गृहाश्रमं समाश्रित्य यः पुनर्ब्रह्मचर्यभाक्
जो गृहस्थाश्रमात जाऊन पुन्हा ब्रह्मचर्य स्वीकारतो—
अनाश्रमी न तिष्ठेत दिनमेकमपि द्विजः
द्विजाने एक दिवसही आश्रमाशिवाय राहू नये.
जपं होमं व्रतं दानं स्वाध्यायं पितृतर्पणम्
जप, होम, व्रत, दान, स्वाध्याय आणि पितरांना तर्पण—
मेखलाजिनदंडाश्च लिंगं स्याद्ब्रह्मचारिणः
मेखला, मृगाची कातडी आणि दंड हे ब्रह्मचारीची चिन्हे आहेत.
त्रिदंडादि यतेरुक्तमुपलक्षणमत्र वै
संन्याश्याच्या दंड व इतर वस्तूंचा येथे केवळ चिन्ह म्हणून उल्लेख केला आहे.
जीर्णं कमंडलुं दंडमुपवीताजिने अपि
जुना कमंडलू, दंड, उपवित व मृगाची कातडी यांचा वापर करावा.
विदध्यात्षोडशे वर्षे केशांतकर्म च क्रमात् 4.1.36.
सोळाव्या वर्षी केस कापण्याचा विधी योग्य क्रमाने करावा.
तपो यज्ञ व्रतेभ्यश्च सर्वस्माच्छुभकर्मणः
तप, यज्ञ, व्रत आणि सर्व शुभ कर्मे करावीत.
वेदारंभे विसर्गे च विदध्यात्प्रणवं सदा
वेदाध्ययन सुरू करताना आणि संपवताना नेहमी 'ॐ' उच्चारावा.
वेदस्य वदनं प्रोक्तं गायत्री त्रिपदा परा
वेदाचा पाठ म्हणजे गायत्री, ही श्रेष्ठ व तीन चरणांची आहे असे म्हटले आहे.
सहस्रं साधिकं किंचित्त्रिकमैतज्जपन्यमी
ही गायत्री रोज तीन वेळा, एक हजाराहून थोडे अधिक वेळा जपावी.
अत्यब्दमिति योभ्यस्येत्प्रतिघस्रमनन्यधीः
जो कोणी हे एक वर्षाहून अधिक काळ एकाग्रतेने करतो—
त्रिवर्णमयमोंकारं भूर्भुवःस्वरिति त्रयम्
त्रैवर्णिक 'ॐ' म्हणजे 'भूः', 'भुवः' आणि 'स्वः' हे तीनही आहेत.
एतदक्षरमेनां च जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम्
ही अक्षरे आणि व्याहृतीपूर्वक गायत्रीसह जप करावा.
विधिक्रतोर्दशगुणं जपस्यफलमश्नुते
जप केल्याने विधीच्या दहा पट अधिक फळ मिळते.
उपांशुस्तच्छतगुणः सहस्रो मानसस्ततः
हळू आवाजात जप केल्यास शंभर पट, आणि मनात केल्यास हजार पट फळ मिळते.
अधीत्यवेदान्वेदौ वा वेदं वा शक्तितो द्विजः 4.1.36.
द्विजाने शक्य तितके वेद, एखादा वेद किंवा सर्व वेदांचा अभ्यास करावा.
श्रुतिमेव सदाभ्यस्येत्तपस्तप्तुं द्विजोत्तमः
श्रेष्ठ द्विजाने नेहमी वेदाचा अभ्यास करून तप करावे.
हित्वा श्रुतेरध्ययनं योन्यत्पठितुमिच्छति
जो वेदाध्ययन सोडून दुसरे काही शिकू इच्छितो—
उपनीय च वै शिष्यं वेदमध्यापयेद्द्विजः
शिष्याचा उपनयन करून द्विजाने त्याला वेद शिकवावा.
योध्यापयेदेकदेशं श्रुतेरंगान्यथापि वा
त्याने वेदाचा एखादा भाग किंवा त्याचे उपविषय योग्यतेनुसार शिकवावे.
यथाविधि निषेकादि यः कर्म कुरुते द्विजः
जो द्विज विधिप्रमाणे गर्भाधानापासून सर्व कर्मे करतो—
अग्न्याधेयं पाकयज्ञानग्निष्टोमादिकान्मखान्
पवित्र अग्नीची स्थापना, घरगुती यज्ञ, आणि अग्निष्टोमासारखे सोमयज्ञ —
उपाध्यायाद्दशाचार्य आचार्यात्तु शतं पिता
उपाध्यायापासून दहा पट, आचार्यापासून शंभर पट, आणि वडिलांकडून —
विप्राणां ज्ञानतो ज्यैष्ठ्यं बाहुजानां तु वीर्यतः
ब्राह्मणांमध्ये वयाचा मान ज्ञानावर असतो; तर क्षत्रियांमध्ये तो शौर्यावर असतो.
स्वप्ने सिक्त्वा ब्रह्मचारी द्विजः शुक्रमकामतः 4.1.36.
जर एखादा ब्रह्मचारी द्विज स्वप्नात अनिच्छेने वीर्यस्राव करतो —
स्वधर्मनिरतानां च वेदयज्ञक्रियावताम्
जे आपापल्या धर्मात निष्ठावान आहेत आणि वेद व यज्ञकर्मे करतात —
अकृत्वा भैक्ष्यचरणमसमिध्य हुताशनम्
भिक्षा मागण्याचा नियम न पाळता, किंवा अग्नी प्रज्वलित न करता —
यथेष्टचेष्टो नभवेद्गुरोर्नयनगोचरे
गुरू समोर असताना मनाप्रमाणे वागू नये.
गुरुनिंदाभवेद्यत्र परिवादस्तु यत्र च
जिथे गुरूची निंदा होते, किंवा जिथे अपमान केला जातो —