धन्यो यक्षः पूर्णभद्रो धन्या कांचनकुंडला 4.1.32.
तो यक्ष धन्य आहे, पूर्णपणे भाग्यवान आहे; आणि सोन्याच्या कुंडल्या घालणारेही धन्य आहेत.
ज्ञानवापीं प्रशंसंति यतः स्वर्गौकसोप्यलम्
ज्ञानवापीचे लोक स्तुती करतात, कारण स्वर्गातील रहिवासीही तिच्याशी समकक्ष नाहीत.
ज्ञानवाप्याः समुत्पत्तिं कथ्यमानां मयाधुना
आता मी ज्ञानवापीच्या उत्पत्तीची कथा सांगतो.
अनादिसिद्धे संसारे पुरा देवयुगे मुने
या अनादि आणि सिद्ध संसारात, पूर्वी देवयुगात, हे मुनी—
न वर्षंति यदाभ्राणि न प्रावर्तंत निम्रगाः
जेव्हा मेघांनी पाऊस पडला नाही आणि नद्या वाहू लागल्या नाहीत,
क्षारस्वादूदयोरेव यदासीज्जलदर्शनम्
जेव्हा फक्त खारट आणि गोड पाणीच दिसत होते,
निर्वाणकमलाक्षेत्रं श्रीमदानंदकाननम्
मुक्तीच्या कमळाचं क्षेत्र, आनंदाने भरलेलं सुंदर वन,
महाशयनसुप्तानां जंतूनां प्रतिबोधकम्
मोठ्या झोपेत बुडालेल्या जीवांना जागं करणारा,
यातायातातिसंखिन्न जंतुविश्राममंडपम
नित्य येण्या-जाण्याने थकलेल्या जीवांसाठी विश्रांतीचं मंडप,
सच्चिदानंदनिलयं परब्रह्मरसायनम्
सत्-चित्-आनंदाचं निवासस्थान, परब्रह्माचं अमृत,
प्रविश्य क्षेत्रमेतत्स ईशानो जटिलस्तदा 4.1.33.
त्या वेळी जटाधारी भगवान या क्षेत्रात प्रवेशले.
आलुलोके महालिंगं वैकुंठपरमेष्ठिनोः
त्यांनी वैकुंठातील परब्रह्माचं महान लिंग पाहिलं.
ज्योतिर्मयीभिर्मालाभिः परितः परिवेष्टितम्
ते तेजस्वी प्रकाशाच्या माळांनी सर्व बाजूंनी वेढलेलं होतं,
सिद्धानां योगिनां स्तोमैरर्च्यमानं निरंतरम्
सिद्ध आणि योगींनी नेहमी स्तुतीने पूजलं जात होतं,
अंगहारैरप्सरोभिः सेव्यमानमनेकधा
अनेक प्रकारे अप्सरांनी सेवा करत ते लिंग शोभत होतं,
विद्याधरीकिन्नरीभिस्त्रिकालं कृतमंडनम्
विद्याधरी आणि किन्नरी यांनी तीनही काळात ते अलंकृत केलं होतं,
अस्येशानस्य तल्लिंगं दृष्ट्वेच्छेत्यभवत्तदा
त्या प्रभूचं ते लिंग पाहून, त्याने ते छाटायचं ठरवलं.
चखान च त्रिशूलेन दक्षिणाशोपकंठतः
त्याने त्रिशूळाने दक्षिण बाजूच्या तळाशी वार केला.
पृथिव्यावरणांभांसि निष्क्रांतानि तदा मुने
त्या वेळी, मुनी, पृथ्वीच्या आवरणांना भोक पडली.
तैर्जलैः स्नापयांचक्रे त्वत्स्पृष्टैरन्यदेहिभिः तुषारैर्जाड्यविधुरैर्जंजपूकौघहारिभिः
त्या पाण्याने, तुझ्या आणि इतर देहधारींच्या स्पर्शाने, बर्फासारख्या थंड आणि जडपणा घालवणाऱ्या, त्याने अभिषेक केला.
सन्मनोभिरिवात्यच्छैरनच्छैर्व्योमवर्त्मवत् 4.1.33.
जणू अत्यंत शुद्ध आणि उदात्त मनांनी, किंवा आकाशासारख्या अडथळ्याविना मार्गाने,
पीयूषवत्स्वादुतरैः सुखस्पर्शैर्गवांगवत्
ते पाणी अमृतासारखं गोड, स्पर्शाला सुखद, गायीच्या दूधासारखं होतं.
विजिताब्जमहागंधैः पाटलामोदमोदिभिः
कमळांच्या गंधाने आणि पाटलफुलांच्या सुगंधाने सर्वत्र दरवळ पसरली.
अज्ञानतापसंतप्त प्राणिप्राणैकरक्षिभिः
अज्ञानाच्या तापाने जळणाऱ्या जीवांना केवळ प्राणरक्षकच आधार देतात.
श्रद्धोपस्पर्शि दृदयलिंग त्रितयहेतुभिः
श्रद्धेच्या स्पर्शाने, हृदय हेच चिन्ह असून, तीन कारणांमुळे हे घडते.
विश्वभर्तुरुमास्पर्शसुखातिसुखकारिभिः
विश्वाचा पालनकर्ता आणि पार्वतीच्या स्पर्शाने मिळणारे सुख हे अत्यंत आनंददायक आहे.
सहस्रधारैः कलशैः स ईशानो घटोद्भव
हजारो धारांनी वाहणाऱ्या कलशांनी तो ईशान, घड्याळातून जन्मलेला, प्रकट झाला.
ततः प्रसन्नो भगवान्विश्वात्मा विश्वलोचनः
मग सर्व विश्वाचा आत्मा आणि सर्वत्र पाहणारा भगवान प्रसन्न झाला.
तव प्रसन्नोस्मीशान कर्मणानेन सुव्रत
हे ईशान, या तुझ्या पुण्यकर्मामुळे मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, हे सुशील व्रती.
ततस्त्वं जटिलेशान वरं ब्रूहि तपोधन
म्हणून, हे जटाधारी ईशान, तपश्चर्येच्या धन्या, तू माझ्याकडे वर माग.