तदवस्थां समालोक्य तां ताश्चतुरचेतसः
तिची ती अवस्था पाहून त्या सगळ्यांच्या मनात गोंधळ उडाला.
भवांतरे प्रेमपात्रमेतयैक्षितु किंचन
कदाचित मागच्या जन्मी कोणाच्या प्रेमाचा तिला अनुभव आला असेल का, असं त्या विचार करू लागल्या.
अथनेत्थं कथमियमकांडात्पर्यमूमुहत्
मग त्या एकमेकींना विचारू लागल्या, "ही इतकी गोंधळून कशी गेली असेल?"
तन्मोहस्य निदानं ताःसम्यगेव विचार्य च
तिच्या या भ्रमाचं खरं कारण काय असावं, हे त्या सगळ्यांनी नीट विचारलं.
काचित्तां वीजयांचक्रे कदलीतालवृंतकैः
त्यातील एकीने केळी आणि ताडाच्या पानांनी तिला पंखा घालायला सुरुवात केली.
अमंदैश्चंदनरसैरभ्यषिंचदमुं परा
दुसरीने सुगंधी चंदनाचे लेप तिच्या अंगावर लावले.
धारामंडपधारांबुसीकरैस्तत्तनूलताम् 4.1.34.
तिसरीने थंड पाण्याच्या धारांनी तिच्या अंगावर शिंपडायला सुरुवात केली.
जलार्द्रवाससा काचिदेतस्यास्तनुमावृणोत्
एकीने पाण्यात भिजवलेले वस्त्र तिच्या अंगावर घातले.
पद्मिनीदलशय्या च काचित्यरचयन्मृदुम्
आणखी एकीने कमळाच्या पाकळ्यांची मऊ शय्या तिच्यासाठी तयार केली.
मुक्ताकलापं रचयांचक्रे वक्षोजमंडले
कोणीतरी तिच्या उरावर घालण्यासाठी मोत्यांची माळ तयार केली.
स्वापयामास तन्वंगीं स्रवच्छीतांबुशीतले
त्या सगळ्यांनी तिला थंड, ओलसर जागी निजवले.
अतितापपरीतांगी ताः सखीः प्रत्यभाषत
ती प्रचंड उष्णतेने त्रस्त होऊन आपल्या सखीला बोलली.
उपचारानिमान्सवार्न्दूरी कुरुत मा चिरम्
ती म्हणाली, "हे सगळे उपाय पटकन जवळ आणा, वेळ घालवू नका."
दृष्ट्वा चित्रपटीमेषा सद्यो विह्वलतामगात्
चित्रविचित्र कापड पाहताच ती लगेच अस्वस्थ झाली.
अतश्चित्रपटीस्पर्शात्परितापं विहास्यति
त्या चित्रकापडाचा स्पर्श होताच तिचा त्रास लवकरच कमी होईल.
निधाय तत्पुरः प्रोचुः पटीं पश्य कलावति
ते कापड तिच्यासमोर ठेवून त्या म्हणाल्या, "कलावती, हे चित्रकापड बघ."
सापीष्टदेवतानाम्ना तत्पटीदर्शनेन च 4.1.34.
ती देखील आपल्या आवडत्या देवतेचं नाव घेऊन आणि त्या वस्त्राचं दर्शन घेऊन...
अवग्रहपरिम्लाना वर्षासारैरिवौषधीः
गोंधळामुळे ती कोमेजली होती, जसं जोरदार पावसाने औषधींना वाळवून टाकावं.
स्पृष्ट्वा कलावती तां तु वापीं चित्रगतामपि
कलावतीने त्या तलावाला, जरी तो रंगीबेरंगी नक्षीने सजलेला असला तरी, स्पर्श केला.
पुनर्विचारयांचक्रे वापी माहात्म्यमुत्तमम्
त्यानंतर तिने पुन्हा त्या तलावाचं श्रेष्ठ महत्त्व मनात विचार करू लागली.
ज्ञानं मे जनयामास भवांतर समुद्भवम्
माझ्यात ज्ञान जागं झालं, जणू दुसऱ्या जन्मातून उगम पावलेलं.
निजं प्राग्भव वृत्तांतं ज्ञानवापीप्रभावजम् कलावत्युवाच एतस्माज्जन्मनः पूर्वमहं ब्राह्मणकन्यका
माझ्या पूर्वजन्माचा जो प्रसंग, ज्ञानवापीच्या प्रभावामुळे मला आठवला — कलावती म्हणाली : या जन्माआधी मी ब्राह्मणाची कन्या होते.
उपविश्वेश्वरं काश्यां ज्ञानवाप्यां रमे मुदा
काशीत, ज्ञानवापीच्या काठी, मी ईश्वराच्या सान्निध्यात आनंदाने रमले होते.
आख्या मम सुशीलेति मां च विद्याधरोऽहरत्
माझं नाव सुशीला होतं, आणि एका विद्याधराने मला घेऊन गेला.
रक्षसा सहतो वीरो राक्षसं स जघानह
एका वीराने, राक्षसाशी झुंज देऊन, त्या राक्षसाचा वध केला.
अवाप जन्मगंधर्वस्त्वसौ मलयकेतुतः
तो गंधर्व मलयकेतूपासून जन्माला आला.
इति ज्ञानं ममोद्भूतं ज्ञानवापीक्षणात्क्षणात् 4.1.34.
अशा रीतीने, ज्ञानवापीचं दर्शन होताच माझ्यात क्षणात ज्ञान प्रकट झालं.
ताश्च तत्परिचारिण्यः प्रहृष्टास्यास्तदाऽभवन्
त्या तिच्या सेविका त्या क्षणी अत्यंत आनंदित झाल्या.
अहो कथं हि सा लभ्या यत्प्रभावोयमीदृशः
अरे, अशी तेजस्वी स्त्री कशी मिळते, जिचं तेज असं विलक्षण आहे!
कलावति नमस्तुभ्यं कुरुनोपि समीहितम्
कलावती, तुला नमस्कार; तुझ्या हातून कठीण गोष्टीही साध्य होवोत.