अधीते गुरुणा हूतः प्राप्तं तस्मै निवेदयेत्
गुरूने शिकवलेले ज्ञान मिळाल्यावर त्याला सांगावे.
अध्याप्याधर्मतोनार्थात्साध्वाप्तज्ञानवित्तदाः
अन्याय किंवा फायद्यासाठी शिकवू नये; फक्त सद्गुणी, ज्ञानप्राप्त आणि दान करणाऱ्यांना शिकवावे.
धारयेन्मेखलादंडोपवीताजिनमेव च
मेखला, दंड, उपवित आणि मृगाजिन हे परिधान करावे.
ब्राह्मणक्षत्रियविशामादिमध्यावसानतः
ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांच्या आरंभ, मध्य आणि शेवट वेगवेगळे सांगितले आहेत.
वाग्यतो गुर्वनुज्ञातो भुंजीतान्नमकुत्सयन्
बोलणे आवरून आणि गुरूची परवानगी घेऊन, अन्न तुच्छ न मानता खावे.
अनारोग्यमनायुष्यमस्वर्ग्यंचातिभोजनम्
अती खाल्ल्याने आजार, आयुष्य कमी होणे आणि स्वर्गप्राप्ती होत नाही.
न द्विर्भुंजीत चैकस्मिन्दिवा क्वापि द्विजोत्तमः 4.1.36.
द्विजश्रेष्ठाने एका दिवशी कुठेही दोनदा जेवू नये.
मधुमांसं प्राणिहिंसां भास्करालोकनांजने
मध, मांस, प्राण्यांना मारणे आणि सूर्यप्रकाशात काजळ लावणे हे टाळावे.
औपनायनिकः कालो ब्रह्मक्षत्र विशां परः
उपनयनाचा योग्य काळ ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांच्यासाठी वेगळा असतो.
इतोप्यूर्ध्वं न संस्कार्याः पतिता धर्मवर्जिताः
यापुढे जे धर्महीन आणि पतित आहेत त्यांचे संस्कार करू नयेत.
सावित्रीपतितैः सार्धं संबंधं न समाचरेत्
सावित्रीपासून पतित झालेल्यांशी संबंध ठेवू नये.
वसीरन्नानुपूर्व्येण शाण क्षौमाविकानि च भवेत्त्रिवृत्समाश्लक्ष्णा विशस्तु शणतांतवी
यज्ञोपवीत लोकर, भांग किंवा ताग यापासून योग्य क्रमाने विणावे. वैश्यांसाठी ते तागाच्या गुळगुळीत आणि तीन वळ्यांचे असावे.
मुंजाभावे विधातव्या कुशाश्मंतकबल्वजैः
मुञ्जा गवत न मिळाल्यास कुश, अश्मंतक किंवा बल्वज या गवतापासून यज्ञोपवीत करावे.
उपवीतक्रमेण स्यात्कार्पासं शाणमाविकम्
यज्ञोपवीतासाठी कापूस, ताग किंवा लोकर योग्य क्रमाने वापरावे.
बिल्वपालाशयोर्दंडो ब्राह्मणस्य नृपस्य तु
ब्राह्मणासाठी बिल्व किंवा पळसाच्या काठीचा दंड असावा, आणि राजासाठी—
आमौलिं वाऽऽललाटंवाऽऽनासमूर्ध्वप्रमाणतः
तो दंड नाकापासून मोजून डोक्याच्या टोकापर्यंत किंवा कपाळापर्यंत पोहोचावा.
प्रदक्षिणं परीत्याग्निमुपस्थाय दिवाकरम् 4.1.36.
अग्नीची प्रदक्षिणा करून सूर्याच्या दिशेने जावे.
मातृमातृष्वसृस्वसृपितृस्वसृपुरःसराः
आई, मावशी, बहीण आणि वडिलांची बहीण यांच्या उपस्थितीत—
यावद्वेदमधीते च चरन्वेदव्रतानि च
तोपर्यंत वेदाचे अध्ययन व व्रतांचे पालन करावे.
प्रोक्तोसावुपकुर्वाणो द्वितीयस्तत्र नैष्ठिकः
हा उपकुर्वाण म्हणतो, दुसरा नैष्ठिक म्हणून ओळखला जातो.
गृहाश्रमं समाश्रित्य यः पुनर्ब्रह्मचर्यभाक्
जो गृहस्थाश्रमात जाऊन पुन्हा ब्रह्मचर्य स्वीकारतो—
अनाश्रमी न तिष्ठेत दिनमेकमपि द्विजः
द्विजाने एक दिवसही आश्रमाशिवाय राहू नये.
जपं होमं व्रतं दानं स्वाध्यायं पितृतर्पणम्
जप, होम, व्रत, दान, स्वाध्याय आणि पितरांना तर्पण—
मेखलाजिनदंडाश्च लिंगं स्याद्ब्रह्मचारिणः
मेखला, मृगाची कातडी आणि दंड हे ब्रह्मचारीची चिन्हे आहेत.
त्रिदंडादि यतेरुक्तमुपलक्षणमत्र वै
संन्याश्याच्या दंड व इतर वस्तूंचा येथे केवळ चिन्ह म्हणून उल्लेख केला आहे.
जीर्णं कमंडलुं दंडमुपवीताजिने अपि
जुना कमंडलू, दंड, उपवित व मृगाची कातडी यांचा वापर करावा.
विदध्यात्षोडशे वर्षे केशांतकर्म च क्रमात् 4.1.36.
सोळाव्या वर्षी केस कापण्याचा विधी योग्य क्रमाने करावा.
तपो यज्ञ व्रतेभ्यश्च सर्वस्माच्छुभकर्मणः
तप, यज्ञ, व्रत आणि सर्व शुभ कर्मे करावीत.
वेदारंभे विसर्गे च विदध्यात्प्रणवं सदा
वेदाध्ययन सुरू करताना आणि संपवताना नेहमी 'ॐ' उच्चारावा.
वेदस्य वदनं प्रोक्तं गायत्री त्रिपदा परा
वेदाचा पाठ म्हणजे गायत्री, ही श्रेष्ठ व तीन चरणांची आहे असे म्हटले आहे.