तृणीकृत्य निजं देहं यत्र राजर्षिसत्तमः 4.1.33.
जिथे श्रेष्ठ राजर्षी आपल्या देहाला तृणासारखे समजून राहतो.
एषा मत्स्योदरी रम्या यत्स्नातो मानवोत्तमः 4.1.33.
ही सुंदर मत्स्योदरी आहे, जिथे श्रेष्ठ पुरुषाने स्नान केले.
चतुर्वेदेश्वरश्चैष चतुर्वेदधरो विधिः 4.1.33.
तो चारही वेदांचा अधिपती आहे, चारही वेद धारण करणारा आणि विधी आहे.
वैरोचनेश्वरश्चैष पुरः प्रह्लादकेशवात् 4.1.33.
तो विरोचनाच्या वंशाचा अधिपती आहे, जो प्रह्लाद आणि केशव यांच्या समोर उभा आहे.
बिंदुमाधवभक्तो यस्तं यमोपि नमस्यति 4.1.33.
तो बिंदुमाधवाचा भक्त आहे, ज्याला यमसुद्धा नमस्कार करतो.
निर्वाणनरसिंहोयं भक्तनिर्वाणकारणम्
तो मोक्षदायक नरसिंह आहे, भक्तांच्या मोक्षाचा कारण आहे.
यस्यार्चनाल्लभेज्जंतुः प्रियत्वं सर्वजन्तुषु 4.1.33.
ज्याच्या पूजेमुळे कोणत्याही प्राण्याला सर्व प्राण्यांमध्ये प्रियत्व मिळते.
कालेश्वरकपर्दीशौ चरणावतिनिर्मलौ 4.1.33.
काळेश्वर आणि कपर्दीश्वर यांच्या पायांचे तेज निर्मळ आणि पवित्र आहे.
अशोकाख्यमिदं तीर्थं गंगाकेशव एष वै 4.1.33.
हे तीर्थ अशोक नावाचे आहे आणि हा गंगाकेशव आहे.
स्वर्गद्वारात्पुरोभागे श्रीमतीं मणिकर्णिकाम्
स्वर्गाच्या द्वारासमोर तेजस्वी मणिकर्णिका आहे.
संसारसर्पदष्टानां जंतूनां यत्र शंकरः
जिथे संसाररूपी सापाने दंशलेल्या जीवांसाठी शंकर आहेत.
न कापिलेन योगेन न सांख्येन न च व्रतैः
ना कपिलाच्या योगाने, ना सांख्याने, ना व्रतांनी हे साधता येते.
वैकुंठे विष्णुभवने विष्णुभक्तिपरायणाः
वैकुंठ म्हणजे विष्णूचं निवासस्थान, तिथे विष्णूभक्तीला समर्पित लोक राहतात.
हुत्वाग्निहोत्रमपि च यावज्जीवं द्विजोत्तमाः
ज्यांनी आयुष्यभर अग्निहोत्र यज्ञ केला, हे श्रेष्ठ द्विजांनो,
वेदान्पठित्वा विधिवद्ब्रह्मयज्ञरता भुवि
ज्यांनी नीट नियमाने वेदांचं अध्ययन केलं आणि पृथ्वीवर ब्रह्मयज्ञात रमले,
इष्ट्वा क्रतूनपि नृपा बहून्पर्याप्तदक्षिणान्
राजांनो, ज्यांनी भरपूर यज्ञ केले आणि यथायोग्य दक्षिणा दिली,
सीमंतिन्योपि सततं पतिव्रतपरायणाः
सीमेवर राहणाऱ्या स्त्रिया सुद्धा नेहमी पतीव्रतेपणाला वाहिलेल्या असतात.
वैश्या अपि च सेवंते न्यायोपार्जितसंपदः
वैश्य सुद्धा न्यायाने मिळवलेल्या संपत्तीने सेवा करतात.
त्यक्त्वा पुत्रकलत्रादि सच्छूद्रा न्यायमार्गगाः 4.1.34.
जे सज्जन शूद्र पुत्र, पत्नी वगैरे सोडून न्यायाच्या मार्गाने चालतात,
यावज्जीवं चरंतोपि ब्रह्मचर्य जितेंद्रियाः
जे शेवटपर्यंत ब्रह्मचर्य पाळतात आणि इंद्रियांवर विजय मिळवतात,
अतिथीनपि संतर्प्य पंचयज्ञरता अपि
जे अतिथींचं समाधान करतात आणि पाच यज्ञात नेहमी रमतात,
वानप्रस्थाश्रमयुजो ज्ञात्वा निर्वाणसाधनम्
जे वानप्रस्थाश्रमात प्रवेश करून मुक्तीचं साधन ओळखतात,
अनन्यसाधनां मुक्तिं ज्ञात्वा शास्त्रैरनेकधा
अनेक शास्त्रांमधून जी मुक्ती दुसऱ्या कोणत्याही साधनाशिवाय मिळते हे समजतात,
दंडयित्वा मनोवाचं कायं नित्यं त्रिदंडिनः
जे त्रिदंडधारी नेहमी मन, वाणी आणि शरीर यांना संयमात ठेवतात,
शिखी मुंडी जटी वापि कौपीनी वा दिगंबरः
कोणी शिखा ठेवणारे, कोणी मुंडण केलेले, कोणी जटा वाढवलेले, कोणी फक्त कौपीन घालणारे, तर कोणी नग्न असतात,
तपःकर्तुं न शक्ता ये दानं वा दातुमक्षमाः १- हेलयैषा यथा दद्यान्निर्वाणं मणिकर्णिका
जे तप किंवा दान देऊ शकत नाहीत, ते जरी हलगर्जीपणाने काही दिलं, तरी मणिकर्णिका त्यांना मुक्ती देते.
अनशनव्रतभृते त्रिकालाभ्यवहारिणे 4.1.34.
कोणी उपवासाचं व्रत पाळतात, तर कोणी दिवसातून तीन वेळा जेवतात,
यथोक्तमाचरेदेको निष्ठा पाशुपतंव्रतम्
जो एकटा, सांगितल्याप्रमाणे, पाशुपत व्रत निष्ठेने आचरण करतो,
दृष्टात्र वपुषः पाते द्वयोश्च सदृशी गतिः
इथे, शरीर पडल्यानंतर, दोघांनाही सारखीच अवस्था मिळते.
स्वर्गद्वारे विशेयुर्ये विगाह्य मणिकर्णिकाम्
जे मणिकर्णिकेत स्नान करून प्रवेश करतात, ते स्वर्गाच्या दारात पोहोचतात.