अयं च नियमोस्माकमद्यारभ्य कलावति
आजपासून, कलावती, हा आमचा निश्चय आहे—
अवश्यं ज्ञानवापी सा नाम्ना भवितुमर्हति
ही ज्ञानवापी नक्कीच तुझ्या नावाने ओळखली जावी.
ॐकृत्य तासां वाक्यं सा स्वाकारं परिगोप्य च
त्यांच्या बोलण्यावर 'ॐ' उच्चारून, तिने स्वतःचं रूप लपवलं.
कलावत्युवाच त्वामासाद्य पतिं राजन्प्राप्ताः सर्वे मनोरथाः
कलावती म्हणाली : राजन, तुला पती म्हणून मिळवल्यामुळे माझे सर्व इच्छित मनोकामना पूर्ण झाल्या.
एको मनोरथः प्रार्थ्यो ममास्त्यत्रार्यपुत्रक
आर्यपुत्रा, मला येथे एकच इच्छा मागायची आहे.
मम तु त्वदधीनायाः सुदुष्प्रापतरो महान्
पण मी तुझ्यावर अवलंबून आहे, आणि माझी ही इच्छा मिळवणे फारच कठीण आहे.
प्राणेश किं बहूक्तेन यदि प्राणैः प्रयोजनम् 4.1.34.
प्राणेश्वरा, जर प्राणच हवेत, तर जास्त बोलण्यात काय अर्थ आहे?
प्राणेभ्योपि गरीयस्यास्तस्या वाक्यं निशम्य सः
तीचे शब्द, जे प्राणांपेक्षा जड होते, ऐकून तो—
राजोवाच नाहं प्रिये तवादेयमिह पश्यामि भामिनि
राजा म्हणाला: प्रिये, सुंदरिणी, येथे तुला देऊ नये असे काहीच मला दिसत नाही.
अविलंबितमाचक्ष्व कृतं विद्धि कलावति
कलाावती, विलंब न करता सांग, तुझी इच्छा आधीच पूर्ण झाली असे समज.
कः प्रार्थ्यः प्रार्थनीयं किं को वा प्रार्थयिता प्रिये
प्रिये, काय मागायचे आहे? काय मागावे? कोण मागणार?
देशः कोशो बलं दुर्गं यदन्यदपि भामिनि
सुंदरिणी, कोणता देश, कोणता खजिना, कोणते सैन्य, कोणता किल्ला किंवा अजून काही?
तच्च स्वाम्यं ममान्यत्र त्वदृते जीवितेश्वरि
जीवितेश्वरी, तुझ्याशिवाय बाकी सर्व माझ्या अधिपत्याखाली आहे.
माल्पकेतोर्महीजानेरिति वाक्यं निशम्य सा
राजाचे हे शब्द ऐकून, पृथ्वीची कन्या—
कलावत्युवाच प्रजाहिताय संसृष्टं पुरुषार्थचतुष्टयम्
कलावती म्हणाली: लोकांच्या कल्याणासाठी पुरुषार्थाचे चारही हेतू निर्माण झाले आहेत.
तद्विहीनाजनिरपि जल बुद्बुदवन्मुधा
ते नसलेल्या जन्माला काही अर्थ नाही, तो पाण्यावरच्या फुग्यासारखा व्यर्थ आहे.
यत्रानुकूल्यं दंपत्योस्त्रिवर्गस्तत्र वर्धते 4.1.34.
जिथे पती-पत्नीमध्ये सुसंवाद असतो, तिथे तीनही पुरुषार्थ वाढतात.
मद्विधाना तु दासीनां शतं तेऽस्तीह मंदिरे
राजमहलात माझ्यासारख्या शंभर दासी तुझ्याकडे आहेत.
तव दास्यपि भोगाढ्या किमुतांकस्थलीचरी
तुझ्या दासींपैकी काहीजणी सुखसंपन्न आहेत— मग तुझ्या सान्निध्यात राहणारी तर किती भाग्यवान!
विपश्चित्संचयेदर्थानिष्टापूर्ताय कर्मणे
शहाण्या माणसाने सत्कर्मासाठी आणि इच्छित फळांसाठी धन जमवावे.
तवैतत्सर्वमस्तीह विश्वेशानुग्रहात्प्रिय
प्रिय, विश्वेश्वराच्या कृपेने हे सर्व तुझ्याकडे आहे.
तूर्णं प्रहिणु मां नाथ विश्वनाथपुरीं प्रति
नाथा, मला लवकरच विश्वनाथपुरीकडे पाठव.
माल्यकेतुः कलावत्या इत्याकर्ण्य वचः स्फुटम्
कलावतीचे स्पष्ट शब्द ऐकून माल्यकेतूने बोलायला सुरुवात केली.
प्रिये कलावति यदि तव गंतव्यमेव हि
प्रिय कलावती, तुला खरंच जावंच लागणार असेल,
न राज्यं राज्यमित्याहू राज्यश्रीः प्रेयसी ध्रुवम्
लोक म्हणतात राज्य म्हणजे राज्य, पण खऱ्या अर्थाने माझ्या प्रियेसारखी राज्याची शोभा दुसरी नाही.
निःसपत्नं कृतं राज्यं भुक्त्वा भोगान्निरंतरम्
मी राज्य शत्रुरहित केलं आणि अखंडपणे सुख उपभोगले.
अपत्यान्यपि जातानि किं कर्तव्यमिहास्ति मे 4.1.34.
माझी मुलंही झाली आहेत; आता इथे माझं काय बाकी आहे?
अथ प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचाचमक्रियाम् 4.1.34.
मग सकाळी लवकर उठून, शौच व आचमन करून,
चांद्रायणव्रतैः कृच्छ्रैर्भर्तुः शुश्रूषणैरपि
चांद्रायण व्रत, कठोर तप आणि पतीची सेवा करून,
उवाच च प्रसन्नास्य आशीर्भिरभिनद्य च
ती आनंदी चेहऱ्याने बोलली आणि शुभाशीर्वाद दिले.