प्रविश्य क्षेत्रमेतत्स ईशानो जटिलस्तदा 4.1.33.
त्या वेळी जटाधारी भगवान या क्षेत्रात प्रवेशले.
आलुलोके महालिंगं वैकुंठपरमेष्ठिनोः
त्यांनी वैकुंठातील परब्रह्माचं महान लिंग पाहिलं.
ज्योतिर्मयीभिर्मालाभिः परितः परिवेष्टितम्
ते तेजस्वी प्रकाशाच्या माळांनी सर्व बाजूंनी वेढलेलं होतं,
सिद्धानां योगिनां स्तोमैरर्च्यमानं निरंतरम्
सिद्ध आणि योगींनी नेहमी स्तुतीने पूजलं जात होतं,
अंगहारैरप्सरोभिः सेव्यमानमनेकधा
अनेक प्रकारे अप्सरांनी सेवा करत ते लिंग शोभत होतं,
विद्याधरीकिन्नरीभिस्त्रिकालं कृतमंडनम्
विद्याधरी आणि किन्नरी यांनी तीनही काळात ते अलंकृत केलं होतं,
अस्येशानस्य तल्लिंगं दृष्ट्वेच्छेत्यभवत्तदा
त्या प्रभूचं ते लिंग पाहून, त्याने ते छाटायचं ठरवलं.
चखान च त्रिशूलेन दक्षिणाशोपकंठतः
त्याने त्रिशूळाने दक्षिण बाजूच्या तळाशी वार केला.
पृथिव्यावरणांभांसि निष्क्रांतानि तदा मुने
त्या वेळी, मुनी, पृथ्वीच्या आवरणांना भोक पडली.
तैर्जलैः स्नापयांचक्रे त्वत्स्पृष्टैरन्यदेहिभिः तुषारैर्जाड्यविधुरैर्जंजपूकौघहारिभिः
त्या पाण्याने, तुझ्या आणि इतर देहधारींच्या स्पर्शाने, बर्फासारख्या थंड आणि जडपणा घालवणाऱ्या, त्याने अभिषेक केला.
सन्मनोभिरिवात्यच्छैरनच्छैर्व्योमवर्त्मवत् 4.1.33.
जणू अत्यंत शुद्ध आणि उदात्त मनांनी, किंवा आकाशासारख्या अडथळ्याविना मार्गाने,
पीयूषवत्स्वादुतरैः सुखस्पर्शैर्गवांगवत्
ते पाणी अमृतासारखं गोड, स्पर्शाला सुखद, गायीच्या दूधासारखं होतं.
विजिताब्जमहागंधैः पाटलामोदमोदिभिः
कमळांच्या गंधाने आणि पाटलफुलांच्या सुगंधाने सर्वत्र दरवळ पसरली.
अज्ञानतापसंतप्त प्राणिप्राणैकरक्षिभिः
अज्ञानाच्या तापाने जळणाऱ्या जीवांना केवळ प्राणरक्षकच आधार देतात.
श्रद्धोपस्पर्शि दृदयलिंग त्रितयहेतुभिः
श्रद्धेच्या स्पर्शाने, हृदय हेच चिन्ह असून, तीन कारणांमुळे हे घडते.
विश्वभर्तुरुमास्पर्शसुखातिसुखकारिभिः
विश्वाचा पालनकर्ता आणि पार्वतीच्या स्पर्शाने मिळणारे सुख हे अत्यंत आनंददायक आहे.
सहस्रधारैः कलशैः स ईशानो घटोद्भव
हजारो धारांनी वाहणाऱ्या कलशांनी तो ईशान, घड्याळातून जन्मलेला, प्रकट झाला.
ततः प्रसन्नो भगवान्विश्वात्मा विश्वलोचनः
मग सर्व विश्वाचा आत्मा आणि सर्वत्र पाहणारा भगवान प्रसन्न झाला.
तव प्रसन्नोस्मीशान कर्मणानेन सुव्रत
हे ईशान, या तुझ्या पुण्यकर्मामुळे मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, हे सुशील व्रती.
ततस्त्वं जटिलेशान वरं ब्रूहि तपोधन
म्हणून, हे जटाधारी ईशान, तपश्चर्येच्या धन्या, तू माझ्याकडे वर माग.
तदेतदतुलं तीर्थं तव नाम्नास्तु शंकर ।। 4.1.33.
हे शंकरा, हे अद्वितीय तीर्थ तुझेच नाव धारण करो.
त्रिलोक्यां यानि तीर्थानि भूर्भुवःस्वः स्थितान्यपि
त्रैलोक्यातील पृथ्वी, आकाश आणि स्वर्गातील सर्व तीर्थस्थाने—
शिवज्ञानमिति ब्रूयुः शिवशब्दार्थचिंतकाः
‘शिव’ या शब्दाचा अर्थ ज्यांना समजतो, ते शिवज्ञानच म्हणतात.
अतो ज्ञानोद नामैतत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।। अस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते
म्हणून हे तीर्थ ‘ज्ञानोदा’ म्हणून प्रसिद्ध झाले आहे; त्याचे केवळ दर्शन घेतल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.
ज्ञानोदतीर्थसंस्पर्शादश्वमेधफलं लभेत्
ज्ञानोदा तीर्थाचा स्पर्श केल्याने अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य च पितामहान्
फाल्गु तीर्थावर स्नान करून आणि पितरांचे तर्पण केल्याने—
गुरुपुष्यासिताष्टम्यां व्यतीपातो यदा भवेत्
गुरु, पुष्य आणि असिता नक्षत्र असताना, अष्टमीच्या दिवशी जेव्हा योग जुळतो—
यत्फलं समवाप्नोति पितॄन्संतर्प्य पुष्करे
पुष्कर येथे पितरांचे तर्पण केल्याने जे फळ मिळते—
सन्निहत्यां कुरुक्षेत्रे तमोग्रस्ते विवस्वति
कुरुक्षेत्रात, सूर्यग्रहणाच्या काळात, जेव्हा प्रखर अंधार असतो—
पिंडनिर्वपणं येषां ज्ञानतीर्थे सुतैः कृतम्
ज्यांच्या मुलांनी ज्ञानतीर्थावर पिंडदान केले आहे—