकम् ।। जत्रुस्कंधां सकक्षादोर्मणिबंध करद्वयम्
केसांची रेषा, हृदय, छाती, स्तनांची टोके, मान, खांदे, बगल, बाहूवरील दागिने, दोन्ही हात—
पाणिपृष्ठं पाणितलं रेखांगुष्ठांगुली नखाः
हाताचा पाठीमागचा भाग, तळवा, रेषा, अंगठा, बोटे, नखे—
कपोलौ वक्त्रमधरोत्तरोष्ठौ द्विजजिह्विकाः
गाल, चेहरा, खालचा व वरचा ओठ, दात, जीभ—
पक्ष्म भ्रूकर्णभालानि मौलि सीमंतमौलिजाः
डोळ्यांच्या पापण्या, भुवया, कान, कपाळ, डोक्याचा टिळा, मागचा भाग, केस—
स्त्रीणां पादतलं स्निग्धं मांसलं मृदुलं समम् 4.1.37.
स्त्रियांचे पायाचे तळवे गुळगुळीत, मांसल, मऊ आणि सम आहेत.
रूक्षं विवर्णं परुषं खंडितप्रतिबिंबकम्
जर ते खरखरीत, रंग उडालेले, कडक किंवा तुटलेली छाया असले तर—
चक्र स्वस्तिक शंखाब्ज ध्वजमीनातपत्रवत्
पायावर चक्र, स्वस्तिक, शंख, कमळ, ध्वज, मासा किंवा छत्र यांची खूण असेल—
भवेदखंडभोगायोर्द्ध्वामध्यांगुलिसंगता
रेषा सलग, वरच्या किंवा मधल्या बोटांमध्ये मिळालेल्या असतील—
उन्नतो मांसलोंगुष्ठो वर्तुलोतुलभोगदः
अंगठा उंच, मांसल, गोल आणि मुसळीप्रमाणे असेल तर सुख मिळते.
विधवा विपुलेन स्याद्दीर्घांगुष्ठेन दुर्भगा
विधवा स्त्रीच्या अंगठ्याचा आकार मोठा आणि लांब असतो; तिच्या आयुष्यात नेहमीच दुर्दैव असते.
दीर्घांगुलीभिः कुलटा कृशाभिरतिनिर्धना
ज्या स्त्रीच्या बोटा लांब असतात, ती स्वैराचारिणी असते; आणि ज्या बोटा खूप सडपातळ असतात, ती अत्यंत गरीब असते.
चिपिटाभिर्भवेद्दासी विरलाभिर्दरिद्रिणी
ज्या स्त्रीच्या बोटा चपट्या असतात, ती दासी होते; आणि ज्या बोटा विरळ असतात, ती नेहमी गरिबीत राहते.
हत्वा बहूनपि पतीन्परप्रेष्या तदा भवेत्
अशी स्त्री अनेक पतींना मारूनही शेवटी दुसऱ्याच्या अधीन राहते.
सा पांसुला प्रजायेत कुलत्रयविनाशिनी
ती स्त्री मातीने माखलेली जन्म घेते आणि तीन कुटुंबांचा नाश करणारी असते.
सा निहत्य पतिं योषा द्वितीयं कुरुते पतिम् 4.1.37.
पतीला मारणारी स्त्री दुसरा पती स्वीकारते.
पतिद्वयं निहंत्याद्या द्वितीया च पतित्रयम्
पहिली स्त्री दोन पती मारते; दुसरी तीन पतींचा अंत करते.
प्रदेशिनी भवेद्यस्या अंगुष्ठाव्यतिरेकिणी
जिचा अंगठा इतर बोटांपेक्षा जास्त नाही, तिला 'प्रदेशिनी' म्हणतात.
स्निग्धाः समुन्नतास्ताम्रा वृत्ताः पादनखाः शुभाः
मऊ, उंच, तांबूस आणि गोल नखं शुभ मानली जातात.
राज्ञीत्वसूचकं स्त्रीणां पादपृष्ठं समुन्नतम्
स्त्रीच्या पायाच्या तळव्याचा उंचपणा राजसत्ता दर्शवतो.
दरिद्रा मध्यनम्रेण शिरालेन सदाध्वगा
जिच्या पायाचा मधला भाग खाली गेलेला आणि शिरा दिसतात, ती स्त्री नेहमी गरीब आणि भटकंती करणारी असते.
गूढौ गुल्फौ शिवायोक्तावशिरालौ सुवर्तुलौ
गुप्त आणि गोलाकार टाच शुभ मानल्या जातात.
समपार्ष्णिः शुभा नारी पृथुपार्ष्णिश्च दुर्भगा
जिच्या टाचा सारख्या असतात, ती स्त्री शुभ असते; आणि ज्या टाचा रुंद असतात, ती दुर्दैवी असते.
रोमहीने समे स्निग्धे यज्जंघे क्रमवर्तुले
ज्या पायाच्या पोटऱ्या केसांशिवाय, मऊ आणि सम गोल असतात, त्या सुंदर मानल्या जातात.